Várpalota

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Várpalota (vArpalota) estas urbo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en subregiono Várpalota, kies centro estas. La nomo signifas fortikaĵokastelo.

Aerfoto pri la urbo

Bazaj informoj[redakti | redakti fonton]

Geografio[redakti | redakti fonton]

Várpalota situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Graz, laŭ fervojo Budapeŝto-Celldömölk inter du departementoj Székesfehérvár kaj Veszprém. Budapeŝto troviĝas 90 km-ojn for.

Historio[redakti | redakti fonton]

Fortikaĵo de Várpalota

Pli frue romianoj loĝis tie. En urboparto Inota gotika katolika preĝejo troviĝas. En la centro de la urbo la plej okulfrapa vidindaĵo estas la fortikaĵo el la 14- j.c., kiu ricevis sian nomon de kapitano Georgo THURY batalinta heroece kontraŭ la turkoj. Nun ĝi estas muzeo prezentanta la historion de kemiindustrio kaj minado.

La renesansa kastelo de Zichy (ziĉi) devenanta el 1724 ankaŭ estas muzeo. Tiutempe la komunumo havis la rangon kampurbo. Vidalvide staras la Belarta Galerio, kie oni organizas ankaŭ koncertojn. En 1743 katolika, en 1780 luterana, en 1788 kalvinana preĝejoj, en 1840 sinagogo konstruiĝis. Vivis en la urbo ankaŭ grekoj kaj armenoj.

En 1876 komenciĝis minado de bruna karbono. En 1951 Várpalota, Pétfürdő kaj Inota komunumoj unuiĝis sub urbo Várpalota. Baze de la minado konstruiĝis energia centralo, aluminia fandoforno kaj aliaj uzinoj. Fine de la socialismo ĉesis kaj la centralo, kaj la minado, kaj la fandoforno.

En 1997 Pétfürdő forlasis la urbon kaj memstariĝis.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

Kastelo de Várpalota

Famuloj[redakti | redakti fonton]

Esperanto[redakti | redakti fonton]

Estas delegito de UEA tie.