Saltu al enhavo

Boragacoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Kiel legi la taksonomionVikipedio:Kiel legi la taksonomion
Kiel legi la taksonomion
Boragacoj
oficina borago (Borago officinalis)
Biologia klasado
Regno: plantoj Plantae
Subregno: trakeofitoj Tracheophyta
Superdivizio: spermatofitoj Spermatophyta
Divizio: angiospermoj Angiospermae
Klaso: dukotiledonoj Magnoliopsida
Subklaso: asteredoj Asteridae

lamiedoj Lamiidae

Ordo: boragaloj Boraginales
Familio: boragacoj Boraginaceae
Juss. [1]
borago Borago
L.
Aliaj Vikimediaj projektoj
vdr
Ilustracja
Pokrój roślin z rodziny ogórecznikowatych

La boragacoj[2] (latine Boraginaceae) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo boragaloj (Boraginales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 150 genrojn kaj preskaŭ 2700 speciojn[1],[3]. Ĝia tipa genro estas borago[2].

Ili estas moltigaj plantoj (en kontinenta klimato) aŭ arboj, arbedoj (tropike). Ili havas foliojn (kaj tigojn) kun haroj, ofte rigidiĝantaj pro kalkiĝosilikiĝo tiel nomata en kelkaj naciaj lingvoj rasp-foliaj.

Taksonomio

[redakti | redakti fonton]

Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (21 jun. 2020)[1],[3], jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj[4]:

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

Kelkaj genroj kun konataj specioj

[redakti | redakti fonton]
  • borago (Borago): specioj estas rigidharaj herboj
  • simfito (Symphytum): specioj de simfito estas plurjaraj herboj kun maldika aŭ iukaze tuberoforma rizomo, ebenrandaj, ofte rigidharaj folioj pli-malpli sukerhavantaj, kun cincine kunmetitaj, tubkorolaj, ofte pendantaj floroj kaj kun kvarpartaj fendofruktoj. Vivas en malsekaj kampoj, arbaroj.
  • heliotropo (Heliotropium): specioj de heliotropo estas herboj aŭ arbedoj kun forte bonodoraj blankaj, purpur-violkoloraj floroj, kiuj turniĝas laŭ la suno. Ili estas ĝardene kaj subvitre kulturataj.
    • Heliotropium peruvianum uzatas en la parfumindustrio
  • ekio (Echium): specioj estas unu aŭ plurjaraj herboj kaj arbedoj, precipe disvastigitaj en la mediteraneaj landoj, kun nesimetrie funelformaj floroj, aranĝitaj en ofte grandaj cumoj.
    • Echium vulgare (vidu la foton) oftas en sekaj lokoj
  • Eritrichium
  • pulmonario (Pulmonaria): specioj estas malaltaj staŭdoj kun ovolancetformaj, haraj folioj kaj kun funelformmaj, plej ofte ruĝaj aŭ blankaj floroj en cincinoj (pulmoherbo)
    • Pulmonaria officinalis oftas en arbaroj kontinentaj, ĝi havas blankmakulitajn foliojn, ruĝaj florojn, kiuj bluiĝas post la florado. Kuracplanto.
  • miozoto (Myosotis) (vidu la foton): specioj estas unu kaj plurjaraj herboj, el kiuj la plimulto havas bluajn, radformajn, kvinnombrajn florojn en cumoj. En la blua floro estas flavaj gorĝaj skvamoj (fornices) Ili vivas en arbaroj, marĉoj, agroj.
  • Alcanna
    • Alcanna tinctoria karakterizas la ebenajn, sablajn, kalkajn terenojn. Ĝi havas bluan floron, la rizomo enhavas ruĝigaĵojn.
  • Lithospermium
    • Lithospermium arvensi
  • Onosma: en ties radiko enestas ruĝigaĵo
  • ankuzo (Anchusa) estas unu kaj plurjara herbo kun funelforma korolo kaj kun raspaj folioj, kiuj inspiris aludon al bovlango en nacilingvaj nomoj.
  • cinogloso (Cynoglossum) estas unu-du aŭ plurjaraj pli-malpli haraj herboj kun starantaj tigoj kaj lancetformaj folioj (hundolango)
    • Cynoglossum officinale malnova, malbonodora kuracplanto, el kies sekigitaj radikoj oni ricevas substancon por kontraŭtusaj piloloj.

Referencoj

[redakti | redakti fonton]