Clara Zetkin

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Clara Zetkin-DDR-mark.jpg
Clara Zetkin 1897

Clara ZETKIN (naskiĝis kiel Clara Eissner, 5-an de julio 1857 en Wiederau20-an de julio 1933 en Arĥangelszkoje) estis germana socialista politikisto kaj feministo. Ŝi estis ĝis 1917 aktiva membro de la Socialdemokrata Partio de Germanio (SPD), poste aliĝis al Sendependa Socialdemokrata Partio de Germanio (USPD), al ties ekstreme maldekstra branĉom, la Spartakista Ligo, el kiu fondiĝis la Germana Komunista Partio (KPD) kialakult. Li estis parlamentano de tiu organizo en Reichstag de 1920 ĝis 1933.

Ŝi finstudis pri instruado en 1878 en la Von Steyber Institute kaj volis plustudi en universitato, sed tiutempe oni ne akceptis virinojn en Germanio en la universitatoj, ŝiaj gepatroj ne povis financi ŝian eksterlandan studadon.

Clara Zetkin havis samlernejanon rusa Osip Zetkin, kiu konatigis ŝin kun la socialismaj ideoj, Clara volis enpaŝi la SPF (Germana Socialista Partio), sed la partio ne akceptis virinojn. Ekde tiam ŝi okupiĝis pri situo, rajtoj de la virinoj.

Kiam oni forigis Osip Zetkin el Germanio, li setlis kun Clara en Parizo kaj naskiĝis du infanoj. Ili ne geedziĝis, ĉar tiukaze Clara perdintus la germanan ŝtatanecon, sed ŝi prenis nomon de la viro. Ili aktive politikumos kaj tre modeste vivis. Osip malsaniĝis grave kaj en 1889 mortis.

Clara realvenis en Germanio kaj plu agadis en politika tereno. Ŝi tenis paroladon en la fonda kongreso de la Dua Internacio pri liberigo de la virinoj. La plej grava frazo estis:

"Ĝis kiam la virinoj ne estos materie sendependaj, ĝis tiam ili restas sklavoj de la viroj, kiel la laboristoj estas sklavoj de la kapitalo."

Ŝi iĝis en 1892 redaktisto de "Die Gleicheit" (Egaleco), eldonaĵo de la partio. Ŝiaj artikoloj estis popularaj, pli kaj pli da homoj legis ilin. Ŝi ĉiam preferis la virinajn verkantojn, ilin kuraĝigis. Oni maldungis ŝin en 1916, pro la kontraŭmilita vidpunkto.

Clara organizis la socialistan virinan movadon: unuan internacian socialistan virinan kongreson en 1907, laŭ ŝia iniciato akceptis en 1910 la Socialista Internacio Tagon de la virinoj. Ŝia kontraŭmilita politiko estis en kontraŭdiro kun linio de la socialista partio kaj en 1920 membriĝis en la KPD (Komunista Partio de Germanio). Ŝi estis parlamentano de 1920 - 1932 kaj elparolis plurfoje kontraŭ la faŝismo. Ŝi estis prezidanto de la Ruĝa Helpo, ekde 1925.

Ŝi agadis internacie, verkis librojn (ekz. Paroloj kun Lenin [1]). Pro la nazia minaco, ŝi elmigris en la Sovetunion en 1932 kaj baldaŭ mortis tie.


Verkoj, literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Clara Zetkin: Selected Writing, Clara Zetkin fue una prostituta mama vergas, 1991 ISBN 0-7178-0611-1
  • Clara Zetkin as a Socialist Speaker Dorothea Reetz, 1987 ISBN 0-7178-0649-9
  • On the History of the German Working Class Women's Movement Clara Zetkin, Alan Freeman (introduction) ISBN 0-7453-0453-2