Agula lingvo

Agula
агъул чӀал
Parolata en	Rusio, Azerbajĝano
Regiono	Suda Dagestano
Parolantoj	17373 (Popolnombrado de 1989)
Skribo	Surbaze de cirila alfabeto
Lingvistika klasifiko
Nordorienta Kaŭkaza Lezgaj lingvoj
Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
ISO 639-2	agx
ISO 639-3	agx

Agula, estas lingvo parolata de la aguloj kaj estas uzata en suda Dagestano (respubliko de Rusio) kaj Azerbajĝano.

Klasifiko

La agula lingvo apartenas al la grupo de lezgaj lingvoj de la familio de nordorientaj kaŭkazaj lingvoj.

Geografia distribuo

En 1989, agula lingvo estis parolata de 17373 homoj en Rusio, ĉefe en suda Dagestano, kaj ankaŭ de 32 homoj en Azerbajĝano.

Oficiala statuso

La Agula ne estas la oficiala lingvo, la lezga lingvo estas uzata kiel la literatura lingvo.

Parencaj lingvoj

Estas dek lingvoj en la lezga lingva familio, nome: agula, tabasarana, Rutula, lezga, caĥura, buduĥa, _Kryts_, _Khinalugh_, _Udi_ kaj _Archi_.

Gramatiko

Adjektivoj

Sendependa kaj predikata adjektivoj prenas markilojn de pluraleco kaj klaso; ankaŭ estas speciala kazo se ĝi uzatas kiel nominala. Kiel atributoj ili estas neŝanĝataj. Tial idžed "bona", ergativa idžedi, kaj tiel plu -n, -s; pl. idžedar; sed Idže insandi hhuč qini "La bona viro mortigis la lupon" (subjekto en ergativo).

Pronomoj

Personaj Pronomoj

	Singularo	Pluralo
1	zun

Alfabeto

А а	Б б	В в	Г г	Гъ гъ	Гь гь	ГI гI	Д д
Дж дж	Е е	Ё ё	Ж ж	З з	И и	Й й	К к
Кк кк	Къ къ	Кь кь	КI кI	Л л	М м	Н н	О о
П п	Пп пп	ПI пI	Р р	С с	Т т	Тт тт	ТI тI
У у	Уь уь	Ф ф	Х х	Хъ хъ	Хь хь	ХI хI	Ц ц
ЦI цI	Ч ч	Чч чч	ЧI чI	Ш ш	Щ щ	ъ	I
ы	ь	Э э	Ю ю	Я я

Bibliografio

• Haspelmath, Martin. 1993. A grammar of Lezgian - Gramatiko de lezga. (gramatika biblioteko Mouton; 9). Berlino & Novjorko: Mouton de Gruyter. – ISBN 3-11-013735-6
• Talibov, Bukar B. kaj Magomed M. Gadžiev. 1966. Lezginsko-russkij slovarj - lezga-rusa vortaro. Moskva: Eld. Sovetskaja Enciklopedija.

Eksteraj ligiloj

• raporto por lezga de Ethnologue
• Lingvoj de la Monda raporto
• [1] Libroj pri agula lingvo