Paskinsulo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Paskinsulo
lingvo Rapa Nui Rapa Nui, hispane: Isla de Pascua, angle: Easter Island
insulo
Rano Raraku quarry.jpg
Statuoj Moai
Flag of Rapa Nui, Chile.svg
Escudo de la Isla de Pascua.svg
Blazono
Oficiala nomo: Rapa Nui
Ŝtato Flago de Ĉilio  Ĉilio
Oceano Pacifiko
Regiono Polinezio
Administra ŝtato Ĉilio
Administra regiono Valparaiso
Setligo Orongo
Memorindaĵoj Moai, Rongorongo
Ĉefurbo Hanga Roa
 - mezo Hanga Roa
 - koordinatoj 27°09′00″S 109°26′00″W  /  27.15°S, 109.433333°U / -27.15; -109.433333 (Paskinsulo)
Plej alta punkto
 - situo Maʻunga Terevaka
 - alteco 507 m s. m.
Longo 24 km (15 mi)
Areo 163,6 km² (16 360 ha)
Loĝantaro 4 888 (2010)
Denseco 29,88 loĝ./km²
Naturo Anakena strando, Ovahe strando
Orogenenezo
montariĝo
Plantaro
Animalaro Salamandro
Ahu Ahu Ature Huki
Ahu Nau Nau
Malkovrinto Jacob Roggeveen
 - dato 1722
Horzono UTC (UTC+6)
Telefona antaŭkodo +56 32
Interreta domajno .cl
Loko de Monda heredaĵo de UNESCO
Nomo Nacia parko Rapa Nui
Tipo de heredaĵo kultura heredaĵo
Jaro 1995 (#19)
Numero 715
Regiono Oceana kontinento
Kriterioj i, iii, v
Kulto Kulto de Birda viro
Paskinsulo
Paskinsulo
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Isla de Pascua
Statuo Moai en Ahu Ko Te Riku kun pukao
Statuoj Moai
Poŝtoficejo en Hanga Roa

Paskinsulo, Paska Insulo (hispane: Isla de Pascua, polinezie: Rapa Nui, angle: Easter Island) estas insulo en la suda Pacifika Oceano, okcidente kaj iom norde de Santiago, Ĉilio kaj parto de la teritorio de Ĉilio. La insulo estas pli-malpli triangulforma kaj foras je 2000 kilometroj de la plej proksima enloĝata insulo. La insulo estas fama pro siaj multenombraj prahistoriaj ŝtonaj statuoj ("Moaoj"), kiuj troviĝas laŭ la marbordoj. Ĝia loĝantaro estas 3.800, koncentritaj ĉefe en Hanga Roa, ĉefurbo kaj unika loĝata.

La kutima nomo estas Rapa nui, kiu signifus “granda insulo” laŭ la lingvo de la malnovaj loĝantoj de Tahitio. Propralingve la insulo estas konata kiel Te pito o te henua (“la umbiliko de la mondo”) aŭ Mata ki te rango (“okuloj kiuj rigardas al la ĉielo”)

Je Paskotago 1722 ĝi estis malkovrita de la nederlanda esploristo Jacob Roggeveen, kaj pro tio jen la nomo de la insulo.

Ankaŭ, la insulo estis nomita kiel Isla San Carlos per hispanaj navigantoj, kiuj nomis ĝin honore al reĝo Karlo la 5-a.

Naturprotekto[redakti | redakti fonton]

Biogeografie la paskinsulaj koralrifoj estas unu el la 43 maro-ekoregionoj de la Tutmondaj 200. Tiuj ĉi estas nombro da ekoregionoj elektitaj far la Monda Natur-Fonduso ( WWF ) kaj la Nacia Geografia Societo pro sia graveco pri la naturprotekto. La insulo mem troviĝas en la Pacifika ekozono, gravega por la biodiverseco kaj endemiismoj.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Morpho didius Male Dos MHNT.jpg Rilataj artikoloj troviĝas en
Portalo pri Biologio

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]