Cianogena jodido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Cianogena jodido
cianogena jodido
Plata kemia strukturo de la Cianogena jodido
cianogena jodido
Tridimensia kemia strukturo de la Cianogena jodido
Alternativa(j) nomo(j)
  • Jodido de cianogeno
  • Joda cianido
  • Jodocianogeno
  • Jodociano
  • Cianojodido
Kemia formulo
N≡CI
CAS-numero-kodo 506-78-5
ChemSpider kodo 10046
PubChem-kodo 10478
Merck Index 15,2685
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkoloraj aŭ rozkoloraj, toksaj, korodaj kristaloj kun tranĉa odoro kaj kaŭstika gusto
Molmaso 152,922 g·mol-1
Denseco 2,840g cm−3[1]
Fandpunkto 146,7°C[2]
Bolpunkto 154°C
Solvebleco Akvo:reakcias
Mortiga dozo (LD50) 18 mg/kg (buŝe)[3]
Sekurecaj Indikoj
Riskoj R26 R27 R28 R32
Sekureco S1/2 S7 S28 S29 S45
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS Damaĝo Piktogramo
06 – Venena substanco 07 – Toksa substanco
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H301, H311, H315, H319, H331, H335
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P261, P264, P270, P271, P280, P301+310, P302+352, P304+340, P305+351+338, P311, P321, P330, P332+313, P337+313, P361, P362, P363, P403+233, P405, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Cianogena jodidoN≡CI estas neorganika joda komponaĵo de karbono kaj cianido, senkoloraj aŭ rozkoloraj, toksaj, korodaj kristaloj kun tranĉa odoro, uzata en kemiaj sintezoj kaj kiel analiza reakciaĵo.

Ĝi estas stabila substanco sed lumsensiva. Ĝi estas neakordigebla kun fortaj acidoj, fortaj bazoj kaj fortaj oksidigagentoj. Cianogena malkomponiĝas ĉe kontakto kun acidoj, bazoj, amoniako kaj alkoholoj kaj sub varmigo ĝi produktas toksajn gasojn inklude de cianida acido kaj jodida acido.

Ĝi reakcias kun karbona duoksido kaj malrapide kun akvo formante cianidan acidon. Jodido de cianogeno estas polara komponaĵo sed en ĉeesto de piridino ĝi konduktas elektran kurenton. Diluitaj solvaĵoj de cianogena jodido en piridino komence estas senkoloraj, tamen dum stokigo ĝi iĝas flava, oranĝokolora, ruĝo-bruna kaj forte ruĝo-bruna.

La efiko okazas pro modifo en la konduktiveco, kiu siavice rezultas pro formado de la elektrolito. Eksperimentoj elmontras ke cianidoj estas pli malfortaj saloj en piridino ol jodidoj, kvankam solvaĵoj de cianogena jodido plialtigas la elektran konduktivecon laŭmezure kiel ili maljuniĝas.

Cianogena jodido estis unue sintezita en 1824 de la franca kemiisto Georges-Simon Serullas (1774-1832)[4][5]. Cianogena jodido estis konsiderita unu el la nepuraĵoj de la komerce vendita jodo antaŭ la jardeko 1930.

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per varma malkomponado de cianurata jodido:

cianurata jodido3 cianogena jodido

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

2nitrogena trijodido+3cianogeno6cianogena jodido+nitrogeno

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

cianogeno+jodo2cianogena jodido

Sintezo 4[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per agado de karbona kvarcianido sur cezia jodido:

karbona kvarcianido+cezia jodidocianogena jodido+cezia karbono-tricianido

Sintezo 5[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per traktado de kalia kvarcianozinkato kaj jodo:

kalia kvarcianozinkato+4jodo4cianogena jodido+2natria jodido+zinka jodido

Sintezo 6[redakti | redakti fonton]

natria cianido+jodocianogena jodido+natria jodido

Sintezo 7[redakti | redakti fonton]

  • Preparado ekde la cianogena jodido:

cianogena jodido +jodocianogena jodido+jodida acido

Sintezo 8[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per traktado de kalia tiocianato kaj jodo en akva medio:

2kalia tiocianato+5jodo+4akvo2cianogena jodido+8jodida acido+kalia sulfato

Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

  • Trimerizo de la cianogena jodido:

3cianogena jodidocianurata jodido

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

2cianogena jodido+natrionatria jodido+cianogeno

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

cianogena jodido+sulfura trioksidojodosulfonila izocianato

Reakcio 4[redakti | redakti fonton]

cianogena jodido+natria hidroksidonatria cianato+natria jodido+akvo

Reakcio 5[redakti | redakti fonton]

  • Hidrolizo de la cianogena jodido:

cianogena jodido+akvoizocianata acido+jodida acido

Reakcio 6[redakti | redakti fonton]

  • Hidrolizo de la cianogena jodido per 2 molumoj da akvo:

cianogena jodido+2akvoamonia jodidokarbona duoksido

Reakcio 7[redakti | redakti fonton]

cianogena jodido+amoniakocianamido+jodida acido

Reakcio 8[redakti | redakti fonton]

  • Reakcio kun etilmagnezia jodido:

cianogena jodido+metilmagnezia jodidoetanonitrilo+magnezia jodido

Reakcio 9[redakti | redakti fonton]

  • Reakcio kun benzeno:

cianogena jodido+benzenoanilino+jodida acido

Reakcio 10[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de benzonitrilo:

2cianogena jodido+2benzeno2benzonitrilo+jodo

Reakcio 11[redakti | redakti fonton]

kalia sulfido+cianogena jodidokalia tiocianato+kalia jodido

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]