Anarkiismaj simboloj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
La jam tradicia simbolo, cirklo kun ena "A"

Ekzistas granda vario de simboloj rilate al anarkiismo aŭ ties planideo, nome anarkio, sed inter tiuj estas plej konataj kaj uzataj la letero "A" encirkle kaj la nigra kaj ruĝanigra flagoj.

Encirkla A[redakti | redakti fonton]

Priskribo[redakti | redakti fonton]

La "nivelilo encirkla" de framasonoj uzata de la Federa Konsilantaro de Hispanio de la Internacia Asocio de Laboristoj. Oni notu la inkludon de pendplumbo, laborilo de framasonoj kaj simbolo de rekta konduto.

La anarkiista simbolo kiun plej parto de personoj konas estas tiu montrita dekstre, konsistanta en la letero "A" majuskle cirkaŭita de cirklo. La vorto "anarkio" aŭ "anarkiismo" komencas per tiu letero "A" en multaj lingvoj, ĉefe eŭropdevenaj, kaj pro tio estas simbolo facile rekonebla je internacia nivelo, ĉar krome en multaj pliaj lingvoj la letero A estas la komenco de la alfabeto kaj en kelkaj civilizoj ankaŭ tio estas simbola, kiel ĉe judaismo aŭ en la primitiva kristanismo. La cirklo simbolas ununigon. Krom emfazi la leteron "A", la cirklo simbolas determinon.

Tio simbolo videblas kiel interpreto de fama frazo de Pierre-Joseph Proudhon, "Anarkio estas ordo". Proudhon, anarkiista de la 19-a jarcento, estas konata pro tiaj asertoj; li ankaŭ famigis la frazon "La proprieto estas ŝtelo", en unu el siaj plej famaj verkoj, nome Kio estas proprieto?. Laŭ la unua frazo, la cirklo reprezentus la "O" de "ordo" en la franca originala kaj en multaj aliaj eŭropdevenaj lingvoj.

La "A" signifas simbole korme en kelkaj lingvoj: autogestion en la franca originale aŭ memregado esperante aŭ memdetermino. Tio rilatas al la radikala agado de la laboristoj de fabrikoj kiam ekkontrolas siajn proprajn laborejojn, regante demokrate sen estroj. La anarkiistaj movadoj kutime estis kaj estas rilataj al sindikatoj.

La deveno de la simbolo ne estas klara, ĉar ŝajne eĉ ekzistis antaŭ la Hispana Enlanda Milito, kaj poste estis adoptita kiel simbolo de la Alliance Ouvrière Anarchiste (Laborista Anarkiista Alianco, AOA, kies siglo kongruas kun la bildo), fondita en 1956 en Bruselo, kaj ankaŭ poste sendepende en 1964 de la grupo franca Jeunesse Libertaire (Liberecana Junularo).[1]

Tiu simbolo skribiĝas en Unikodo per U+24B6

Kial la "A" en cirklo?[redakti | redakti fonton]

Tiu bildo komunas surmure en urboj

Laŭ la priserĉado de Amadeo Bertolo, poste publikita en La Rivista Anarchica de majo de 1981, la "A" en cirklo datiĝas de 1964. Precize, aprile de tiu jaro, aperis en la ĉefpaĝo de interna bulteno de franca grupo de liberecanaj junularoj sekvita de demandosigno. La celo estis krei simbolon kiu unuigu la anarkiistan movadon, sen distingo de tendencoj.

La inspiro eble venis de la pacisma simbolo (cirklo kun "kokokruro"). La proponoj de tiuj francoj, ŝajne, ne estis grava, sed jarojn poste, en 1966, anarkiista junulo el Milano, kiu formis parton de la cirklo Sacco kaj Vanzetti ekuzis ĝin. En 1968 aperis en Milano surstrate kaj en la franca majo de la jaro 1968 sukcesis porĉiamiĝi.

Antaŭaĵo[redakti | redakti fonton]

A cirklita laŭ avangardisma kaj juneca stilo

La unua uzado de "A" ene de cirklo fare de anarkiistoj -kvankam ne sammaniere kiel tiu aktuale konata- festis tiu de la Federa Konsilantaro de Hispanio de la Unua Internacio (1a Internacio). Ĝi estis ideita de la framasono[2] Giuseppe Fanelli en 1868. La revuo Fight the State parolis pri milicanoj de CNT kun tiu simbolo surkaske dum la Hispana Enlanda Milito (19361939). La 25a de novembro de 1956, la franca anarkiisma grupo Alliance Ouvrière Anarchiste adoptis la saman simbolon kiel blazono. Aliaj fontoj aseertis, ke la franca grupo Jeunesse Libertaire (Liberecana Junularo) inventis la siímbolon en 1964.

Kelkaj individuaj eraroj miskredigas, ke tiu simbolo aperis kun la movado de anarkopunko, kiu estis parto de la muzika movado punko, movado de fino de la 1970-aj jaroj. Tamen vere la movado punko helpis konigi la simbolon, eĉ inter neanarkiistoj.

Nigra flago[redakti | redakti fonton]

Nigra flago ventonda

La Nigra Flago estas anarkiista simbolo, ribela simbolo. Ofte la nigra flago estas altigita sur la barikadoj, kiuj ankaŭ estas simbolo de Ribelo.

Nigra koloro[redakti | redakti fonton]

Nigro estis asocia kun anarkio kaj anarkiismo ekde fine de la 19-a jarcento. Multaj anarkiismaj grupoj enhavas la vorton "nigro" en siaj nomoj. Estis multnombraj anarkiismaj ĵurnaloj aŭ gazetoj kun la titolo Nigra Flago en multaj lingvoj, krom grupo de punko kun la sama nomo en angla, nome (Black Flag).

La uniformeco de malhelo en la flago estas simbolo de fruktodona tero (nigra) kaj la pureco (la nigra koloro ne malpuriĝas). Krome tiu koloro (aŭ malkoloro) reprezentas la internaciismon kiu neas ĉiun ajn tipon de limoj. Simpla nigra flago estas kvazaŭ kontraŭflago (la koloritaj flagoj estas, ĝenerale, simboloj de nacioj). Krome, blanka flago estas simbolo de kapitulaco antaŭ supera forto, pro tio nigra flago povas esti vidata kun tute mala signifo. Aliaj sugestis, ke la nigra flago simbolas mateniĝon por la martiroj falitaj en la lukto.

Krome en la koncepto esti kontraŭflago, ĝi povas simboli la neadon de ĉiu ajn ideologio, filozofio, kulto, tradicio (kiuj kutime havas simbolojn) kiuj je siaj nomoj oni sklavigu aŭ klopodu sklavigi la homan estaĵon.

La nigra flago povas esti rilata ankaŭ kun la Jolly Roger, la flago de piratoj, kiu montras super nigra fono la skeletkapon kaj la tibiojn. Vere la tipa pirato estis tiu kiu agnoskis neniun ŝtaton aŭ landon, sed nur sian propran profiton kaj ŝipon.

Historio[redakti | redakti fonton]

Kelkaj el la unuaj anarkiistoj identiĝis kun la ruĝa flago kiel devenantoj el la tradicio de socialismo, reprezentata historie de tiu koloro. Kiam en la socialisma familio okazis fina disiĝo inter marksistoj kaj anarkistoj, la duaj adoptis la nigran flagon kiel simbolo por diferenciĝi el la "socialismo de ŝtato" reprezentata de la unuaj.

Forlasante la remon de la preciza origino de anarkiismo, estas fakto ke la nigra koloro de la flago asociiĝis al anarkiismo en la jardeko de la 1880-aj jaroj, kiel signo de mateniĝo por la Pariza Komunumo. La franca ĵurnalo, Le Drapeau Noir (La nigra flago), kiu ekzistis ĝis 1882, estis unu el la unuaj publikaĵoj kiu referencas al uzado de la nigra koloro kiel simbolo de la anarkiisma penso. Black International (Nigra Internacio) estis la nomo de anarkiisma grupo de Londono fondita en julio de 1881.

Post la Oktobra Revolucio, la anarkiisma armeo de Nestor Maĥno estis konata popole kiel la Nigra Armeo. Ili balais, sub la simbolo de la nigra flanko, la blankulojn (caranojn de la Blanka Armeo) en Ukrainio, ĝis kiam la bolŝevikoj, estrataj de Lenino, komencis la ekstermon de anarkiistoj kaj de organizoj kaj movadoj revoluciaj nebolsevikoj. Emiliano Zapata, meksikia revoluciulo de la jardeko de la 1910-aj jaroj, uzis nigran flagon kun skeletkapo kaj tibioj (pirata flago) kaj la Dipatrino. La frapfrazo de la flago estis "Tierra y Libertad" (Tero kaj Libereco), kiu poste estos uzata en multaj tutmondaj movadoj.

Pli ĵuse, parizaj studentoj portis nigrajn (kaj ruĝajn) flagojn dum la amasa ĝenerala striko de majo de 1968. Samjare, oni vidis tiujn flagojn eĉ en la nacia kongreso de la usona movado “Studentoj por demokrata socio”. Samtempe, ekeldoniĝis la brita gazeto Black Flag (Nigra flago), kiu ankoraŭ daŭre ekzistas.

Nuntempe, la nigra flago pluestas simbolo de kiuj estas partianoj de anarkio aŭ anarkiismo.

Ruĝanigra flago[redakti | redakti fonton]

La Ruĝanigra flago unuigas la tradiciajn kolorojn de anarkiismo kaj sindikatismo samtole

Priskribo[redakti | redakti fonton]

La Ruĝanigra flago unuigas la nigran koloro de anarkiismo kun la ruĝa koloro de sindikatismo aŭ laborista movado. Kutime ĝi estas montrita diagonale, kvankam la unuaj kaj aliaj postaj flagoj estis horizontale (sen aŭtoritato)

Historio[redakti | redakti fonton]

Versio de la CNT-FAI de la ruĝanigra flago

Tradicie la ruĝa flago simbolis la laboristan movadon. Kvankam kelkaj el la unuaj anarkiistoj adoptis ĝin, poste oni preferis la ruĝanigran flagon por diferenci disde la "Socialistoj de Ŝtato" kiuj uzis saman ruĝan flagon.

La Ruĝanigra flago -laŭ Abel Paz en sia libro Durruti en la Revolución Española- naskiĝis precize la 27an de aprilo de 1931 en la Sindikato de Konstruistoj de Barcelono okaze de polemiko inter du anarkiistaj grupoj: Ruĝa Flago kaj Nigra Flago kiam oni devis elekti flagon por la celebro de la 1a de Majo de tiu jaro de la CNT kaj la FAI. La unuaj baziĝis ĉefe sur laborisma idearo kaj la duaj defendis pli radikalajn sintenojn. La problemo solviĝis per kunfandiĝo de ambaŭ flagoj diagonale laŭ propono de García Oliver kiu aktivulis en Nigra Flago.

Estis antaŭaj uzadoj de flagoj kiuj kombinis ambaŭ kolorojn en Italio kaj Meksikio, la populariĝo porĉiame okazis kiam la hispana sindikato CNT adoptis la ruĝanigran flagon kiel blazono de anarkosindikatismo en la 1920-aj jaroj. Aktuale la ruĝanigra flago estas unu de la simboloj plej popularaj de anarkiismo en kelkaj lokoj kaj jam ne nur reprezentas la anarkosindikatismon ekskluzive, sed estas uzata ankaŭ de anarkopunkanoj, anarkokomunistoj, kooperativoj, anarkomutualistoj, ktp.

Nigra kato[redakti | redakti fonton]

La nigra kato, nomita ankaŭ "sovaĝa kato" aŭ "montokato" ("wild cat" en angla) montriĝas kutime kun arkita dorso kaj montranta ungojn kaj dentojn kiel rabia kato. Ĝi estas forte rilata al anarkiismo, speciale kun anarkosindikatismo.

Ĝi estis desegnita de Ralph Chaplin, konata gravulo ene de la usona sindikato Industrial Workers of the World (IWW). La vorto "wildcat" sugestas "sovaĝon" aŭ "ferocon" en angla, kiel la propra sinteno sugestas; la kato simbolas sendependajn strikojn -ne permesitajn de estraroj de sindikatoj- (wildcats strikes) kaj la radikalan sindikatismon.

La origino de la simbolo de la nigra kato estas malklara, sed laŭ legenda historio devenas de striko kiu spertis malfacilaĵojn. kelkaj el la strikanoj estis frapitaj kaj senditaj al hospitalo. Subite nigra kaj malsaneca kato piediris en la kampadejo de la strikanoj. La kato estis manĝigita de la laboristoj kaj kiam la kato resaniĝis, la striko plipositiviĝis. Eventuale la laboristoj atingis kelkajn venkojn en la striko kaj adoptis la katon kiel maskoton.

La nomo de Nigra Kato estis uzata de nombraj kolektivoj kaj kooperativoj, inkludante tre konatan muzikejon en Austin, Teksaso, Usono, (kiu fermiĝis post incendio de 6a de julio de 2002) kaj iama "kuirkolektivo" en la Universitata Distrikto de Seattle, Washington.

Kiel simbolo, la nigra kato estis historie asociita kun sorĉado, malbonaj antaŭvidoj kaj morto. Tio devenis el historiaj kulturoj de Judoj kaj Babilonianoj. La uzado en sorĉado ankoraŭ daŭras kiel simbolo en modernaj tempoj; la anarkiistoj kunhavas la simbolon de la nigra kato kun sorĉado kaj Wicca, sed ĝenerale neniu el la menciitaj instancoj reprezentas ĝin kun arka dorso en lukteca sinteno.

Nigra kruco[redakti | redakti fonton]

Nigra kruco

La Nigra kruco estas la simbolo de la Anarkiista Nigra Kruco, porhoma organizo kiu helpas por la liberigo de prizonuloj kaj proponas la abolon de la karceraj sistemoj apogante diversajn alternativojn al prizonoj.

Tiu kruco estas modifo de la blazono uzita de la Ruĝa Kruco kaj surhavas fermitan pugnon, ankaŭ simbolo rilata al anarkiismo, luktemo aŭ defio al povo. Ĝi reprezentas ankaŭ la unuigon kiel "multaj malfortaj fingroj povas formi fortan pugnon".

Domokupado[redakti | redakti fonton]

Simbolo domokupa

La simbolo de la movado de domokupado iĝis unu el la simboloj uzataj de anarkiistoj,kvankam ĝi ne estas propre anarkiista. Domokupado estas la ago de enloĝi forlasitan aŭ neenloĝatan lokon aŭ konstruaĵon, kiun la domokupanto ne posedas, lupagas, aŭ permesiĝas uzi. Domokupado multe pli oftas en urboj ol enkampare, precipe tie, kie okazas urba ruiniĝo. Tre ofte la domokupado estas asocia al alternativa movado por setligi en tiuj okupitaj domoj, ne nur loĝajojn, sed ĉefe sociajn sidejojn, kie oni povas realigi alternativajn aktivaĵojn, kiel liberaj kursoj, teatro, muziko, politika agado, ktp. Oni organizas asembleon por memregiĝi kaj eviti la kreadon de estroj kaj pro tio tiu movado rilatas ideologie al anarkiismo. Tiu movado uzas eĉ propran simbolon, kiu konsistas el fulmo ene de cirklo.



Notoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]