Robert McNamara

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Robert McNamara
Robert McNamara official portrait.jpg
Persona informo
Naskiĝo 6-an de septembro 1916 (1916-09-06)
en San-Francisko
Morto 6-an de julio 2009 (2009-07-06) (92-jara)
en Vaŝingtono
Tombo Arlingtona nacia tombejo
Lingvoj angla
Ŝtataneco Usono
Alma mater Universitato de Kalifornio ĉe Berkeleyekonomika altlernejo Harvard • Piedmont High School
Subskribo Robert McNamara
Familio
Edz(in)o Margaret McNamara
Infano Robert Craig McNamara
Okupo
Okupo bankisto • politikistoverkistoekonomikistomilitisto
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Robert Strange McNamara (9a de Junio, 1916 – 6a de Julio, 2009) estis usona negocistoj kaj la oka Usona Sekretario de Defendo, servante el 1961 ĝis 1968 kun la prezidentoj John F. Kennedy kaj Lyndon B. Johnson. Li ludis gravan rolon en la plialtigo de la impliko de Usono en la Vjetnama Milito.[1] McNamara estis responsa pro la institucio de la analizo de sistemoj en publika politiko, kiu disvolviĝis en la fako konata nuntempe kiel politika analizo.[2]

Li naskiĝis en San Francisco, Kalifornio, gradiĝis en la UK Berkeley kaj en la Harvard Business School kaj servis en la Aerfortoj de la Armitaj Fortoj de Usono dum la Dua Mondmilito. Post la milito, Henry Ford la 2-a dungis McNamara kaj grupon de aliaj aerfortaj veteranoj por labori por Ford Motor Company. Tiuj "Whiz Kids" helpis reformi Ford-on per moderna planado, organizado, kaj sistemoj de administrokontroloj. Post mallongdaŭra servado kiel prezidanto de Ford, McNamara akceptis nomumon kiel Sekretario de Defendo.

McNamara iĝis proksima konsilisto por Kennedy kaj defendis la uzadon de blokado dum la Misila Kuba Krizo. Kennedy kaj McNamara instituciis defendostrategion por la Malvarma Milito surbaze de fleksebla reago, kiu antaŭeniris la neceson por milita reago sen amasa reprezalio. McNamara plifirmigis la funkciojn de spionado kaj logistiko de la Pentagono en du centrigitaj agentejoj: nome Defense Intelligence Agency kaj la Defense Supply Agency. Dum la regado de Kennedy, McNamara prezidis la pliigon de la usonaj soldatoj en Suda Vjetnamio. Post la Tonkin-golfa okazaĵo de 1964, la nombro de usonaj soldatoj en Vjetnamio plialtiĝis spektakle. McNamara kaj aliaj usonaj politikistoj timis, ke la falo de Suda Vjetnamio al komunista reĝimo kondukos al la falo de aliaj registaroj en la regiono. En Oktobro 1966, li lanĉis la Projekton 100 000, nome plialtigo de la armeaj normigoj de intelektaj normigoj kio permesus, ke 354 000 aldonaj homoj estu rekrutitaj, spite la kritikojn ke ili ne estos taŭgaj por labori en alta streso aŭ danĝeraj medioj.

McNamara iĝis pli kaj pli skeptika pri la efikeco sendi usonajn trupojn al Vjetnamio. En 1968, li demisiis kiel Sekretario de Defendo por iĝi Prezidanto de la Monda Banko. Li restas la plej longdaŭran servinton kiel Sekretario de Defendo, estinte en posteno ĉirkaŭ sep jaroj. Li servis kiel prezidento de la Monda Banko ĝis 1981, kiam li ŝanĝis la fokuson de la Monda Banko el infrastrukturo kaj industriigo al malpliigo de la malriĉeco. Post retirigo, li servis kiel stabano de kelkaj organizoj, kiel la Kalifornia Instituto de Teknologio kaj la Brookings Institution. En siaj postaj verkoj kaj intervjuoj, li esprimis sian bedaŭron pro la decidoj kiujn li faris dum la Vjetnama Milito.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Weiner, Tim (6a de Julio, 2009). "Robert S. McNamara, Architect of a Futile War, Dies at 93". New York Times. Alirita la 10an de Oktobro, 2021.
  2. Radin, Beryl (2000), Beyond Machiavelli: Policy Analysis Comes of Age. Georgetown University Press.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]