Frigyes Karinthy

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

KARINTHY Frigyes [karinti] (naskiĝis la 25-an de junio 1887 en Budapeŝto; mortis la 29-an de aŭgusto 1938 en Siófok) estis eminenta hungara verkisto, ĵurnalisto kaj tradukisto. Li verkis poemojn, eseojn, teatraĵojn, novelojn kaj romanojn – plejparte kun humura/satira enhavo.

Busto pri Frigyes Karinthy

Lia filo estis Ferenc Karinthy, lia nepo Márton Karinthy.

Li verkis spritajn, valorajn artikolojn pri Esperanto, eĉ estis prezidanto de la Hungara Esperanto-Societo de 1932, kaj partoprenis ĉe kelkaj Esperanto-kongresoj, kvankam li ne parolis Esperante.

Famaj verkoj[redakti | redakti fonton]

  • Esik a hó ("Neĝas", 1912, noveloj)
  • Így írtok ti ("Jen kiel vi aliaj verkas", 1911: li parodie imitas stilon de gravaj verkistoj de la hungara literaturo kaj de la mondliteraturo)
  • Utazás Faremidóba ("Vojaĝo en Faremidon. Du ŝipoj"), 1915, "la sesa vojaĝo de Gulivero", romano)
  • Tanár úr, kérem ("Sinjoro instruisto, bonvolu", 1916: humurplenaj rakontoj pri lerneja vivo, pri adoleskantoj)
  • A bűvös szék ("Magia seĝo", 1918, teatraĵo)
  • Capillária ("Kapilario", 1921, "la sesa vojaĝo de Gulivero", romano)
  • Nem mondhatom el senkinek ("Mi povas diri ĝin al neniu", 1930, poemoj)
  • Mennyei riport ("Ĉiela intervjuo", 1937, satiro)
  • Utazás a koponyám körül ("Vojaĝo ĉirkaŭ mia kranio", 1937, dokumentromano)
  • Üzenet a palackban ("Mesaĝo en la botelo", 1938, poemoj)

En Esperanto aperis[redakti | redakti fonton]

Kovrilpaĝo de Vojaĝo al Faremido; 1980; Hungara Esperanto-Asocio

Famaj verkoj filmigitaj[redakti | redakti fonton]

  • Mágia (1917) reĝisorado Sándor Korda
  • Barátságos arcot kérek (1935) reĝisorado László Kardos
  • Tanár úr, kérem (1956) reĝisorado Frigyes Mamcserov /laŭ lia verko: Tanár úr, kérem ("Sinjoro instruisto, bonvolu", 1916: humurplenaj rakontoj pri lerneja vivo, pri adoleskantoj)
  • Utazás a koponyám körül (1970) reĝisorado György Révész /laŭ lia verko: Utazás a koponyám körül ("Vojaĝo ĉirkaŭ mia kranio", 1937, dokumentromano)
  • Holnap reggel (1970) reĝisorado Jenő Horváth
  • A Nagy Ékszerész (1978) reĝisorado Márton Karinthy
  • 1 és a semmi (2004) (telefilmo) reĝisorado Péter Molnár
  • Utazás a koponyám körül (2005) de aŭtoro Chi Recordings
  • Lŭ úr szabadalma (2006) (telefilmo) reĝisorado Marcell Gerő