Thomas Henry Huxley

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Thomas Henry Huxley
T.H.Huxley(Woodburytype).jpg
Persona informo
Naskiĝo 4-an de majo 1825 (1825-05-04)
en Ealing
Morto 29-an de junio 1895 (1895-06-29) (70-jara)
en Eastbourne
Tombo Londono
Lingvoj germana lingvoangla lingvo
Ŝtataneco Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando
Alma mater Universitato-Kolegio de Londono • Charing Cross Hospital
Familio
Edz(in)o Henrietta Anne Heathorn Huxley
Infano Leonard Huxley
Profesio
Profesio biologolingvisto • paleontologo • tradukisto • ichthyologist • zoologo • krustacologo • anatomo • fotistoverkistofilozofo • antropologo • fiziologo
Information icon.svg
vdr

Thomas Henry HUXLEY, Prezidento de la Reĝa Societo de Londono kaj membro de la Linea Societo de Londono (4a de Majo 1825 – 29a de Junio 1895) estis angla biologo specializita en kompara anatomio. Li estis konata kiel "la Darvina buldogo" pro sia defendo de la teorio de evoluismo de Charles Darwin.[1] Li estis avo de Aldous Huxley, Andrew Huxley kaj Julian Sorell Huxley.

La fama diskuto de Huxley en 1860 kun Samuel Wilberforce estis ŝlosila momento en la larĝa akceptado de evoluismo kaj en sia propra kariero. Huxley estis planinta lasi Oksfordon la antaŭan tagon, sed, post renkonto kun Robert Chambers, nome aŭtoro de Vestiges, li ŝanĝis sian opinion kaj decidis aliĝi al la polemiko. Wilberforce estis patronita de Richard Owen, kontraŭ kiu Huxley ankaŭ polemikis ĉu homoj estas tre proksime rilataj al simioj.

Huxley malrapide akceptis kelkajn el la ideoj de Darwin, kiaj laŭgradismo, kaj estis nedecidita pri la natura selekto, sed spite tion li estis arda en sia publika subteno de Darvino. Tre influa en la disvolvigo de la scienca edukado en Britio, li luktis kontraŭ la plej ekstremaj versioj de la religia tradicio.

Origine stampinta la terminon en 1869, Huxley prilaboris la koncepton "agnostikismo" en 1889 por enkadrigi la naturon de la diversaj postuloj pri kio estas konebla kaj kio ne.

Li iĝis eble la plej fajna fakulo en kompara anatomio de la fino de la 19a jarcento.[2] Li laboris pri senvertebruloj, klarigante la rilatojn inter grupoj antaŭe malmulte komprenitaj. Poste, li laboris pri vertebruloj, speciale pri la rilatoj inter simioj kaj homoj. Post komparo de la Arkeopterigo kun la Compsognathus, li konkludis ke birdoj evoluis el malgrandaj karnovoraj dinosaŭroj, teorio amplekse akceptita nuntempe.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Encyclopædia Britannica rete (2006), Thomas Henry Huxley, Encyclopædia Britannica Inc. [1] Alirita la 30an de Aprilo 2018.
  2. Poulton E. B. 1909. Charles Darwin and the origin of species. London.