John Brown

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
John Brown

John BROWN [ĝon braŭn] (Torrington, Usono, Connecticut, la 9-an de majo 1800 – Charlestown, Virginio, la 2-an de decembro 1859) estis usona aboliciisto.

Biografio[redakti | redakti fonton]

Li naskiĝis kiel dua filo de Owen Brown kaj Ruth Mills. Lia avo - John Brown - servis kiekl kapitano en la usona sendependiĝa milito, komence en la Milicio de Connecticut, poste en la Kontinenta armeo.

Lia patro estis tanisto, li mem sekvis la profesion, kvankam li intencis iĝi pastro, sed li ne povis finstudi pro monmanko kaj malboniĝo de la sanstato. Li geedziĝis en 1825, en 1831 translokiĝis en Pensilvanion, kie li ekmalfermis propran tanejon kaj ankaŭ okupiĝis pri bovobredado. Lia edzino naskis 7 infanojn, mortis en 1832. Post tio li geedziĝis kun la 16 jarojn aĝa Mary Ann Day, kiu naskis pluajn dek tri infanojn. Dum 24 jaroj, li provis diversajn entrepenajn agadojn, sed tiuj ne sukcesis.

Aboliciismo[redakti | redakti fonton]

Li naskiĝis en protestanta nov-anglia familio, li malamis ekde la infanaĝo la sklavecon. Li patroprenis en Ohio en la sklav-eskapiga movado kaj vivis jarojn en libera nigra komunumo en Nov-Jorkio. Li iris en 1855 al Kansaso, por ke li partoprenu - kun siaj filoj - en la tumultoj konataj kiel Sanguma Kansaso. Tiu tumultoj ekis pro referendumo pri sorto de la sklaveco. Li verŝajne partoprenis en la amasmurdo de Pottawatomie la 24-an de majo 1856, kie oni atakis kaj murdis kvin setlantojn, apogantojn de la sklaveco.

Lia memoro[redakti | redakti fonton]

Lian memoron rezervis la kanto John Brown's Body („Korpo de John Brown”), kiu iĝis ekmarŝa kanto de la nordaj usonaj taĉmentoj.