Portalo:Politiko

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Portalo pri Politiko

red.

Aristotle by Raphael.jpg

Laŭ Aristotelo la homo estas „εγον ζων πολιθικον“ (zoon politicon), do "politika besto". Karel Čapek notis al tio: "Tio estas tre bona ideo. Sed ne estas nur tute klare, se Aristotelo opiniis per tio, ke la homo estas stranga besto, kiu faras politikon, aŭ ke la homo, kiu faras politikon, estas kun pardono besto."


Sed politiko (el la greka πολις - municipo, τεχνη - administrado) estas nenio alia ol sistema administrado de aferoj, kiuj superas organizon propra al la homa specio kaj ĝi estas ties la plej malnova tradicio. La politiko kaj la administrado de la aferoj publikaj, kiel ni konas ilin hodiaŭ, evoluis el baza principo de servuteco, en kiu la unuopaj subjektoj frunte kun la reganto certigis defendon al siaj subuloj, kiuj servis al ili pro tio aŭ pagis impostojn.

Martin-Luther-King-1964-leaning-on-a-lectern.jpg

Tiun ĉi ideon bone trafis franca filozofo kaj teoriisto de franca revolucio Jean-Jacques Rousseau, kiam li asertis, ke la popolo fermis kun la reganto la t.n. Socian kontrakton, kiun la antaŭuloj de ambaŭ flankoj devligis sin konservi.

Mejloŝtono en la evoluo de la politika tradicio estis estiĝo kaj enpraktikigo de la ideo de demokratio. Tiu ĉi aparta miksaĵo de triba establo (kies decidadon partoprenas ĉiuj) kaj servutula ssistemo (laŭ kiu nur elektitoj povas rekte partopreni en la kreado de reguloj kaj inspektado pri ties kontrolo) fariĝis modelo por plimulto de la politikaj sistemoj de la dua duono de la dudeka jarcento.

Artikolo de la monato (aŭgusto)

red. Komunismo estas politika ideologio kaj movado, kiu de 1849 baziĝas sur marksismo. Unu el la celoj de komunismo estas forigi la privatan posedadon de produktiloj, detrui la kapitalismon. Anstataŭe la produktiloj estu posedataj kolektive. Sistemo fondita sur la frazo "de ĉiu laŭ sia kapablo, al ĉiu laŭ sia bezono".

Komunismo evidente estas tre malnova nocio. Komunoj jam ekzistis antaŭ skribita historio, antaŭ apero de ŝtatoj. Marks mem priskribis tian evoluon provante ekkoni iujn firmajn evoluleĝojn en ekonomio kaj kulturo; aliaj filozofoj diras, ke tiaj firmaj leĝoj de historia kaj socia evoluo estas iluzio, tiel ke fidindaj prognozoj ne eblas. Jam ekzistis la vorto komunismo en epoko de Platono. Nuntempe Eŭropa komunumo celas la evoluon kaj egalrajtan ekonomian distribuon sur bazo de novliberala ideologio aŭ de socia merkatekonomio.

Bildo de la monato (aŭgusto)

red.

Politiko

Sandro Pertini ĉe la ĉerko de Enrico Berlinguer
Ĉu vi scias...

red. ... ke Sennacieca Asocio Tutmonda (mallongige: SAT) estas sendependa, neneŭtrala tutmonda Esperanto-asocio?

Ideologio

red.

Aktualaĵoj pri Politiko

red.

  • 16-an de aŭgusto 2009: La portalo estas kreita.
Kunlabori

red.

Enmetu {{Portalo Politiko}} en artikolojn pri politiko kaj estiĝos
Portala ikono Portalo pri Politiko

Se iu volas kunlabori en la portalo pri politiko, libere kreu paĝojn aŭ sekvu la projektojn. Oni povas plibonigi la ŝablonojn rilatajn al la temo, aŭ krei novajn projektojn.

Se estas interese por vi kontribui, bonvolu enmeti suben vian nomon (algluu * --~~~)

  • --→ Airon 16:23, 16. Aŭg 2009 (UTC)
  • ...
Vikiprojektoj

red. Portalo:Politiko/Vikiprojektoj

Kategorioj

red.

Aliaj portaloj

red.