Trietilamino

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Trietilamino
Triethylamin.svg
Plata kemia strukturo de la
Trietilamino
Triethylamine-3D-balls.png
Tridimensia kemia strukturo de la
Trietilamino
Alternativa(j) nomo(j)
  • Duetilamino-etano
  • Duetanamino
Kemia formulo
C6H15N
CAS-numero-kodo 121-44-8
ChemSpider kodo 8158
PubChem-kodo 8471
Merck Index 15,9831
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkolora likvaĵo kun fiŝodoro
Molara maso 101193 g·mol-1
Denseco 0.7255g cm−3
Fandpunkto -114.7 °C
Bolpunkto 88.6 °C
Refrakta indico  1,4010
Ekflama temperaturo -6 °C
Memsparka temperaturo 215 °C
Acideco (pKa) 10.75
Solvebleco Akvo:133 g/L
Mortiga dozo (LD50) 460 mg/kg (buŝe)
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Damaĝo-piktogramo
02 – Treege brulema 05 – Koroda substanco
06 – Venena substanco 07 – Toksa substanco
08 – Risko al sano
GHS Signalvorto Damaĝo
GHS Deklaroj pri damaĝoj H225, H302, H311, H314, H318, H332, H335, H336, H370, H373, H401, H412[1]
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P210, P233, P240, P241, P242, P243, P260, P261, P264, P270, P271, P273, P280, P301+312, P301+330+331, P302+352, P303+361+353, P304+312, P304+340, P305+351+338, P310, P312, P314, P321, P330, P361, P363, P370+378, P403+233, P403+235
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Trietilamino estas terciara organika amino kie tri etilaj grupoj (-CH3-CH2) ligiĝas al nitrogenatomo de la amina grupo (-NH2). Ĝi estas brulema senkolora likvaĵo kun forta fiŝodoro kaj aromo de planto konata kiel kratago.

Tiel kiel du-izopropil-etilamino, trietilamino uzatas en kemiaj sintezoj, ĉefe kiel bazo, sed ofte en la preparado de esteroj kaj amidoj de acila klorido (-COCl). Trietilamino estas forte brulema. Ĝi estigas eksplodajn miksaĵojn kun la aero kiel oni povas observi laŭ la ekflama temperaturo. Ĝi estas neakordigebla kun fortaj oksidigagentoj, acidoj, ketonoj, aldehidoj kaj halogenidohavaj hidrokarbonidoj

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

  • Etilamino estas preparata per agado de la etanolo sur amoniako en ĉeesto de katalizilo:
CH3CH2OH + NH3 → CH3CH2NH2 + H2O

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

  • Duetilamino estas preparebla per interagado de la etilamino kaj etanolo
CH3CH2NH2 + CH3CH2OH → (CH3CH2)2NH + H2O

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

  • Trietilamino estas preparebla per interagado de la duetilamino kaj etanolo
(CH3CH2)2NH + CH3CH2OH → (CH3CH2)3N + H2O

Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

  • Trietilamino reakcias kun klorida acido por doni trietilaminan kloridon:
(C2H5)3N + HCl → (C2H5)3NH+Cl-

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

  • Trietilamino reakcias kun acetata acido por doni Trietilaminan acetaton:
(C2H5)3N + H3C-COOH → [(C2H5)3N]+[H3C-COO]-

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

  • Trietilamino reakcias kun nitroza acido donante nitrozan trietilaminon kaj akvon.
(C2H5)3NH + HNO2 → (C2H5)3N-NO + H2O

Reakcio 5[redakti | redakti fonton]

  • Trietilamino reakcias kun karbona dusulfido en alkala medio donante trietil-dutiokarbamatojn:
(C2H5)3N + CS2 + KOH → (C2H5)3NC(S)SK + H2O

Reakcio 6[redakti | redakti fonton]

  • Trietilamino reakcias kun butil-litio donante litian trietilaminon kaj butanon:
(C2H5)3N + LiC4H9 → (C2H5)3NLi + C4H10

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]