Siama lingvo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Siama
ภาษาไทย
phasa thaj
Parolata en Tajlando
Denaskaj parolantoj >65 milionoj
Skribo Tajlanda skribo
Lingvistika klasifiko
kradaja
taja
sudokcidenta
siama

Oficiala statuso
Oficiala lingvo en Tajlando
Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
  ISO 639-1 th
  ISO 639-2 tha
  SIL THA
Vikipedio
v  d  r
Information icon.svg

La siama[mankas fonto]tajlanda taja, aŭ simple taja lingvo (ภาษาไทย phasa thai) paroliĝas en Tajlando. Ĝi estas unu el la tajaj lingvoj kaj havas 5 tonojn. La siama skribsistemo estas abugido, alinome alfasilabaro. La termo "taja lingvo" povas identiĝi kun taja lingvaro enhavanta isanan lingvon en la isana regiono, la laŭan en Laoso, la ĝŭangan kaj la dajan en Ĉinio kaj Vjetnamio, ktp.

Tonoj[redakti | redakti fonton]

Tono Siama Ekzemplo Fonema Fonetika Signifo de la ekzemplo
meza สามัญ นา nāː naː˥˧ rizejo
malalta เอก หน่า nàː naː˧˩ (kromnomo)
malleviĝanta โท หน้า nâː naː˥˩ vizaĝo
alta ตรี น้า náː naː˧˥ onkl(in)o (pli juna ol oniaj gepatroj)
leviĝanta จัตวา หนา nǎː naː˨˩˧ dika

Vokaloj[redakti | redakti fonton]

Monoftongoj[redakti | redakti fonton]

Siamaj monoftongoj.
  Antaŭa Malantaŭa
malronda malronda ronda
mallonga longa mallonga longa mallonga longa
Fermata i
 -ิ 

 -ี 
ɯ
 -ึ 
ɯː
 -ื 
u
 -ุ 

 -ู 
Fermata-Meza e
เ-ะ

เ-
ɤ
เ-อะ
ɤː
เ-อ
o
โ-ะ

โ-
Malfermata-Meza ɛ
แ-ะ
ɛː
แ-
    ɔ
เ-าะ
ɔː
-อ
Malfermata     a
-ะ, -ั

-า
   

Paroj de Longaj kaj Mallongaj Monoftongoj[redakti | redakti fonton]

Longa Mallonga
Siama IFA Signifo de la ekzemplo Siama IFA Signifo de la ekzemplo
–า fǎːn 'tranĉi' –ะ a fǎn 'sonĝi'
–ี  krìːt 'tondi' –ิ  i krìt 'ponardo'
–ู  sùːt 'enspiri' –ุ  u sùt 'plej malantaŭa'
เ– ʔēːn 'kliniĝi' เ–ะ e ʔēn 'ligamento'
แ– ɛː pʰɛ́ː 'venkiĝi' แ–ะ ɛ pʰɛ́ʔ 'kapro'
–ื  ɯː kʰlɯ̂ːn 'ondo' –ึ  ɯ kʰɯ̂n 'leviĝi'
เ–อ ɤː dɤ̄ːn 'marŝi' เ–อะ ɤ ŋɤ̄n 'arĝento'
โ– kʰôːn 'faligi' โ–ะ o kʰôn 'viskoza'
–อ ɔː klɔːŋ 'tamburo' เ–าะ ɔ klɔ̀ŋ 'skatolo'

Diftongoj[redakti | redakti fonton]

Siamaj diftongoj.
Longa Mallonga
Siama IFA Siama IFA
–าย aːj ไ–*, ใ–*, ไ–ย aj
–าว aːw เ–า* aw
เ–ีย iːa เ–ียะ ia
–ิว iw
–ัว uːa –ัวะ ua
–ูย uːj –ุย uj
เ–ว eːw เ–็ว ew
แ–ว ɛːw
เ–ือ ɯːa
เ–ย ɤːj
–อย ɔːj
โ–ย oːj

Triftongoj[redakti | redakti fonton]

Siama IFA
เ–ียว iow
–วย uɛj
เ–ือย ɯɛj

Konsonantoj[redakti | redakti fonton]

  Bilabiala Labiodenta Alveola Postalveola Palatala Velara Glota
Nazala   m
    n
ณ,น
      ŋ
 
Plosiva p

ผ,พ,ภ
b
  t
ฏ,ต

ฐ,ฑ*,ฒ,ถ,ท,ธ
d
ฎ,ฑ*,ด
    k

ข,ฃ,ค,ฅ,ฆ
  ʔ
**
Frikativa   f
ฝ,ฟ
s
ซ,ศ,ษ,ส
        h
ห,ฮ
Afrikata      
tɕʰ
ฉ, ช, ฌ
     
Trila       r
       
Aproksimanta         j
ญ,ย
  w
 
Flanka aproksimanta       l
ล,ฬ
       
* ฑ prononciĝas kiel d, depende de la vorto.
** La glota plosivo impliciĝas post mallonga vokalo sen finiĝo, aŭ per la silenta อ antaŭ vokalo. Oni atentu, ke tiu simbolo uziĝas ankaŭ por la longa vokalo /ɔː/ -อ.

Aliaj projektoj[redakti | redakti fonton]