Lewis H. Morgan

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Lewis H. Morgan
Lewishenrymorgan.jpg
Persona informo
Naskiĝo 21-an de novembro 1818 (1818-11-21)
en Nov-Jorkio
Morto 17-an de decembro 1881 (1881-12-17) (63-jara)
en Roĉestro
Tombo Mount Hope Cemetery
Lingvoj angla
Ŝtataneco Usono
Alma mater Union College
Subskribo Lewis H. Morgan
Familio
Patro Jedediah Morgan
Patrino Harriet Morgan
Okupo
Okupo antropologo • historiistopolitikistosociologoadvokatoarkeologo
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Lewis Henry MORGAN (21a de Novembro, 1818 – 17a de Decembro, 1881) estis pionira usona antropologo kaj socia teoriulo kiu laboris kiel advokato de fervojo.

Kariero[redakti | redakti fonton]

Li estas konata ĉefe pro sia verkaro pri parenceco kaj socia strukturo, siaj teorioj pri socia evoluo, kaj sia etnografio de Irokezoj. Interesita en tio kio tenas sociojn kune, li proponis la koncepton ke la plej frua homa hejma institucio estas la patrinflanka klano, ne la patriarkeca familio.

L. H. Morgan ĉirkaŭ 1848.

Interesita ankaŭ en tio kio kondukas al socia ŝanĝo, li estis samtempulo de eŭropaj prisociaj teoriuloj Karl Marx kaj Friedrich Engels, kiuj estis influitaj legintaj lian verkaron pri socia strukturo kaj materia kulturo, kaj la influo de teknologio sur la progreso. Morgan estas la nura usona prisocia teoriulo kiu estis citita de tiom diversaj intelektuloj kiel Marx, Charles Darwin, kaj Sigmund Freud. Elektita membro de la Nacia Akademio de Sciencoj, Morgan servis kiel prezidanto de la "American Association for the Advancement of Science" en 1880.[1]

Morgan estis Respublikana membro de la Novjorkia Asembleo (Monroe Co., 2a D.) en 1861, kaj de la Novjorkia Senato en 1868 kaj 1869.

Verkoj[redakti | redakti fonton]

Dato Verko Publikigo
1841 "Essay on the History and Genius of the Grecian Race" Nepublikigita
1841 "Essay on Geology" Nepublikigita
1842 "Aristomenes the Messenian" The Knickerbocker, Januaro, 1843, plumnomo Aquarius[2]
1843 "Thoughts on Niagara" The Knickerbocker, Septembro, 1843, plumnomo Aquarius
1843 "Mind or instinct, an inquiry concerning the manifestation of mind by the lower orders of animals" The Knickerbocker, Novembro–Decembro, 1843, plumnomo Aquarius
1844 "Vision of Kar-is-ta-gi-a, a sachem of Cayuga" The Knickerbocker, Septembro, 1844, plumnomo Aquarius
1846 "An Essay on the Constitutional Government of the Six Nations of Indians" Nepublikigita, escepte legado en Novjorka Historia Societo.
1851 The League of the Ho-dé-no-sau-nee or Iroquois (later edition) Publikigita de Sage and Brothers, Rochester.
1851 Report to the Regents of the University upon the articles furnished to the Indian collection Publikigita en la Tria Jara Informo de Regentoj de Universitatoj de Condition of the State Cabinet of Natural History kaj de Historical and Antiquarian Collection Annexed Thereto.
1852 "Diffusion against centralization" Legado en Rochester Athenaeum and Mechanics' Association kaj publikigita de D.M. Dewey.
1856 "The Laws of Descent of the Iroquois" Proceedings of the American Association for the Advancement of Science, Volume XI. Legado antaŭ la societo.
1859 "The Indian Method of Bestowing and Changing Names" Publikigita en Proceedings of American Association for the Advancement of Science, Volume XIII.
1868 The American Beaver and his Works Publikigita de J.B. Lippincott and Company, Philadelphia.
1868 "A Conjectural Solution of the Origin of the Classificatory System of Relationship" Proceedings American Academy of Arts & Sciences, Februaro, Volumo VII.
1868 "The Stone and Bone Implements of the Arickarees" En la 21a Jarinformo de State Cabinet, Albany.
1871 Systems of Consanguinity and Affinity of the Human Family Publikigita de Smithsonian Institution.
1872 "Australian Kinship" Proceedings American Academy of Arts and Sciences, Marto, Volumo VIII.
1876 "Montezuma's Dinner" North American Review, Aprilo.
1876 "Houses of the Mound Builders" North American Review, Julio
1877 Ancient Society Publikigita de Henry Holt and Company, Novjorko.
1880 "On the Ruins of a Stone Pueblo on the Animas River in New Mexico, with a ground plan" Publikigita en la 12a Jarinformo de Peabody Museum of Archaeology and Ethnology, Cambridge, MA.
1880 "Objects of an Expedition to New Mexico and Central America" Artikolo por la Archaeological Institute of America, Bostono, en Marto.
1880 "A Study of the Houses of the American Aborigines, with a scheme of exploration of the Ruins in New Mexico and elsewhere" Publikigita en la 1a Jarinformo de Archaeological Institute of America.
1881 Houses and House-life of the American Aborigines En Contributions to North American Ethnology, Volumo IV, publikigita de United States Geological Survey.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. AAAS Presidents.
  2. Aquarius (pseŭdonimo) (Januaro 1843). “Aristomenes the Messenianr”, The Knickerbocker 21 (1), p. 25–30. Alirita 2017-09-01.. 

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Conn, Steven. (2004) History's Shadow: Native Americans and Historical Consciousness in the Nineteenth Century. Chicago: University of Chicago Press.
  • Deloria, Philip Joseph. [1994] (1998) Playing Indian, Yale Historical Publications. New Haven: Department of History of Yale University.
  • Feeley-Harnik, Gillian. (2001) Religion and Cultural Studies. Princeton: Princeton University Press, p. 140–191..
  • Lloyd, Herbert M.. (1922) League of the Ho-de-no-sau-nee, or Iroquois II. New York: Dodd, Mead and Company, p. 145–310..
  • Morgan, Lewis Henry. (1993) The Indian Journals, 1859-62. New York: Dover Publications.
  • Moses, Daniel Noah. (2009) The Promise of Progress: The Life and Work of Lewis Henry Morgan. Columbia: University of Missouri Press.
  • Porter, Charles T.. (1922) League of the Ho-de-no-sau-nee, or Iroquois II. New York: Dodd, Mead and Company, p. 153–161..
  • Stern, Bernhard J. "Lewis Henry Morgan Today; An Appraisal of His Scientific Contributions," Science & Society, vol. 10, no. 2 (Spring 1946), pp. 172–176. In JSTOR.
  • Trautman, Thomas R.. (1994) The Library of Lewis Henry Morgan and Mary Elizabeth Morgan, Transactions of the American Philosophical Society, volume 84, Parts 6-7. Philadelphia: The American Philosophical Society.
  • (1951) “Lewis H. Morgan's Western Field Trips”, American Anthropologist 53, p. 11–18. doi:10.1525/aa.1951.53.1.02a00030. 

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]