Universitato de Königsberg
| universitato de Königsberg Albertus-Universitato Academia Regiomontana | ||
|---|---|---|
 | ||
.jpg)
| ||
universitato (–1945) 
| ||
| Informoj | ||
| fondodato | 1544 | |
| fondinto(j) | Albreĥto de Prusio vd | |
| Situo | ||
| Geografia situo | 54° 42′ 50″ N, 20° 30′ 36″ O (mapo)54.71388888888920.51Koordinatoj: 54° 42′ 50″ N, 20° 30′ 36″ O (mapo) | |
| lando | Reĝlando Prusio | |
| ||
| ||
 universitato de Königsberg Albertus-Universitato Academia Regiomontana | ||
La Albertus-Universitato / Albertina-Universitato (germane Albertus-Universität Königsberg, latine Academia Regiomontana)[1] estis la universitato de Königsberg / Kenigsbergo en la landoparto Orienta Prusio, laŭ epokoj en la regnoj Duklando Prusio (1525-1615), en Brandenburgio-Prusio (1615-1701), Reĝlando Prusio (1701-1918), ekde 1871 ĝis 1945 samtempe en la supera Germana Regno.
Historio
[redakti | redakti fonton]Ĝi estis fondita en 1544 kiel dua protestanta altlernejo (post la universitato de Marburgo) fare de la Duko Alberto de Prusio, kaj estis komune konata kiel Albertina. Georg Schüler (1508-1560) estis filologo, laŭrokronita poeto, diplomato, teologo, latinisto, rektoro kaj kunfondinto de la Universitato de Königsberg, lernanto de Philipp Melanchthon (1497-1560), al kies filino li edziĝis. Alia kunfondinto de la Albertina Universitato kaj la unua profesoro de la lingvoj greka kaj hebrea estis la polo Abraham Kulwieć (1509-1546), dua polo, Stanisław Rafajłowicz, estis profesoro pri teologio, sed ĉar li ne konis la germanan, li lekciis en la latina.
Dum tuta historio de la universitato la plej longe plenumis la postenon de la rektoro Celestyn Myślenta (1588-1653), pola luterana teologo, orientalisto, kiu dum 24 jaroj estis rektoro de la Albertina Universitato en Kenigsbergo.
Post la Dua Mondmilito, la urbo de Königsberg estis cedita al la Sovetunio laŭ la Potsdama Interkonsento de 1945, kaj ricevis novan nomon Kaliningrado. La Albertina estis fermita kaj la restinta germana loĝantaro elpelita. Poste la konstruaĵoj de la universitato kune kun la urba kastelo, la preĝejoj, muzeoj, aliaj historiaj domoj kaj entute ĉiuj konstruaĵoj de la urbo kun escepto pri la ruino de la katedralo estis komplete neniigitaj ĝis la lasta briko - la ŝtonoj grandparte uziĝis kiel materialo por la rekonstruo de la urbo Leningrado. Ekde la jaro 2005 la Balta Federacia Universitato je la nomo de Immanuel Kant (Балтийский федеральный университет имени Иммануила Канта) en Kaliningrado plendas reteni la tradiciojn de Albertina.
Kelkaj profesoroj
[redakti | redakti fonton]- Henri Jordan, klasika filologio
- Karl Friedrich Burdach
Kelkaj studintoj
[redakti | redakti fonton]- Abraham Memmius (1564-1602), kuracisto
- Andreas Aurifaber (1514-1559), kuracisto
- Andrzej Kochanowski (1542-1596), verkisto kaj tradukisto
- August Hahn (1792-1863), teologo
- Bieniasz Budny verkisto kaj tradukisto
- Carl Schneider (1900-1977), teologo
- Celestyn Myślenta (1588-1653), teologo kaj orientalisto
- Christian Ludwig Charisius (1692-1741), kuracisto
- Christoph Gottlieb Büttner (1708-1776), kuracisto
- Christoph Tinctorius (1604-1662), kuracisto
- Conrad Mel (1666-1733), teologo kaj reformisto
- Daniel Beckher la Juna (1627-1670), kuracisto
- Daniel Beckher la Maljuna (1594-1655), kuracisto
- Daniel Halbach von der Phorten (1581-1635), kuracisto
- Daniel Heinrich Arnoldt (1706-1775),luterana teologo
- David Voit (1530-1589), evangelia teologo
- E. T. A. Hoffmann (1776-1822), verkisto
- Erazm Gliczner Skrzetuski (1535-1603), teologo kaj gvidanto de luteranoj en Grandpolio
- Ewald Christian von Kleist (1715-1759)
- Friedrich August Ludwig Nietzsche (1756-1826), teologo
- Friedrich Kurschat (1806-1884), leksikografo kaj teologo
- Friedrich Lepner (1633-1701), kuracisto
- Friedrich Reinhold Dietz (1805-1836), kuracisto kaj filologo
- Georg Emmerich (1665-1727), kuracisto
- Georg Friedrich Rogall (1701-1733), evangelia teologo
- Georg Loth la Juna (1623-1684), kuracisto
- Georg Loth la Maljuna (1579-1635), kuracisto
- Georg Rast (1651-1729) kuracisto
- Georg Wosegin (1624-1705), matematikisto kaj kuracisto
- Gottfried Sand (1647-1710), kuracisto
- Günther Bornkamm (1905-1990), teologo
- Heinrich Friese (1630-1690), kuracisto
- Hieronim Malecki (1525-1584), pastoro kaj lingvisto (pri lingvoj en Mazurio)
- Immanuel Kant (1724-1804), filozofo
- Jakub Niemojewski (1532-1584), teologo kaj parlamentano
- Jan Kochanowski (1530-1584), poeto
- Jan Niemojewski (1526-1598), juristo kaj teologo de Polaj Fratoj
- Johann Christoph Bohl (1703-1785), kuracisto
- Johann Georg Strasburg (1621-1681) kuracisto
- Johann Gottlieb Fichte (1762-1714), filozofo
- Johann Heinrich Starke (1651-1707) kuracisto
- Johann Papius (1558-1622), kuracisto
- Johann Placotomus (1514-1577), kuracisto
- Johann Pontanus (1515-1572), kuracisto kaj alkemiisto
- Leopold Zscharnack (1877-1955), teologo
- Levinus Buchius (1550-1613), juristo
- Ludwig Rhesa (1776-1840), teologo
- Marcin Kwiatkowski (...-1585), teologo kaj historiisto
- Matthias Stoius (1526-1583), matematikisto kaj kuracisto
- Melchior Philipp Hartmann (1685-1765), kuracisto
- Paul vom Stein (antaŭ 1535-1584), kuracisto
- Piotr Kochanowski (1566-1620), poeto kaj sekretario
- Severin Göbel la Juna (1569-1627), kuracisto
- Severin Göbel la Maljuna (1530-1613) kuracisto
- Simon Dach (1605-1659), poeto
- Simon Titius (1521-1576), fizikisto kaj kuracisto
- Stanislaus Rapagelanus (1485-1545), teologo kaj reformisto
- Stanisław Sarnicki (1532-1597), historiisto
- Valentin Preuss vom Springenberg (1553-1601) kuracisto
Notoj kaj referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ La latina nomo bone vidigas ke la germana loknomo havas la signifon "reĝa monto" - la du nompartoj klare videblas en la latina nomo "akademio reĝomonta". Historiaj germanlingvaj urboj ofte havis la vorton "-berg" monto, "-stein" roko aŭ "-burg" fortikaĵo en si. Tamen pri Kenigsbergo la nomo estis eĉ iom absurda, ĉar la urbo situis en pejzaĝo absolute ebena - tute ne estis iu ajn monto.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Search mask of the AKF (Engi, Svisio) datumbazo por publikaĵoj de la Universitato de Königsberg Arkivigite je 2009-11-11 per la retarkivo Wayback Machine germane
- Daniel Heinrich Arnoldts ausführliche und mit Urkunden versehene Historie der Königsbergischen Universität. (1746, Google ebook): Transskriboj de dokumentoj el la komencaj jaroj de la universitato
54° 42′ 50″ N 20° 30′ 36″ O / 54.71389 °N, 20.51000 °O (mapo)