Nacia Parko Białowieża

Nacia Parko Białowieża
nacia parko [+]
Koordinatoj	52° 46′ 0″ N, 23° 52′ 0″ O (mapo)52.76666666666723.866666666667Koordinatoj: 52° 46′ 0″ N, 23° 52′ 0″ O (mapo) [+]
Akvokolektejo	105,17 km² (10 517 ha) [+]
Areo	105,17 km² (10 517 ha) [+]
	Nacia Parko Białowieża (Pollando)
	Nacia Parko Białowieża (Pollando)
	Nacia Parko Białowieża
	Vikimedia Komunejo: Białowieski National Park [+]
	En TTT: Oficiala retejo [+]
	v • d • r

La Nacia Parko Białowieża (pole Białowieski Park Narodowy, kun la nomo Białowieża^[1] en genitiva formo) estas nacia parko en la provinco Podlaĥio de orienta Pollando ĉe la limo al Belorusio. Ĝi kovras kaj protektas signifan parton de la arbaro de Białowieża, fakte en la esperanta literaturo Arbaro de Bjalovjeĵa^[2], la lasta moderklimata praarbaro de Eŭropo - plia nacia parko en Belorusio protektas plian parton. La nacia parko de Pollando kovras areon de 152 kvadrataj kilometroj kaj situas 62 kilometrojn sudoriente de la urbo Bjalistoko. La praarbaro estas hejmo al la plej granda monda loĝantaro de eŭropaj bizonoj (pole żubr), la plej pezaj landaj bestoj de la kontinento. La limo inter la du ŝtatoj dividas la arbaron, la Nacia Parko Beloveĵskaja Puŝĉa najbaras ĉe la belorusia flanko de la limo. Ekzistas limtransirejo por migrantoj kaj biciklantoj en la arbaro.^[3]

Senarbarbarigo de la pola praarbaro

En Marto 2016, la dekstrula konservativa registaro de Pollando komencis permesi la senarbarigon, pravigante ĉi tiujn mezurojn per la lukto kontraŭ la ŝelskarabo. La Eŭropa Komisiono jure persekutis Pollandon en julio 2017 antaŭ la Eŭropa Kortumo en Luksemburgio. La tribunalo petis la tujan haltigon de la senarbarigo kiun la pola naturmedia ministro Jan Szyszko (ĝis 2018-01-18) ne komprenis sed la nova media ministro Henryk Kowalczyk haltigis la faligon de la arboj. Komence de aŭgusto 2017 la Eŭropa Komisiono komunikis ekigi malobservan proceduroon kontraŭ Pollando se la senarbarigo daŭrigintus.

Filmo

Białowieża, Polen-Weißrussland. Wildnis unter dem Dach der Urwaldriesen. Dokumenta filmo, Germanio, 2003, 14:56', Libro kaj scenigo: Thomas Willers, produktado Südwestrundfunk (SWR), Serio: Schätze der Welt – Erbe der Menschheit (Mondaj trezoroj - heredaĵo de la homaro), Enhavotabelo (germane) Arkivigite je 2018-08-04 per la retarkivo Wayback Machine kaj reta video de SWR.

Literaturo

Bialowieza – Europas letzter Urwald. En: Natürlich (magazino), 2005 / retejo litero.ch, 2016

Referencoj

↑ Prononco en la pola sur Forvo.
↑ En la klasikaĵo de esperantlingva literaturo Sinjoro Tadeo, el la origina pola poezie tradukita al Esperanto fare de Antoni Grabowski en 1918, plurfoje temas pri la praarbaro, kiu tie konsekvence nomatas arbaro de Bjalovjeĵa, ekzemple en la libro IV de la klasikaĵo, jen esperantlingve en vikivortaro.
↑ AFP: Polen legt die Axt an. En: tageszeitung, la 3-an de aŭgusto 2017 (germane)