Frigyes Karinthy

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Frigyes Karinthy
Karinthy Frigyes c 1930.jpeg
Personaj informoj
Naskiĝo 25-an de junio 1887 (1887-06-25)
en Budapeŝto
Morto 29-an de aŭgusto 1938 (1938-08-29) (51-jara)
en Siófok
Kaŭzo de morto cerba tumoro
Tombo Fiumei Street Cemetery
Ŝtataneco Hungario
Profesio verkisto, poeto, dramisto, esperantisto, ĵurnalisto, sciencfikcia verkisto
Lingvoj Esperanto, hungara lingvo
Familianoj
Edz(in)o

Etel Judik, Aranka Böhm

Infanoj Gábor Karinthy, Ferenc Karinthy
v  d  r
Information icon.svg

KARINTHY Frigyes [karinti] (naskiĝis la 25-an de junio 1887 en Budapeŝto; mortis la 29-an de aŭgusto 1938 en Siófok) estis eminenta hungara verkisto, ĵurnalisto kaj tradukisto. Li verkis poemojn, eseojn, teatraĵojn, novelojn kaj romanojn – plejparte kun humura/satira enhavo.

Busto pri Frigyes Karinthy

Lia filo estis Ferenc Karinthy, lia nepo Márton Karinthy.

Li verkis spritajn, valorajn artikolojn pri Esperanto, eĉ estis prezidanto de la Hungara Esperanto-Societo de 1932, kaj partoprenis ĉe kelkaj Esperanto-kongresoj, kvankam li ne parolis Esperante.

Famaj verkoj[redakti | redakti fonton]

  • Esik a hó ("Neĝas", 1912, noveloj)
  • Így írtok ti ("Jen kiel vi aliaj verkas", 1911: li parodie imitas stilon de gravaj verkistoj de la hungara literaturo kaj de la mondliteraturo)
  • Utazás Faremidóba ("Vojaĝo en Faremidon. Du Ŝipoj", 1915, "la sesa vojaĝo de Gulivero", romano)
  • Tanár úr, kérem ("Sinjoro instruisto, bonvolu", 1916: humurplenaj rakontoj pri lerneja vivo, pri adoleskantoj)
  • A bűvös szék ("Magia seĝo", 1918, teatraĵo)
  • Capillária ("Kapilario", 1921, "la sesa vojaĝo de Gulivero", romano)
  • Nem mondhatom el senkinek ("Mi povas diri ĝin al neniu", 1930, poemoj)
  • Mennyei riport ("Ĉiela intervjuo", 1937, satiro)
  • Utazás a koponyám körül ("Vojaĝo ĉirkaŭ mia kranio", 1937, dokumentromano)
  • Üzenet a palackban ("Mesaĝo en la botelo", 1938, poemoj)

En Esperanto aperis[redakti | redakti fonton]

Kovrilpaĝo de Vojaĝo al Faremido; 1980; Hungara Esperanto-Asocio

Famaj verkoj filmigitaj[redakti | redakti fonton]

  • Mágia (1917) reĝisorado Sándor Korda
  • Barátságos arcot kérek (1935) reĝisorado László Kardos
  • Tanár úr, kérem (1956) reĝisorado Frigyes Mamcserov /laŭ lia verko: Tanár úr, kérem ("Sinjoro instruisto, bonvolu", 1916: humurplenaj rakontoj pri lerneja vivo, pri adoleskantoj)
  • Utazás a koponyám körül (1970) reĝisorado György Révész /laŭ lia verko: Utazás a koponyám körül ("Vojaĝo ĉirkaŭ mia kranio", 1937, dokumentromano)
  • Holnap reggel (1970) reĝisorado Jenő Horváth
  • A Nagy Ékszerész (1978) reĝisorado Márton Karinthy
  • 1 és a semmi (2004) (telefilmo) reĝisorado Péter Molnár
  • Utazás a koponyám körül (2005) de aŭtoro Chi Recordings
  • Lŭ úr szabadalma (2006) (telefilmo) reĝisorado Marcell Gerő