Anda alno

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Anda alno
Alnus acuminata.jpg
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonuloj Dicotyledones
Ordo: Fagaloj Fagales
Familio: Betulacoj Betulaceae
Genro: Alno Alnus
Specio: A. acuminata
Alnus acuminata
Kunth
Konserva statuso
Status iucn2.3 LC eo.svg
Konserva statuso: Malplej zorgiga (LR/lc)
Aliaj Vikimediaj projektoj
v  d  r
Information icon.svg

La anda alno (Alnus acuminata) estas arbospecio en la familio de la betulacoj. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Kolumbio, Kostariko, Ekvadoro, Gvatemalo, Meksiko, Panamo, Peruo kaj Venezuelo.

En Peruo la specio estas konata sub la nomo de lambras kiu devenas de lámran en keĉua lingvaro[1][2].

Priskribo[redakti | redakti fonton]

Tiu neotropisa arbo altas ĝis 20 metroj. La tigo ĝenerale estas unutrunka, kelkfoje multtrunka ekde la bazo. La arboŝelo estas skvama, griza, kun lenticeloj kiuj tuj videblas. La foliaro estas ĉiamverda kiam la arbo vegetas en humidaj starejoj kaj decidua en kvazaŭsekaj medioj. La folioj estas alternaj, simplaj, ovalaj, iomete rezinecaj, kun pinta apekso kaj segiligita rando. La floroj estas monoikaj, la masklaj kaj femalaj troviĝas sur unu sama arbo sed en diferencaj infloreskoj. La masklaj floroj estas pendantaj amentoj, la femalaj havas brakteojn kiuj konstituas ŝajnstrobilojn. La fruktoj estas flugilhavaj nuksetoj, protektitaj de la ligneca ŝajnstrobilo. Ili liberiĝas kiam ili maturiĝas, kaj estas vente kaj akve dissemitaj.

Disvastiĝo kaj ekologio[redakti | redakti fonton]

Ĝi troviĝas en kavaĵoj kaj en humidejoj kaj altitude vegetas inter 1 400 kaj 3 200 m. Ĝi preferas profundajn aŭ mezprofundajn grundojn kun roka subgrundo. Tamen ĝi kapablas disvolviĝi en ejoj kun malpli da humideco, submetataj al sekaj ventoj; sed tie ĉi la kreskado estas malpi abunda. En la humidaj kavaĵoj povas formiĝi arbareroj kvazaŭ unuspeciaj; sur la montodeklivoj anda alno asociiĝas kun Polylepis besseri, Schinus andinus, Escallonia salicifolia, Escallonia resinosa, Escallonia tucumanensis kaj Berberis commutata.

Taksonomio[redakti | redakti fonton]

Anda alno estas priskribita de Carl Sigismund Kunth kaj publikigita en Nova Genera et Species Plantarum en 1817 [3][4].

Sinonimoj
  • Alnus acuminata var. spachii Regel = Alnus acuminata subsp. acuminata
  • Alnus ferruginea Kunth = Alnus acuminata subsp. acuminata
  • Alnus mirbelii Spach = Alnus acuminata subsp. acuminata
  • Alnus spachii (Regel) Callier = Alnus acuminata subsp. acuminata
  • Betula arguta Schltdl.Alnus acuminata subsp. arguta[5]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. hispane Parodi, Claudia 1973 : Observaciones en los quechuismos del Diccionario Etimológico de Coro Anuario de Letras, XI, pp. 225-233.
  2. hispane Aleza Izquierdo, Milagros 1992 : Americanismos léxicos en la narrativa de J. M. Arguedas. Cuadernos de Filología. Anexo V: [1]
  3. Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.) 2: 20. 1817. (28 Apr 1817)
  4. Retligilo Tropicos de novembro 2012 (Missouri Botanical Garden)
  5. angle Retligilo Grin

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]