Agatangel Krimskij

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Agatangel Krimskij
Agatangel Krymskyi.jpg
Personaj informoj
Naskiĝo 3-an de januaro 1871 (1871-01-03)
en Volodymyr-Volynskyi
Morto 25-an de januaro 1942 (1942-01-25) (71-jara)
en Kostanaj
Ŝtataneco Ukrainio, Rusia Imperio
Alma mater Moskva Ŝtata Universitato • Lazarev Institute of Oriental Languages
Profesio poeto, antropologiisto, aŭtoro, historiisto, universitata profesoro, verkisto
Lingvoj ukraina lingvo
v  d  r
Information icon.svg

Agatangel Krimskij (Krymskyj) ukraine Кримський Агатангел Юхимович (3-a de januaro 1871 en Volodimir Volinskij – 25-a de januaro 1942 en Kostanaj) estis ukraina sciencisto-orientalisto, literaturciencisto, historiisto, poeto, poligloto, socia aganto kaj tradukisto. Posedis ĉ. 60 lingvojn. En 1892-96 - studento de Lazareva Instituto de orientaj lingvoj en Moskvo; post scienca oficvojaĝo tra Sirio kaj Libano - profesoro de la sama Instituto (de 1900), kie li instruis la araban, la persan, la turkan. Membro de Ŝevĉenka Scienca Societo.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Agatangel Krimskij naskiĝis en tatara familio en Volinio. Finis jezuitan kolegion en Kievo. Post bolŝevika puĉo kaj sendependiĝo de Ukrainio en 1918 revenis al la patrujo, estis profesoro de Kijiva Universitato; kunfondinto kun Pavlo Skoropadskij de la Sciencakademio de Ukrainio en 1918. Multjara direktoro de la Instituto de Orientalistiko (Kijivo, 1921-1929). En 30-aj jaroj de XX jc. estis fakte forigita de scienca agado. 1941 - arestita pro kontraŭsoveta propagando kiel ukraina naciisto, estis mortigita (1942) en malliberejo de Kostanaj, Kazaĥio.

Krimskij estis defendanto de sendependeco de la ukraina lingvo, liajn politikajn opiniojn influis interalie Ivan Franko kaj Lesja Ukrajinka. Verkis poemojn, tradukis de multaj orientaj kaj eŭropaj lingvoj, en tio robajojn de Omar Ĥajam, Mil kaj unu noktojn, kantojn de Hafizo. Liajn poemojn esperantigis Nadija Hordijenko Andrianova, Klara Rabinoviĉ, Vasil Atamanjuk (Ukraina Stelo, 1991, 1).

Agatangel Krimskij sur ukraina poŝtmarko

Bibliografio, literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Кримський Агатангел Юхимович, en: Енциклопедія історії України: Т. 5. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2008, Eld. «Наукова думка». ​ISBN 966-00-0632-2​.
  • Енциклопедія українознавства, Lviv 1993, vol. 3, p. 1184