Oktobrofesto

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Oktobrofesto
Oktobrofesto dum la nokto kun spekto el Löwenbräu tendo
Oktobrofesto dum la nokto kun spekto el Löwenbräu tendo
Oficiala nomo Oktoberfest
Speco Kultura
Jaro 2016 septembro 17
Jaro 2017 septembro 16
v  d  r
Information icon.svg
Enirejo

Oktobrofesto (germane Oktoberfest) estas la monde plej granda kermeso, kiu okazas ĉiujare en Munkeno sur la Tereza Herbejo. Ĝi estas 16-taga folklorfestivalo kuranta ekde meza aŭ malfrua septembro ĝis la unua semajnfino de oktobro, alloganta proksimume ses milionojn da vizitantoj ĉirkaŭ la mondo. Loke, ĝi ofte estas nomita Wiesn, pro la parollingva nomo por la foirejoj (Theresienwiese). Oktobrofesto estas grava parto de bavara kulturo, estinte tenita ekde 1810. Aliaj grandurboj trans la mondo ankaŭ okazigas oktobrofestajn festadojn kiuj estas modeligitaj post la origina Munkena okazaĵo.

Munkena Oktobrofesto origine okazis dum la 16-taga periodo gvidanta ĝis la unua dimanĉo de oktobro. En 1994, tiu delonga horaro estis modifita kiel la respondo al la Germana reunuiĝo. Kiel tia, se la unua dimanĉo en oktobro falas sur la unua aŭ la dua, tiam la festivalo kurus ĝis oktobro 3 ( Tago de la germana unueco). Tial la festivalo nun kuras dum 17 tagoj kiam la unua dimanĉo estas la 2-a de oktobro kaj 18 tagoj kiam ĝi estas la 1-a de oktobro. En 2010, la festivalo daŭris ĝis la unua lundo en oktobro (la 4-a de oktobro), se temas pri marki la okazaĵon ducentjariĝan. La festivalo estas okazigita en areo nomita Theresienwiese (kampo, aŭ herbejo, de Therese), ofte nomita la Wiesn por fuŝkontakto, situanta proksime de la centro de Munkeno. Dum la okazaĵo, grandaj kvantoj de oktoberfesta biero estas konsumitaj: dum la 16-taga festivalo en 2013, ekzemple, 7.7 milionoj da litroj estis servitaj[1]. Vizitantoj ankaŭ ĝuas multajn altirojn, kiel ekzemple plezurekskursoj, flankbudoj kaj ludoj. Ekzistas ankaŭ vasta gamo de tradiciaj manĝaĵoj inkluzive Hendl (kokfritaĵo), Schweinsbraten (porkrostaĵo), Schweinshaxe (rostita ŝinkopoplito), Steckerlfisch (rostitaj fiŝoj sur bastono), Würstl (kolbasoj) kune kun Brezen (brecoj), Knödel (terpomo- aŭ panopastogloboj), Käsespätzle (fromaĝonudeloj), Reiberdatschi (terpompatkukoj), SauerkrautRotkohl/Blaukraut (ruĝbrasiko) kune kun tiaj bavaraj bongustaĵoj kiel Obatzda (spica fromaĝa bongustaĵo) kaj Weißwurst (blanka kolbaso).

Historio[redakti | redakti fonton]

La unua oktobrofesto okazis je la 12-a de oktobro 1810 por publike festi la geedziĝon de kronprinco Ludoviko kaj princino Therese von Sachsen-Hildburghausen. Centra evento de la festo estis ĉevalkonkurso sur granda herbejo antaŭ la urbo, je la 17-a de oktobro. Honore al la novedzino tiu herbejo ricevis la nomon Theresienwiese (= Tereza Herbejo).

Karuselo "Olimpika Lopo"

La ĉiujara aranĝo de la festo iĝis tradicio, kvankam ĝis nun oni 24 fojojn devis nuligi la feston pro milito, epidemio aŭ ĝenerala mizero. De 1819 la urbo organizas la feston. Poste oni decidis komenci ĝin jam en septembro (pro pli bona vetero).

De 1880 oni verŝas bieron, unue en budoj aŭ tendoj, kiuj proponis ankaŭ dancejojnkegloludejojn. Fine de la 19-a jarcento oni forigis tiujn amuzilojn por havi pli da spaco por sidi. Nun la bierejoj proponas nur manĝaĵojn, trinkaĵojn (ankaŭ senalkoholajn) kaj muzikon.

De 1950 okazas oficiala malfermo kun 12 pafoj kaj ekmalŝtopo de la unua bierbarelo fare de la ĉefurbestro, en bierejo Schottenhamel. Tiun tradicion enkondukis ĉefurbestro Thomas Wimmer, bavare nomita Wimmer-Dammerl. La ekmalŝtopo estas ceremonio observata de granda publiko kaj ĵurnalistoj. Kiam ekoficis la nuna urbestro Christian Ude, necesis rearanĝi la ceremonion, ĉar li estas maldekstramanulo.

La plej malĝojiga festo okazis en 1980, kiam ĉe la enirejo de la festo okazis bombo-atenco, mortiganta dek tri homojn kaj vundanta ĉ. 200.

Tradicie la bierfarejoj por la festo produktas specialan "festan" bieron, kiu havas pli da esenco kaj pli da alkoholo. Tiu biero estas aĉetebla en vendejoj, sed ne plu verŝata en la festejo, ĉar ĝia efiko surprizis tro da vizitantoj.

Nokta vido de sur la "radego"

Kelkaj nombroj[redakti | redakti fonton]

  • La festo daŭras iom pli ol du semajnojn. Ĝi komenciĝas la sabaton antaŭ la dua lasta dimanĉo en septembro kaj finiĝas la unuan dimanĉon en oktobro. Se tiu dimanĉo estas la 1-a aŭ 2-a de oktobro, la festo daŭras ĝis la 3-a de oktobro, nacia festotago de Germanio.
  • Ĉiujare venas ĉirkaŭ ses milionoj da vizitantoj kaj trinkas inter kvin kaj ses milionojn da litroj da biero. Entute Munkeno konsumas en tiu tempo 30 % de la jara produktaĵo de la munkenaj bierfarejoj, konsumataj en ĉ. 5 % de la jaro.
  • La festejo havas 100.000 sidlokojn kaj 1.440 necesejojn.
  • En la festejo laboras 12.000 homoj, inter ili 1.600 kelneroj.
  • La festejo konsumas ĉ. 2.900.000 kWh da elektra energio, t. e. ĉ. sepono de la elektrokonsumo de la urbo. Krome ĝi konsumas ĉ. 200.000 m³ da metano.

Imitado[redakti | redakti fonton]

En pluraj landoj oni transprenis la tradicion fari aŭtunan bierfeston, kaj parte eĉ la nomon. Ankaŭ en Brazilo ekzistas Oktoberfest en urbo Blumenau, kie oni parolas la germanan.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]