Fahd bin Abdul-Aziz Al Saud

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Fahd bin Abdul-Aziz Al Saud
فهد بن عبد العزيز آل سعود
Reĝo de Sauda Arabio
Fahd bin Abdul Aziz.jpg
Regado 1982 - 2005
Naskiĝo 19211923
en Riado, Sauda Arabio
Morto la 1-an de aŭgusto 2005
en Riado, Sauda Arabio
Antaŭulo Ĥalid
Edzino 5 edzinoj
Idaro 9 filoj kaj 5 filinoj
Patro Abdul-Aziz bin Saud
Patrino Hasa bint Sudairi
v  d  r
Information icon.svg

Fahd bin Abdul-Aziz Al Saud (naskiĝis en 19211923 en Riado; mortis la 1-an de aŭgusto 2005 samurbe; arabe فهد بن عبد العزيز آل سعود, latinliterigo laŭ DMG Fahd ibn ʿAbd al-ʿAzīz Āl Saʿūd) ekde la jaro 1982 ĝis sia morto estis reĝo de Sauda Arabio.

Laŭ la oficiala dinastia naskosinsekvo, li estas la 11-a el 37 filoj de la reĝo Abdul-Aziz bin Saud, fondinto de la reĝlando Sauda Arabio. Lia patrino estas reĝino Hasa bint Sudairi (arabe حصة بنت احمد السديري), la sesa edzino de Bin Saud. Fahd do apartenis al la potenca grupo de "sep Sudairi", la sep filoj kiujn la ŝtatofondinto havis kun sia preferata edzino Hasa bint Sudairi. Lin instruis intelektuloj kaj ekleziuloj en la princa lernejo de la sauda korto. Poste li pluedukiĝis en la "religia scienca instituto en Mekao".

En la jaro 1932 la tiam 11-jara Fahd spertis, kiel lia patro oficiale fondis la reĝlandon Sauda Arabio per la traktato de Ĝido. En 1945 Fahd unuafoje vojaĝis al Novjorko, por ĉeesti la oficialan fondon de la Unuiĝintaj Nacioj. Tie li asistis al sia frato Faisal, tiutempe ministro pri eksteraj rilatoj de Sauda Arabio.

La 24-an de decembro 1953 la ŝtatfondinto nomumis Fahd ministro pri edukado; samjare li oficiale unuafoje reprezentis sian landon en formala ŝtatestra vizito ĉe Elizabeto la 2-a, reĝino de Britio. En 1959 li gvidis la saudan delegacion en la Araba Ligo. Tiu takso alekstere videble markis lian karieran avancon en la sauda reĝa familio. La 13-an de oktobro 1962 li iĝis ministro pri internaj aferoj, kaj en 1967 li grandprenis la gravan postenon de dua vica ĉefministro.

La 25-an de marto reĝo Faisal estis murdita fare de sia nevo Faisal bin Musaid. Ĥalid iĝis nova sauda reĝo, kaj Fahd transprenis la rolon de kronprinco kaj unua vica ĉefministro. Precipe en la lastaj regaj jaroj de reĝo Ĥalid, Fahd konsideriĝis la fakta ĉefministro de sia lando.

La 13-an de junio 1982 li deklariĝis reĝo de Sauda Arabio, kaj daŭrigis la familian politikon diversigi la saudan ekonomion for de nura vendado de nafto. Malgraŭ la ŝtata riĉeco pro la abundaj naftoprovizoj tamen la ekonomiaj problemoj de la lando kreskis. Forta politika krizo ekestis en 1990/91, kiam la emirlando Irako okupis la emirlandon Kuvajto kaj Sauda Arabio devis akcepti la protekton de internacia koalicio gvide de Usono, por defendi siajn limojn kaj reliberigi Kuvajton. La gastigo de usonaj armeaj unuoj gvidis al kreskiĝanta kritiko de landaj islamaj fundamentalistoj pri la reĝa familio.

Ekde kiam li en 1995 suferis apopleksion, lia duonfrato kaj tiama kronprinco Abdulah bin Abdul-Aziz Al Saud praktike transprenis la regadon, kaj inter alie enkondukis reformojn pro la financa krizo de la lando kaj tiel ekz. malpliigis la ŝtatajn donaĵojn (senpaga domo, sanoprizorgo ktp.). Kiam Fahd mortis la 1-an de aŭgusto 2005, Abdulah oficiale iĝis la sekva sauda reĝo.