Saltu al enhavo

Carl Jacobi

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Carl Jacobi
Persona informo
Carl Gustav Jacob Jacobi
Naskiĝo 10-an de decembro 1804 (1804-12-10)
en Potsdam, Reĝlando Prusio,  Sankta Romia Imperio
Morto 18-an de februaro 1851 (1851-02-18) (46-jaraĝa)
en Berlino, Reĝlando Prusio,  Germana Federacio
Mortis pro naturaj kialoj Redakti la valoron en Wikidata vd
Mortis per variolo Redakti la valoron en Wikidata vd
Tombo Dreifaltigkeitskirchhof I (en) Traduki, DV2-SA-1T 52° 29′ 42″ Nordo 13° 23′ 36″ Oriento / 52.494893 °N, 13.393357 °O / 52.494893; 13.393357 (mapo) Redakti la valoron en Wikidata vd
Religio judaismo kristanismo vd
Etno judoj vd
Lingvoj germana latina vd
Ŝtataneco Reĝlando Prusio Redakti la valoron en Wikidata vd
Alma mater Frederiko-Vilhelmo-Universitato en Berlino (18211824)
Hermann-von-Helmholtz-Gymnasium (en) Traduki (18161821)
Universitato de Königsberg Redakti la valoron en Wikidata vd
Memorigilo Carl Jacobi
Familio
Patro Simon Jacobi (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Patrino Rachel Lehmann (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Gefratoj Moritz von Jacobi (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Edz(in)o Maria Schwinck (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Infanoj Leonard Jacobi (mul) Traduki Margarethe Jacobi (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Parencoj Vladimir Yakobi (en) Traduki (nevo)
Nikolai Yakobi (en) Traduki (nevo) Redakti la valoron en Wikidata vd
Profesio
Okupo matematikisto universitata instruisto fizikisto Redakti la valoron en Wikidata vd
Laborkampo diferenciala geometrio nombroteorio matematiko meĥaniko elipsa funkcio aplika matematiko fiziko analiza meĥaniko vd
Aktiva en Prusio vd
Doktoreca konsilisto Enno Dirksen vd
Verkado
Verkoj metodo de Jacobi 
Fundamenta nova theoriae functionum ellipticarum 
elipsa funkcio de Jacobi 
teoremo de Carathéodory-Jacobi-Lie 
kvarkvadratoteoremo de Jacobi 
algoritmo de Jacobi por ejgenoj 
elipsoido de Jacobi 
identaĵo de Jacobi 
Jacobi operator 
polinomo de Jacobi 
Jakobia simbolo 
transformo de Jacobi 
Jakobia matrico 
Hamilton–Jacobi–Bellman equation 
Abel–Jacobi map 
Canon arithmeticus vd
vd Fonto: Vikidatumoj
vdr
Carl Jacobi
Persona informo
Naskiĝo 10-an de decembro 1804 (1804-12-10)
en Potsdam, Reĝlando Prusio,  Sankta Romia Imperio
Morto 18-an de februaro 1851 (1851-02-18) (46-jaraĝa)
en Berlino, Reĝlando Prusio,  Germana Federacio
Mortokialo variolo Redakti la valoron en Wikidata
Tombo Dreifaltigkeitskirchhof I (en) Traduki, DV2-SA-1T 52° 29′ 42″ Nordo 13° 23′ 36″ Oriento / 52.494893 °N, 13.393357 °O / 52.494893; 13.393357 (mapo) Redakti la valoron en Wikidata
Lingvoj germana latina
Ŝtataneco Reĝlando Prusio Redakti la valoron en Wikidata
Alma mater Frederiko-Vilhelmo-Universitato en Berlino (18211824)
Hermann-von-Helmholtz-Gymnasium (en) Traduki (18161821)
Universitato de Königsberg Redakti la valoron en Wikidata
Memorigilo Carl Jacobi
Familio
Patro Simon Jacobi (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata
Patrino Rachel Lehmann (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata
Frat(in)o Moritz von Jacobi (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata
Edz(in)o Maria Schwinck (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata
Infanoj Leonard Jacobi (mul) Traduki, Margarethe Jacobi (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata
Parencoj Vladimir Yakobi (en) Traduki (nevo)
Nikolai Yakobi (en) Traduki (nevo) Redakti la valoron en Wikidata
Okupo
Okupo matematikisto
universitata instruisto
fizikisto Redakti la valoron en Wikidata
Verkoj metodo de Jacobi
Fundamenta nova theoriae functionum ellipticarum
elipsa funkcio de Jacobi
teoremo de Carathéodory-Jacobi-Lie
kvarkvadratoteoremo de Jacobi
algoritmo de Jacobi por ejgenoj
elipsoido de Jacobi
identaĵo de Jacobi
Jacobi operator
polinomo de Jacobi
Jakobia simbolo
transformo de Jacobi
Jakobia matrico
Hamilton–Jacobi–Bellman equation
Abel–Jacobi map
Canon arithmeticus
vdr

Carl Gustav Jacob JACOBI (la 10-an de decembro 1804 en Potsdam - la 18-an de februaro 1851 en Berlino) estis germana matematikisto

Jacobi naskiĝis en juda familio, filo de bonhava bankisto. En 1825 li ricevis en la Humboldt-Universitato en Berlino la titolon de Doktoro. De 1829 ĝis 1842 li estis profesoro ĉe la Universitato de Königsberg.

Li enmiksiĝis en politikon dum la Revolucio de 1848 kaj sensukcese kandidatiĝis al la Parlamento en partio liberalisma, je malkontento de la reĝo, kiu lin subtenis.

Li mortis nur 46-jaraĝa pro variolo kaj lasis edzinon kaj sep infanojn.

Kontribuoj

[redakti | redakti fonton]

En 1828, sen scii pri paralela laboro de Niels Henrik Abel, li kreis teorion pri elipsa funkcio. En 1839 li sukcese utiligis elipsajn koordinatojn por solvi diferencialajn ekvaciojn.

Jacobi enkondukis la funkciojn teta, kiel trigonometria serio, funkcioj, kiuj poste ludis gravan rolon en la studado de elipsaj funkcioj. Henri Poincaré utiligis ilin en posta esplorado. Elipsaj funkcioj kondukis Jacobi al diversaj teoremoj pri la reprezento de nombroj en la formo de kvadratoj.

Jakob studis certan klason de integraloj, kiuj, en honoro de Abel, li nomis la integran abelianon. Li ankaŭ studis la determinantojn kaj difinis iliajn diversajn proprecojn. Ĝi enkondukis klason de funkciaj determinantoj, kiuj poste nomiĝos Jakobiaj determinantoj (je ordo n, asociita kun aro de n-funkcioj kun n-argumentoj).

Jacobi okupiĝis ankaŭ pri la teorio de variada kalkulo, al kiu li faris gravajn kontribuojn.

  • 1829 -- Fundamenta nova theoriae Functionum elipticorum
  • 1839 -- Canon mathematicus
  • 1843 -- Vorlesungen űber Dynamik.