Kopta alfabeto

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Koptaj literoj de la bohara tradicio
Kopta teksto ĉ. 3-a jarcento p.K.

Kopta alfabeto estas alfabeto uzata por skribado en la kopta lingvo, la antaŭaraba lingvo de Egiptio. Ĝi baziĝas sur la greka alfabeto, tamen enhavas kelkajn literojn por specife koptaj sonoj, ĉerpitaj de la demotika skribo — variaĵo de rapidskriba hieroglifa sistemo.

La kopta alfabeto venis al vasta uzo ĉ. la 4-a jarcento post Kristo. Ĝi estas plu uzata de la Kopta eklezio en religiaj tekstoj. Ekster la eklezio la alfabeto preskaŭ ne estas uzata.

Ekde versio 4.1 (aperinta en 2005) Unikodo enhavas ĉiujn koptajn literojn aparte; antaŭe la grekdevenaj literoj estis kodigataj same kiel la grekaj.

Listo de ĉiuj literoj[redakti | redakti fonton]

Formo Nomo Latinigo Greka alfabeto Prononco 1 Prononco 2 Nombro
Copte a.png Alfa (alpha) a Α, α a 1
Copte b.png Beta (bēta) b Β, β b, v 2
Copte g.png Gamma g Γ, γ k g, ŋ, ɣ 3
Copte d.png Dalda d Δ, δ d d, ð 4
Copte e.png Ej (ei) e Ε, ε e 5
Copte soou.png Soŭ (soou) Ϛ, ϛ (6)
Copte z.png Zeta (zēta) z Ζ, ζ s z 7
Copte ee.png Eta (ēta) ē Η, η ɛː, i 8
Copte th.png Teta (thēta) th Θ, θ tʰ, θ 9
Copte i.png Iota (iōta) i Ι, ι i, j 10
Copte k.png Kapa (kappa) k Κ, κ k 20
Copte l.png Laŭla (laula) l Λ, λ l 30
Copte m.png Me (mē) m Μ, μ m 40
Copte n.png Ne (nē) n Ν, ν n 50
Copte ks.png Ksi (ksi) ks Ξ, ξ ks 60
Copte o.png o Ο, ο o 70
Copte p.png Pi p Π, π p 80
Copte r.png Ro (rō) r Ρ, ρ r 100
Copte s.png Semma (sēmma) s Σ, σ, ς s 200
Copte t.png Taŭ (tau) t Τ, τ t t, d 300
Copte u.png He u Υ, υ u, w u, w, i, v 400
Copte ph.png Fi (phi) ph Φ, φ pʰ, f 500
Copte kh.png Ĥi (khi) kh Χ, χ kʰ, χ, ʃ 600
Copte ps.png Psi (psi) ps Ψ, ψ ps 700
Copte oo.png O ō Ω, ω 800
Copte sh.png Ŝaj š (Nenio) ʃ
Copte f.png Faj (fai) f (Nenio) f 90
Copte x.png Ĥaj (ḫai) (Nenio) x
Copte h.png Hori h (Nenio) h
Copte dj.png Ĝanĝia (ḏanḏia) ḏ (j) (Nenio) ʤ ʤ, g
Copte tsh.png Ĉima (čima) č Ϙ, ϙ q ʧ
Copte ti.png Ti ti (Nenio) ti
Copte r barre.png Psisanŝe (psis ənše) (Nenio) 900


Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Wolfgang Kosack: Koptisches Handlexikon des Bohairischen. Koptisch - Deutsch - Arabisch. Verlag Christoph Brunner, Basel 2013, ISBN 978-3-9524018-9-7.
  • Loprieno, Antonio. 1995. Ancient Egyptian: A Linguistic Introduction. Cambridge: Cambridge University Press. 24–26.
  • Quaegebeur, Jan. 1982. "De la préhistoire de l'écriture copte." Orientalia lovaniensia analecta 13:125–136.
  • Ritner, Robert Kriech. 1996. "The Coptic Alphabet". In The World's Writing Systems, edited by Peter T. Daniels and William Bright. Oxford and New York: Oxford University Press. 287–290.