Abolhasan Banisadr

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

 Abolhasan Banisadr
perse: ابوالحسن بنی‌صدر
Abolhasan Banisadr

En funkcio:
la 4-an de februaro 1980
 – la 21-an de junio 1981
Sekvanto Mohamed Ali Raĝai

Naskiĝo la 22-an de marto 1933
en Hamadan,
provinco Hamadan, Irano
Politika partio sendependa
Alma mater Tehrana universitato
Religio Ŝijaismo
TTT La oficiala retpaĝo (farsi)
v  d  r
Information icon.svg

Abol-hassan Banisadr (persa: ابوالحسن بنی‌صدر; naskiĝis 22-an de marto 1933) estis la unua elektita Prezidanto de Irano post la 1979 Irana revolucio. Banisadr partoprenis studentan movadon kontraŭ la Ŝaho komence 1960aj, li estis malliberigita dufoje, kaj estis vundita dum ribelo en 1963. Li tiam fuĝis al Francio kaj aliĝis al la Irana rezista grupo kiun gvidis Ajatolaho Ruhollah Ĥomejni. Banisadr revenis al Irano kune kun Ĥomejni kiel la revolucio estis komencanta en februaro 1979.

Li estis la vicekonomio kaj ministro de financoj aferoj kaj Ministro de Eksterlandaj Aferoj nelonge dum 1979, kaj la ministro de financaj aferoj de 1979 al 1980. Li estis elektita Prezidanto frue en la 1980, kiam li kuris en konkurenciva balotado kontraŭ Ahmad Madani, Hassan Habibi, Sadeg Tabatabai, Dariush Forouhar, Sadegh Ghotbzadeh, Kazem Sami, Mohammad Makri, Hassan Ghafourifard, kaj Hassan Ayat. Banisadr ne estis Islama kleriko: Ruhollah Ĥomejni havis insistiton pri tio, ke klerikoj ne iĝu pozicioj en la registaro. En aŭgusto kaj septembro 1980, Banisadr postvivita du helikoptero kraŝojn apud la Irana landlimo kun Irako. Banisadr baldaŭ elfalis kun Ajatolo Ĥomejni. Do, akuzanta Banisadr de malforta elfaro en ĉefaj Iranaj trupoj en la Irana-Iraka milito, Ĥomejni reakirita la potencon de la plej Supera Gvidanto de Irano je la 10-a de junio 1981 ke li havis delegacion al Banisadr. Banisadr estis juĝita pro fiagoj enoficaj Je la 21-a de junio 1981 de la Meĝlis (la Irana parlamento), supoze pro liaj movoj kontraŭ la klerikoj reganta, plej specife Mohammad Ĥosejni Beheŝti, la estro de la juĝa sistemo tiutempe. Ajatolo Ĥomejni ŝajne havas instigis la juĝadon pro fifaroj enoficaj, kiu li subskribis la sekvontan tagon Je la 22-a de junio. Eĉ antaŭ Ajatolo Ĥomejni havis subskriban la juĝado pro fifaroj enoficaj paperoj, la Pasdaran havis kaptitan la Prezidentajn konstruaĵojn kaj ĝardenoj kaj malliberig ĵurnalon verkistojn kiuj laboris por la ĵurnalo proksime lige al Banisadr. En la venontaj tagoj, ili ankaŭ efektivigita kelkajn lian plej proksimajn amikojn, inkluzivantan Hossein Navab, Rashid Sadrolhefazi, kaj Manouchehr Massoudi. estis rivelita poste ke la grupo de gardistoj kiuj(n) estis asignitaj kapti Banisadr oni diris al finig lin prefere ol persvadi lin prizono. Tamen, Prezidanto Banisadr sukcesis fuĝi el la landon kaj evitis Francion, kune kun Masud Raĝavi, eksa gvidanto de la [Moĝahedin], kie (ekde 2005) li ankoraŭ vivas kaj eldonas multajn artikolojn pri Irano.