Taja lingvaro

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Taja lingvaro
ภาษาไต p̣hās̛̄ātay
Parolata en Suda Ĉinio (Gŭangŝjio, Gŭiĝoŭo, Junano kaj Gŭangdongo), Sud-Orienta Azio
Denaskaj parolantoj ĉ. 70 milionoj
Lingvistika klasifiko
Kradaja
Taja lingvaro

Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
  ISO 639-2 tai
v  d  r
Information icon.svg
La tajaj lingvoj estas:
  • ██ Norda taja / Norda ĝŭanga
  • ██ Centra taja / Centra ĝŭanga
  • ██ Sudokcidenta taja / taja

Taja lingvaro (ภาษาไต p̣hās̛̄ātay) estas branĉo de kradaja lingvaro. Parolantoj nombras ĉirkaŭ 70 milionoj. La plej multnombraj popoloj de la familio estas tajoj, laŭoj, ĝŭangoj kaj ŝanoj.

Nomo[redakti | redakti fonton]

Tai, Taja, kaj Dai estas ofte uzata de parolantoj de multaj tajaj lingvoj. Laŭaj lingvistoj, tamen, emas opinii ke la siama-taja apartenas al laŭa lingvo. Kelka da lingvistoj ŝatas nomi la norman tajan "siama lingvo". Same, aliaj povus nomi taj-kadajajn lingvaron "daja lingvo".

Multe da la lingvoj nomiĝas "ĝŭanga lingvaro" en Ĉinio kaj "Nung" en Vjetnamio.

Etnogeografia distribuo[redakti | redakti fonton]

La Ethnologue[redakti | redakti fonton]

Jen la listo de subgrupaj lingvoj laŭ Ethnologue:[1]

  • Kuan (lingvo de Laoso)
  • Rien (lingvo de Laoso)
  • Tai Do (lingvo de Vjetnamio)
  • Tai Pao (lingvo de Laoso)
  • Tay Lhang (lingvo de Laoso)
  • Centr-taja lingvaro (Central Tai languages)
    • 6 diversaj ĝŭangaj (Ĉinio) kaj 4 aliaj lingoj (Vjetnamio)
  • Nord-taja lingvaro (Northern Tai languages)
    • 10 diversaj ĝŭangaj kaj la bujia[2] (Ĉinio), la Saek kaj Tai Mène (Laoso), kaj la Yoy (Tajlando)
  • Sudokcidenta-taja lingvaro (Southwestern Tai languages)
    • 33 lingvoj (Barato, Birmo, Laoso, Ĉinio kaj Vjetnamio)
Tajaj alfabetoj skribantaj "bonkora elefanta rajdisto".

Li (1977)[redakti | redakti fonton]

La propono de Li (1977) (norma kategorio).

Tai 

Nord-taja lingvaro



Centra-taja lingvaro



Sudokcidenta-taja lingvaro



La propono de Gedney (1989).

Tai 

Nord-taja lingvaro




Centra-taja lingvaro



Sudokcidenta-taja lingvaro




La propono de Haudricourt (1957).

Tai 


Nord-taja lingvaro



Centra-taja lingvaro




Sudokcidenta-taja lingvaro



Alia[redakti | redakti fonton]

Etnogeografia distribuo estas jena (mln):

Lingvogrupo SU Eŭropo Azio Afriko Ameriko Oceanio Mondo
Golaŭoj - - 0.06 - - - 0.06
Dung-ŝujoj - - 1.80 - - - 1.80
Lioj - - 0.86 - - - 0.86
Tajoj - - 66.74 - 0.05 - 66.79
Totalo - - 69.46 - 0.05 - 69.51

SU - Teritorio de iama Sovetunio sen baltaj landoj.[mankas fonto]

Ĝŭangoj
Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Ĝŭangoj.
Laŭoj
Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Laŭoj.
  • Popolo, ĉefloĝantoj de Laoso (2,95 mln). Loĝas ankaŭ en nordo kaj nordoriento de Tajlando (15 mln) kaj en aliaj landoj kiuj estis en Hindoĉinio. Totala kvanto: 18 mln (1992).
  • Antropologie apartenas al sudazia transira raso.
  • Lingvo: laosa.
  • Kredantoj: budhistoj.
Tajoj
Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Tajoj.
  • Popolo de taja grupo, ĉefloĝantoj de Tajlando (29,5 mln). Totala kvanto: 29,7 mln (1992).
  • Apartenas al sudazia transira raso.[Kontrolenda lingvaĵo]
  • Lingvo: La siama.
  • Kredantoj: budhistoj.
Ŝanoj
  • Popolo de taja grupo en sudoriento de Birmo (2,85 mln), en Tajlando kaj Laoso. Totala kvanto: 2,93 mln (1987).
  • Kredantoj: precipe budhistoj.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Ethnologue angle
  2. Citaĵa eraro Nevalida <ref> etikedo; neniu teksto estis donita por ref-oj nomataj E.C4.88V; $2