Vicenza

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Vicenza
Ŝtato: Flago-de-Italio.svg Italio
Regiono: Flag of Veneto.svg Veneto (2005)
Provinco: VI Viĉenco (2005)
Koordinatoj: 45°33′N 11°33′E  /  45.55°N, 11.55°O / 45.55; 11.55 (Vicenza)Koordinatoj: 45°33′N 11°33′E  /  45.55°N, 11.55°O / 45.55; 11.55 (Vicenza)
Alto super marnivelo: 39 m
Areo: 80 (2005) km²
Loĝantaro: 113483 (31-12-04)
Loĝdenso: 1379,2 (2005) loĝantoj/km²
Subdividaĵoj: Anconetta, Bertesina, Bertesinella, Bugano, Casale, Debba, Longara, Ospedaletto, Polegge, San Pietro Intrigogna, Santa Croce Bigolina, Tormeno (2005)
Najbaraj komunumoj: Altavilla Vicentina, Arcugnano, Bolzano Vicentino, Caldogno, Costabissara, Creazzo, Dueville, Longare, Monteviale, Monticello Conte Otto, Quinto Vicentino, Torri di Quartesolo (2005)
Patrono: San Vincenzo
Festa tago: 8-a de septembro (2005)
Nomo de loĝantoj: vicentini
Poŝtkodo: 36100 (2005)
Imposta kodo: L840 (2005)
Kodo laŭ ISTAT: 024116 (2005)
Telefona prefikso: 0444 (2005)
Retpaĝo: http://www.comune.vicenza.it
RedDot.png
Loko en mapo
v  d  r
Information icon.svg
Monda heredaĵo de UNESKO

Viĉenco (itale Vicenza) estas komunumo de Italio kun proksimume 113.000 loĝantoj. Ĝu estas ĉefurbo de la samnoma provinco de Viĉenco, kaj unu el la ĉefaj urboj de la norditala regiono Veneto.

Episkopa sidejo, ĝi estas konata kiel la urbo de Andrea Palladio - renesanca arkitekto, kiu tie realigis grandnombrajn konstruaĵojn - kaj ĝi estas tre grava arturbo, kiu allogas turistojn el la tuta mondo.

Pro la grandnombraj konstruaĵoj de Andrea Palladio, la urbo kaj la vilaoj de ĝia provinco enestas la liston de monda kulturheredaĵo de UNESKO.

Historio[redakti | redakti fonton]

En la romia epoko, la urbo estis nomata Vicetia [viĉecia] kaj unue menciita en la jaro 135 a-K.

Dum mezepoko, Viĉenco estis konkerita de Verono kaj aneksita al la senjorlando de la familio Della Scala.

De 1404 ĝis 1797, ĝi apartenis al la Venecia respubliko. Estis kvar pacemaj kaj bonstataj jarcentoj: arto atingis subliman nivelon kaj ekonomiko prosperis. La 16-a jarcento estis epoko de la granda renesanca arkitekto Andrea Palladio, kiu heredigis al Vicenza kaj al tuta mondo nesubstitueblan arkitekturan propraĵon. Liaj ĉefkonstruaĵoj estas la Basilica Palladiana (Baziliko de Palladio), la Teatro Olimpico (Olimpika Teatro) kaj la vilao nomata Rotonda (Vilao Ronda). La tradicio de Palladio estis daŭrata de Vincenzo Scamozzi kaj aliaj arkitektoj ĝis la 18-an jarcenton.

En la 19-a jarcento, post la falo de Napoleono, Vicenza fariĝis aŭstrian urbon; fine, ĝi eniris en la Itala regno en la 1866. Dum la unua mondmilito oni batalis en la montaro de la provinco; dum la dua mondmilito la urbo estis tre difektata de Aliancana bombardado.

De la 1950-aj jaroj, forta ekonomika kaj industria kreskado transformis ĝin je prospera urbo.

Sciindaj informoj[redakti | redakti fonton]

  • La urbanoj de Vicenza estas nomataj Magnagati ("katmanĝuloj"): oni pensis ke ili estas tiom malriĉaj, ke la malsata loĝantaro manĝas la vagantajn katojn, ĉar ili ne povas aĉeti manĝaĵon.

Esperanto[redakti | redakti fonton]

Fondiĝis loka Esperanto-grupo tie en 1922.

Elstaraj urbanoj[redakti | redakti fonton]