Ambrose Bierce

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Ambrose Bierce
Ambrose Bierce-1.jpg
Persona informo
Ambrose Bierce
Naskonomo Ambrose Gwinnetter Bierice
Naskiĝo 24-an de junio 1842 (1842-06-24)
en Meigs County
Morto 30-an de novembro 1913 (1913-11-30) (71-jara)
en Chihuahua
Tombo nekonata valoro [#]
Religio kristano [#]
Lingvoj angla [#]
Ŝtataneco Usono [#]
Subskribo Ambrose Bierce
Familio
Patro Marcus Aurelius Bierce [#]
Patrino Laura Sherwood [#]
Edz(in)o Mary Ellen Day [#]
Profesio
Alia nomo Dod Grile • William Herman [#]
Okupo verkistoĵurnalisto • aphorist • poeto • sciencfikcia verkisto [#]
Laborkampo literaturo [#]
Aktiva dum 1871– [#]
Verkado
Verkoj An Occurrence at Owl Creek Bridge ❦
The Damned Thing ❦
La Vortaro de la Diablo [#]
En TTT Oficiala retejo [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr
Ambrose Bierce portre.jpg

Ambrose BIERCE (24-a de junio 184230-a de novembro 1913) estis usona ĵurnalisto.

Li estas plej konata kiel la verkinto de la novelo "An Occurrence at Owl Creek Bridge" kaj de la satira leksikono The Devil's Dictionary (La Vortaro de la Diablo), kiu estis unue ĵurnalo seria, lia furioza kritiko, lia vivslogano "Nothing Matters" (Nenio gravas) kaj lia cinika sinteno al homnaturo gajnis al li la moknomon "Bitter Bierce".

Malgraŭ lia reputacio kiel akra kritikisto, Bierce instigis junajn verkistojn, inkluzive de George Sterling kaj William Morrow. Li havis unikan verkstilon, precipe en mallongaj rakontoj. Lia stilo inkludis teknikojn kiel komencoj "en la mezo de aferoj ("In medias res"), malhelajn bildojn, neklarajn priskribojn de tempo, mallongajn priskribojn, maleblajn okazaĵojn, kaj multe da okupiteco kun temoj de milito.

Li militservis en la usona enlanda milito kaj suferis sian tutan vivon de komplikaĵoj pro siaj vundoj kaj astmo. Bierce estis agnostika en sia kredo.

En 1913 Bierce vojaĝis al Meksiko por lerni pli pri la Meksika revolucio. Li ne revenis de tiu vojaĝo, kaj la cirkonstancoj de lia morto estas nekonataj.

Verkado[redakti | redakti fonton]

Bierce verkis en diversaj stiloj.

Li verkis realisme pri la hororoj kiujn li travivis en la Civita milito en rakontoj kiel ekzemple "An Occurence at Owl Creek Bridge" (Okazo ĉe Owl Creek Bridge), "The Boarded Window" (La Ŝtopiĝinta Fenestro), "Killed at Resaca" (mortigita ĉe Resaca) kaj Chickamauga.

Aldone al milit- kaj fantomrakontoj, li publikigis kelkajn poezilibrojn.

Lia libro "Fantastic Fables" antaŭdiris la stilon de groteskaĵo, kiu iĝis pli ofta en la usona literaturo en la 20-a jarcento.

Kolekto de ĉiuj skribaĵoj de Bierce estis publikigita en 1909, kaj la tuta sepa volumo estis dediĉita al la satira vortaro, kies titolo estis ŝanĝita fare de Bierce mem al "La Vortaro de la Diablo". Ĝi interese interpretas anglajn frazojn kaj vortojn por paskvili ĵargonon kaj politikan trompparolon.

Jen ekzemplo de lia percepta spirito:

Citaĵo
 Non-combatant, n. A dead Quaker.   Nebatalanto: Morta kvakero
Citaĵo
 A popular author is one who writes what the people think. Genius invites them to think something else   Populara verkisto estas tiu, kiu verkas tion, kion homoj pensas. Genia verkisto invitas ilin pensi alimaniere. 


Aliaj citaĵoj ĉe Vikicitaro

Aperis en Esperanto[redakti | redakti fonton]

  • Diagnozo de morto (A diagnosis of death) (Tradukis Edmund Grimley Evans, La Ondo de Esperanto).
  • (An Occurrence at Owl Creek Bridge) (Tradukis Russ Williams).
  • Fragmentoj el The Devil's Dictionary (Tradukis Ionel Oneţ, La kancerKliniko).

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]