Sango

Sango estas likvo de vertebruloj, kiu cirkulas en la arterioj, vejnoj kaj transportas spirgasojn, diversajn materialojn al kaj de la ĉeloj. Sango donas 7-10 % de la korpopezo. Ĝia konsisto:

• sangoĉeloj
  • eritrocito, enhavanta hemoglobinon (ruĝa globulo)
  • leŭkocito, blanka aŭ senkolora globulo (blanka globulo)
    • granulocito
    • limfocito
    • monocito
  • trombocito, helpas la koaguliĝon de la sango
• sangoplasmo enhavas solvitajn materialojn kiel
  • proteino
  • metabolaj materialoj
  • aliaj materialoj

Nombro de diversaj sangoĉeloj ĉe placentuloj en sango

• eritrocito 5 milionoj/mm³
• leŭkocito 5-10 mil/mm³
• trombocito 150 mil – 500 mil/mm³

Sangomalsanoj

• hipotensio, malalta arteria sangopremo
• hipertensio, alta arteria sangopremo
• anemio (sangomanko), malpliiĝo de la hemoglobino, aŭ de kapablo transporti oksigenon
• hemofilio, sanga koaguliĝo ege malrapidiĝas
• talasemio, hereda malsaneco el hemoglobinon
• hiperemio (kongesto), malsaneca akumuliĝo de sango en la vaskuloj de iu organo
• trombozo perturbo de la sanga cirkulado (kaŭza sangokoaguliĝo en vaskulo)
• leŭkemio multiĝo de la leŭkocitoj en la sango

Sangosistemoj

• ABO
• Rh
• Kell
• Kidd
• Duffy
• MNSs

Sango kaj kulturo

Tradicie oni konsideras, ke la transsendo de genetikaj elementoj el gepatroj al filo okazas per la sangotranspaso. Tio estas nur ĝenerala kredo, kio nur dum la lastaj jarcentoj oni science prilaboras kaj pritraktas. Vidu O. Forst de Battaglia, La mistero de l'sango, Heroldo de Esperanto, Scheveningen, Köln, 1933.

Bildaro

• 
• 
• 

Vidu ankaŭ

• QuickClot
• MP4 (sinteza sango)

Eksteraj ligiloj

• http://www.bloodcenters.org/aboutblood/bloodfacts.htm
• http://www.mundosites.net/biologia/sangue.htm
• http://www.people.virginia.edu/~rjh9u/blueblud.html
• http://www.kraujas.lt