Dunitrogena kvinoksido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Dunitrogena kvinoksido
Dinitrogen pentoxide.svg
Plata kemia strukturo de la Dunitrogena kvinoksido
Dinitrogen-pentoxide-3D-balls.png
Tridimensia kemia strukturo de la Dunitrogena kvinoksido
Kemia formulo
N2O5
Alternativa(j) nomo(j)
  • Nitrata anhidrido
CAS-numero-kodo 10102-03-1
ChemSpider kodo 59627
PubChem-kodo 66242
Merck Index 15,6692
Fizikaj proprecoj
Aspekto toksa, koroda, irita, brulema, blanka aŭ palflava solidaĵo
Molmaso 108,009 g·mol-1
Denseco 1,642g cm−3
Fandpunkto 30°C[1]
Bolpunkto 32,5°C
Solvebleco Akvo:reakcias
Sekurecaj Indikoj
Riskoj R26 R34
Sekureco S1/2 S9 S26 S28 S36/37/39 S45
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS Damaĝo Piktogramo
03 – Eksplodema 04 – Produkto sub premo
05 – Koroda substanco 06 – Venena substanco
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H270, H280, H310+330, H310, H314, H330
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P220, P244, P260, P262, P264, P270, P271, P280, P284, P301+330+331, P303+361+353, P304+340, P305+351+338, P310, P320, P321, P361, P363, P370+376, P403, P403+233, P405, P410+403, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Dunitrogena kvinoksidoN2O5 estas neorganika nitrogena kombinaĵo de oksigeno, toksa, koroda, irita, brulema, blanka aŭ palflava solidaĵo, solvebla en kloroformo, klorhavaj solvantoj, nitrometano, trikloroacetata acido, karbona duoksido, acetono kaj malmulte solvebla en karbona kvarklorido. Laboratorial esploroj elmontris ke dunitrogena kvinoksido estas tiel irita substanco kiel la fosgeno kun similaj proprecoj rilate al sankondiĉoj.

La polareco de la solvantoj posedas signifan efikon sur la rapido de malkomponado en solvaĵo. Do la malkomponado-rapido estas pli forta en nepolaraj solvantoj kiel kloroformo kaj malpli forta en polaraj solvantoj kiel nitrometano. La malkomponado-rapido por solvaĵoj de dunitrogena kvinoksido en nitrata acido estas tre malforta kaj ĉi-solvaĵoj estas modere stabilaj sub mediaj temperaturoj.

Estante anhidrido de nitrata acido, dunitrogena kvinoksido facile reakcias kun humideco por formi nitratan acidon. En solida stato, dunitrogena kvinoksido estas jona substanco, ekzistanta kiel jonoj NO2+NO3- kaj kelfoje nomata nitrila nitrato. La samo okazas kun dunitrogena kvinoksido en polaraj solvantoj kiel nitrata acido kie kompleta jonigo al nitrila kaj nitrata jonoj observatas. Ĉi-komplekseco je konduto kaj en la fizika stato kaj en solvaĵo signifas ke ne alia nitrogenigagento estas tiel diversa kaj multcela kiel dunitrogena kvinoksido.[2]


Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

  • N2O5 estis unue sintezita en jaro 1840 de la franca kemiisto Henri Deville (1818-1881) kiu preparis ĝin per traktado de arĝenta (I) nitrato kaj kloro.

4arĝenta nitrato+2kloro2dunitrogena kvinoksido+4arĝenta klorido

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

fosfora kvinoksido+12nitrata acido6dunitrogena kvinoksido+4fosfata acido

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

fosfora kvinoksido+4nitrata acidodunitrogena kvinoksido+2metafosfata acido

Sintezo 4[redakti | redakti fonton]

dunitrogena kvaroksido+ozonodunitrogena kvinoksido+oksigeno

Sintezo 5[redakti | redakti fonton]

  • Per varma malkomponado de plumba ((II) nitrato:

plumba (II) nitratodunitrogena kvinoksido+plumba (II) oksido

Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

2dunitrogena kvinoksido4nitrogena duoksido+oksigeno

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

  • Hidrolizo de dunitrogena kvinoksido:

dunitrogena kvinoksido+akvo2nitrata acido

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de nitrobenzeno. En normalaj kondiĉoj benzeno ne reakcias kun N2O5 sed reakcias eksplode kun N2O5 en solida stato:[4]

dunitrogena kvinoksido+benzenonitrobenzeno+nitrata acido

Reakcio 4[redakti | redakti fonton]

dunitrogena kvinoksido+metanoNitrometano+nitrata acido

Reakcio 5[redakti | redakti fonton]

  • Kiel nitrata anhidrido, dunitrogena kvinoksido donas nitratojn en akva solvaĵo:

dunitrogena kvinoksido+2natria hidroksido2natria nitrato+akvo

Reakcio 6[redakti | redakti fonton]

dunitrogena kvinoksido+kloro2nitrozila klorido+kloro trioksido

Reakcio 7[redakti | redakti fonton]

dunitrogena kvinoksido+sulfura duoksidodunitrogena kvaroksido+sulfura trioksido

Reakcio 8[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de nitrila perklorato:

dunitrogena kvinoksido+perklorata acidonitrila perklorato+nitrata acido

Reakcio 9[redakti | redakti fonton]

  • N2O5 oksidigas hidrazinon al elementaj substancoj:

dunitrogena kvinoksido+hidrazino2nitrogena duoksido+nitrogeno+hidrogeno+akvo

Reakcio 10[redakti | redakti fonton]

  • Sintezo de nitramido:

dunitrogena kvinoksido+2amoniakonitramido+amonia nitrato

Reakcio 11[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de nitrila kvarfluoroborato:[5]

3dunitrogena kvinoksido+8bora trifluoridobora trioksido+6nitrila kvarfluoroborato


Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]