Johan Galtung

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Johan Galtung
Johan Galtung, 2012 (cropped).JPG
Personaj informoj
Naskiĝo 24-an de oktobro 1930 (1930-10-24) (88-jara)
en Oslo
Ŝtataneco Norvegio
Alma mater Universitato de Oslo
Profesio matematikisto, politikologo, sociologo, universitata profesoro, verkisto
Lingvoj angla lingvo
Familianoj
Edz(in)o Ingrid Eide
Infano Andreas Galtung
v  d  r
Information icon.svg

Johan Galtung (naskita la 24-an de oktobro 1930 en Oslo) estas la inventisto de la pacoscienco[1] kaj fama norvega matematikisto, sociologo, histoiisto, ekonomikisto kaj politikologo. Li estas konata kiel la fondinto de la politikscienca fako "paco kaj konflikto".

Li evoluigis plurajn gravajn teoriojn kiel pozitiva kaj negativa pacoj, struktura perforto[2], konfliktoteorio, konceptoj paco-konstruaĵo, same kiel edukita en la socio pro ŝanĝoj en la kontrolo de la socio, en kiu li priskribas la koncepto de la nova faŝismo[3][4][5] Agnoski, kompreni, klarigi kaj venki perforton estas la rimedoj laŭ kiuj Galtun konceptas sian konstruan esploradon pri paco[6].

En 1959 li esits la plej grava fondinto de la Esplorinstituto pri Paco en Oslo (angle : Peace Research Institute of Oslo, PRIO). En 1964 li fondis la revuon Journal of Peace Research. En 1969 li estis nomumita la unua profesoro pri studoj de paco kaj konflikto (angle : peace and conflict studies) ĉe la universitato de Oslo, katedron kiun li en 1977 postlasis por esplori pri paco kaj konflikto kiel profesoro en dekaj da universitatoj ĉirkaŭ la mondo inter alie ĉe la internacia islama universitato de Malajzio (angle : International Islamic University Malaysia (IIUM). Li jam peris en pli ol 150 konfliktoj inter ŝatoj, religioj, komunumoj kaj homoj.

Johan Galtung estas Rektoro de la Transcend International Peace University, kiun li fondis en 1992, kaj estas membro de la Transcend-reto por Paco, Disvolviĝo kaj Medio[7].

Gvidaj ideoj[redakti | redakti fonton]

Galtung okupis plurajn gravajn poziciojn en internaciaj esplorkonsilioj kaj estis konsilisto de diversaj internaciaj organizaĵoj. Li ankaŭ estis membro de la Konsila Konsilio de la Komisiono pri demokario de la Unuiĝintaj Nacioj ekde 2004. Li ankaŭ skribis multajn eksperimentajn kaj teoriajn artikolojn, ofte traktante temojn rilataj al paco kaj konfliktesplorado. Li estas unu el la verkintoj de influa raporto pri novaĵvaloroj, la faktoroj kiuj determinas la informnovaĵojn. Galtung ankaŭ kreis koncepton de paca ĵurnalismo, kiu havas kreskantan influon sur la studoj komunikado kaj amaskomunikilaro.

Paco negativa kaj pozitiva[redakti | redakti fonton]

Johan Galtung dividis la pacopercepton en negativa kaj pozitiva paco. La negativa paco estas stato de milito en la foresto kaj pozitiva paco estas milito, eble kondukante al la strukturaj kaŭzoj de foresto. Tiel, ekzemple, homaj rajtoj subprema diktaturo povas plenigi la negativa paco difino (neniu grandskala perforto), sed ne por pozitiva paco difino, ĉar strukture, la diktaturo estas perforta.[8]

Premioj[redakti | redakti fonton]

En 1987 Galtung ricevis la alternativan Nobelpremion "Premion de ĝusta vivo" kaj en 1993 la premion Gandhi. En 2009 li fariĝis honora membro de la norvega verda partio.

Kritiko[redakti | redakti fonton]

Galtung ankaŭ estas polemika, parte pro siaj vidpunktoj kaj proponitaj solvoj kiujn multaj vidas kiel utopiaj[5]. En majo 2012, la israela ĵurnalo Ha'aretz akuzis lin de antisemitismo al kiu li donis replikon[6].

Literaturo (selekto)[redakti | redakti fonton]

Superrigardo pri la libroeldonoj de Galtung ĝis 1990 troveblas en : Johan Galtung. Bibliografio 1951-90, 1990. Li publikigis pli ol 1600 artikolojn kaj pli ol 60 libroj.

  • Global Glasnost: Toward a New World Information and Communication Order? (1992) (kun R. C. Vincent)
  • Peace By Peaceful Means: Peace and Conflict, Development and Civilization (1996)
  • Johan without land (2000) (aŭtobiografio)
  • Peace, violence and imperialism (1974)
  • The True Worlds. A transnational perspective, New York 1980
  • There Are Alternatives!, Nottingham 1984
  • Eurotopia, Wien/Vieno 1993

Ekstera ligilo[redakti | redakti fonton]

Oficiala retejo de la Instituto Galtung

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Pacismo

Universitato por paco

Irenologio (esploro pri paco)

Pactrupoj de Unuiĝintaj Nacioj

Senperforto

Senperforta komunikado

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Noto : pacoscienco kombinas ĉiujn sciencojn kiuj havas rilaton al paco.
  2. John D. Brewer , Paco procezoj: a sociological approach, p. 7, Polity Press 2010
  3. Johan Galtung, The new fascism (La nova faŝismo), Inter Press Service, la 1-an de julio 2013, alirite la 21-an de decembro 2018.
  4. (angla) Thinking about peace and peace education (pensi pri paco kaj pacedukado) en : Peace education and refugee youth (pacedukando kaj rifuĝinta junularo), UNHCR, p. 6/54
  5. 5,0 5,1 (norvega) Johan Galtung, Sosiolog og Fredsforsker, Norsk Biografisk Leksikon
  6. 6,0 6,1 (germana) Stellungnahme :Professor Galtung zu den Vorwürfen des Antisemitismus (pozicio de profesoro Galtung pri la akuzoj de antisemitismo), decembro 2012, alirite la 21-an de decembro 2018.
  7. http://www.transcend.org/
  8. Paco!