Paskinsulo
| Paskinsulo | |||
| lingvo Rapa Nui Rapa Nui, hispane: Isla de Pascua, angle: Easter Island | |||
| insulo | |||
 Statuoj Moai
|
|||
|
|||
| Oficiala nomo: Rapa Nui | |||
| Ŝtato |  Ĉilio |
||
|---|---|---|---|
| Oceano | Pacifiko | ||
| Regiono | Polinezio | ||
| Administra ŝtato | Ĉilio | ||
| Administra regiono | Valparaiso | ||
| Setligo | Orongo | ||
| Memorindaĵoj | Moai, Rongorongo | ||
| Ĉefurbo | Hanga Roa | ||
| - mezo | Hanga Roa | ||
| - koordinatoj | 27°09′00″S 109°26′00″W / <span class="geo-dec geo" title="Mapoj, elĉielaj bildoj kaj aliaj datumoj por -27.15 Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo *">27.15°S, Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo < | ||
| Plej alta punkto | |||
| - situo | Maʻunga Terevaka | ||
| - alteco | 507 m s. m. | ||
| Longo | 24 km | ||
| Areo | 163,6 km² (16 360 ha) | ||
| Loĝantaro | 4 888 (2010) | ||
| Denseco | 29,88 loĝ./km² | ||
| Naturo | Anakena strando, Ovahe strando | ||
| Orogenenezo montariĝo |
5
|
||
| Plantaro |
6
|
||
| Animalaro | Salamandro | ||
| Ahu | Ahu Ature Huki Ahu Nau Nau |
||
| Malkovrinto | Jacob Roggeveen | ||
| - dato | 1722 | ||
| Horzono | UTC (UTC+6) | ||
| Telefona antaŭkodo | +56 32 | ||
| Interreta domajno | .cl | ||
| Loko de Monda heredaĵo de UNESCO | |||
| Nomo | Nacia parko Rapa Nui | ||
| Tipo de heredaĵo | kultura heredaĵo | ||
| Jaro | 1995 (#19) | ||
| Numero | 715 | ||
| Regiono | Oceana kontinento | ||
| Kriterioj | i, iii, v | ||
| Kulto | Kulto de Birda viro | ||
 Paskinsulo
|
|||
 Vikimedia Komunejo: Isla de Pascua |
|||
Paskinsulo, Paska Insulo (hispane: Isla de Pascua, polinezie: Rapa Nui, angle: Easter Island) estas insulo en la suda Pacifika Oceano, okcidente kaj iom norde de Santiago, Ĉilio kaj parto de la teritorio de Ĉilio. La insulo estas pli-malpli triangulforma kaj foras je 2000 kilometroj de la plej proksima enloĝata insulo. La insulo estas fama pro siaj multenombraj prahistoriaj ŝtonaj statuoj ("Moaoj"), kiuj troviĝas laŭ la marbordoj. Ĝia loĝantaro estas 3.800, koncentritaj ĉefe en Hanga Roa, ĉefurbo kaj unika loĝata.
La kutima nomo estas Rapa nui, kiu signifus “granda insulo” laŭ la lingvo de la malnovaj loĝantoj de Tahitio. Propralingve la insulo estas konata kiel Te pito o te henua (“la umbiliko de la mondo”) aŭ Mata ki te rango (“okuloj kiuj rigardas al la ĉielo”)
Je Paskotago 1722 ĝi estis malkovrita de la nederlanda esploristo Jacob Roggeveen, kaj pro tio jen la nomo de la insulo.
Ankaŭ, la insulo estis nomita kiel Isla San Carlos per hispanaj navigantoj, kiuj nomis ĝin honore al reĝo Karlo la 5-a.
Naturprotekto[redakti]
Biogeografie la paskinsulaj koralrifoj estas unu el la 43 maro-ekoregionoj de la Tutmondaj 200. Tiuj ĉi estas nombro da ekoregionoj elektitaj far la Monda Natur-Fonduso ( WWF ) kaj la Nacia Geografia Societo pro sia graveco pri la naturprotekto. La insulo mem troviĝas en la Pacifika ekozono, gravega por la biodiverseco kaj endemiismoj.
Eksteraj ligiloj[redakti]
 |
Rilataj artikoloj troviĝas en Portalo pri Biologio |
- Paskinsulaj koralrifoj ( WWF ) angle
- Tutmondaj 200; numero 228 : Paskinsula koralrifoj ( Nacia Geografia Societo ) angle
Vidu ankaŭ[redakti]
|
||||||||
