24-a de junio

junio 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

La 24-a de junio estas la 175-a tago de la jaro (la 176-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 190 tagoj restas.

Je la 24-a de junio okazis, interalie:

Eventoj

-217: Dua Punika milito: batalo de Trasimeno gajnita de Hanibalo
79: Titus Flavius fariĝis romia imperiestro
474: Julio Nepo devigis uzurpiston Glycerius abdiki kaj proklamis sin imperiestro de Okcident-Romia Imperio
972: Pola princo Mjeŝko la 1-a venkis la armeon de Hodo, markgrafo de Limes Sorabicum, en la batalo de Cedynia
1276: Reĝo de Bohemio Rudolfo la 1-a akuzis la ĉeĥan reĝon Přemysl Otakar la 2-a pri malobservo de la unio kaj trudis al li malbenon alvokante al ribelo en la landoj, kie li regas
1298: En Kościan oni sekrete paktis: ĉefepiskopo de Gniezno Jakub Świnka kaj ekleziaj funkciuloj promesis apogi dukon de Glogovo - pli poste episkopo de Poznań ekskomunikis la reĝon Ladislao la Ulnolonga
1314: Batalo de Bannockburn: decida venko de skota reĝo Roberto Bruso kontraŭ Eduardo la 2-a (Anglio)
1340: Centjara milito: angla floto venkis la francan en la unua ŝipa batalo de Sluis
1348: En Anglio aperis nigra morto
1441: Fondo de prestiĝa angla lernejo Eton College
1497: Giovanni Caboto atingis la marbordon de Novlando - malkovro de Kanado
1509: Kronado de la angla reĝo Henriko la 8-a kun lia edzino Katerino de Aragono
1518: Pola reĝo Sigismondo la 1-a ordonis komercan militon kontraŭ teritorioj de la Ordeno de germanaj kavaliroj
1535: Taĉmentoj de katolika episkopo de Münster invadis la urbon kaj masakris anabaptistojn ĝin okupantaj
1575 En Krakovo fanatigita homamaso malhonorigis protestantan tombejon
1571: Filipinoj: Manilo fondita de hispana konkistadoro
1607: Partoprenantoj de la ribelo de Zebrzydowski proklamis detronigon de la pola reĝo Sigismondo la 3-a Vasa
1610: Pola-rusa milito: venko de pola armeo en la batalo de Carovo Zajmiŝĉe (proksime al Vjazma)
1651: En pola alpa herbejo Podhale estis subpremita ribelo de kamparanoj
1657: Świdnica: en la Paco-Preĝejo, konstruita danke al Vestfalia Paco, okazis la unua diservo
1698: Granda incendio de Mrągowo
1717: Framasonismo: fondiĝis Granda Loĝio de Londono
1759: Granda incendio en Trzcianka en Grandpollando
1762: Sepjara milito: batalo de Wilhelmsthal
1793: Nacia Konvencio voĉdonis francan konstitucion
1794: Insurekcio de Kościuszko kontraŭ Reĝlando Prusio kaj Rusia imperio: venko de ribelantoj super prusa armeo en batalo de Osowiec (apud Goniądz)
1812: Franca invado al Rusio: Napoleono la 1-a invadis la Rusian Imperion — Grande Armée transpaŝis Nemunas direkte al Vilno kaj Kaŭno
1821: Armeo de Simón Bolívar venkis en la Batalo de Karabobo favore al sendependo de Venezuelo
1833: Polaj ekziligitoj al Siberio ekligis la konspiron de Omsk
1859: Dua Itala Milito de Sendependeco: francaj-sardiaj trupoj sub komando de Napoleono la 3-a venkis aŭstran armeon en batalo de Solferino (Lombardio)
1866: Eksplodo de apudbajkala ribelo de polaj politikaj ekzilitoj, partoprenintoj de la Januara ribelo kontraŭ la Rusia Imperio
1880: Unuafoje publike oni ekkantis patriotan kanton O Canada, kiu post cent jaroj iĝis himno de Kanado
1900: Boksista ribelo: nokte (de la 23/24-a de junio) ribelantoj masakris en Pekino 222 kredantojn de ortodoksismo
1901: En Parizo oni malfermis unuan ekspozicion de pentraĵoj de Pablo Picasso
1905: Ribelo de Lodzo kontraŭ Rusia Imperio estis subpremita
1910: Japanio invadis Koreion
1910: Itala aŭtomobila firmao Alfa Romeo fondiĝis en Milano
Unua mondmilito
- 1916: Brita ofensivo dum la plej granda batalo de la milito - la batalo ĉe la Somme - komenciĝis
- 1918: Noe Ĵordanja iĝis ĉefministro de Kartvelia Demokrata Respubliko
1919: Antal Dovcsák iĝis ĉefministro de Hungara Sovetrespubliko
1922: Telfero en Prago estis nuligita
1922: Vajmara Respubliko: oficiroj de Organizaĵo "Konsulo" murdis ministron pri eksterlandaj aferoj Walther Rathenau
1923: Dua Pola Respubliko: al Varsovio alvenis por 6-taga vizito reĝo de Rumanio Ferdinando la 1-a
1932: Siama revolucio komencita - sensanga militista-civila puĉo en Siamo, kiu alkondukos al konstitucia monarkio
Dua mondmilito
- 1940: Germana okupado de Pollando: kadre de Eksterordinara Ekstermiga Agado germana polico arestis en Lublin 814 virojn kaj en Biała Podlaska pli ol 40 polojn; en Ĝenerala Gubernio komenciĝis en 129 oficejoj en ĉiuj urboj registrado kaj akcepto al germana armeo de viroj, kiuj deklaris sin volksdeutsche; Okcidenta Fronto: germanoj okupis Angouleme, Saint-Etienne kaj Aix-les-Bains, la armeo efike reĵetis atakojn de italoj; Romo: je la 19:15 armistico inter Francio kaj Italio
- 1941: direkte al la Balta Maro la soveta 8-a Armeo rezistis en Szawle-regiono, la 11-a Armeo, pro ĉirkaŭigo de kirasitaj grupoj, retiriĝis al Dyneburg, 39-a Motorigita Korpuso konkeris Vilnon; Wehrmacht okupis Przemyśl; en Volinio daŭris kirasita batalo; Adolf Hitler alvenis al sia restadejo Lupa remparo apud Kętrzyn; malliberejaj masakroj de NKVD: 2072 personoj estis mortpafitaj en 3 malliberejoj de Lvovo; evakuado de NKVD-malliberejoj en Berezwecz (nun Vicebska regiono) kaj Wilejka (nun Minska regiono) komenciĝis, kies konsekvencoj estis t.n. "mortomarŝoj": Berezwecz-Taklinowa, dum kiuj pereis ĉirkaŭ 1-2 mil malliberuloj kaj Wilejka-Borysów, eksterma por 500-800 personoj; NKVD murdis en Minsko grupon de malliberuloj; Centra Komitato de la Bulgara Laborista Partio decidis establi partizanan movadon en Bulgario; diplomatia misio de Bulgario en Moskvo transprenas interesojn de Tria Regno, Rumanio kaj Hungario en Sovetunio; Hispanio decidis starigi libervolan Bluan Divizion por kvazaŭmilito kontraŭ Sovetunio
- 1942: Operaco Reinhardt: dum unu tago SS murdis en Lvovo 6-8 mil judojn, kiuj loĝis ekster la geto; policanoj kaj ĝendarmoj pafmortigis en Dubiecko (distrikto Przemyski) 80 judojn, en 3 aliaj lokoj 24 personojn, en tio 2 sovetajn militkaptitojn; ĉeĥa vilaĝo Ležáky estis forbruligita pro atenco kontraŭ Heydrich; en Dresdena malliberejo germanoj senkapigis 8 membrojn de subtera organizaĵo "Nigra Legio" de pola urbo Gostyń: Ĉina Fronto: restis lastaj aerodromoj, de kiuj usona bomba aviado povis ataki Japanion
- 1943: Nokte de la 23-a/24-a de junio komenciĝis eksterma-deportada Operaco "Homlupo"- ĉi-tage SS kun ukrainaj kunlaboristoj masakris vilaĝon Majdan Stary (distrikto Biłgorajski); en Zbydniów (proksime al Stalowa Wola) taĉmento de SS murdis 19 partoprenantojn de edziĝa festo; en ruinoj de Varsovia geto germanoj murdis 220 malliberulojn de Pawiak; nokte de la 24-a/25-a de junio soveta Aviado de Fora Agado atakis fervojan nodon en Orŝa kaj stacidomon en Karaĉev, ankaŭ aerodromojn de la malamiko
- 1944: Taĉmentoj de germana polico bruligis en Borowiec 125 bienojn kaj pafmortigis pli ol 20 personojn kaj en 5 aliaj lokoj 125; sovetaj partizanaj taĉmentoj rompis germanan ĉirkaŭbaran ringon apud Rebizanty (proksime al Tomaszów Lubelski) kaj iris al Karpatoj; Orienta Fronto: sur la centra strategia direkto la 1-a Apudbalta Fronto kaj la 3-a Belorusa Fronto trarompis reziston de malamiko kaj atingis germanajn grupiĝojn defendantajn Witebsk; Joachim von Ribbentrop iris al Helsinko por konvinki prezidenton Risto Ryti ne subskribi armisticon kun Sovetunio
1945: Moskvo: sur Ruĝa Placo okazis la Parado de Venko sub komando de Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov
1946: Dua soveta okupado de Pollando: en distrikto Garwoliński (Mazovio) — rezulte de polica traserĉo pereis partizana komandanto de Lublinio majoro Marian Bernaciak
1948: Okcidenta Berlino: nokte de la 23-a/24-a de junio soveta blokado de Berlino komenciĝis, kio kaŭzis funkciigon de la Berlina aerponto
1952: Bulevarda gazeto "Bild" aperis en Okcidenta Germanio
1960: Patrice Lumumba iĝis unua ĉefministro de Demokratia Respubliko Kongo
1963: Britio cedis memregadon al Zanzibaro
1963: Londono: en BBC oni unuafoje uzis hejman magnetoskopon
1973: La plej aĝa ŝtatisto de la mondo, Éamon de Valera, 90-jaraĝa, foriris de la posteno de prezidanto de Irlando
1976: Manilo denove iĝis la ĉefurbo de Filipinoj; de 1948 ĝi estis Kezonurbo
1978: En Vroclavo naskiĝis 35-miliona civitanino de Pollando
1981: Unua, ne agnoskita de Romkatolika Eklezio, revelacio de Dipatrino en Međugorje (Federacio Bosnio kaj Hercegovino)
1990: Prezidanto de Solidareco Lech Wałęsa anoncis militon supre kontraŭ ĉefministro Tadeusz Mazowiecki - rezulto de sindikata konflikto inter maldekstrula ideologo Adam Michnik kaj dekstrularo (Jarosław Kaczyński)
2002: La plej malbona trajnkraŝo en Tanzanio mortigis 281 homojn kaj vundis pli ol 400
2003: Unua registaro de Matti Vanhanen kreiĝis en Finnlando
2005: Mahmud Ahmadineĵad gajnis prezidantecon dum balotado en Irano
2005: Malfermo de la rekonstruita de poloj Tombejo de la Defendintoj de Lvovo
2006: Prezidentino de Filipinoj Gloria Macapagal-Arroyo abolis la mortopunon
2009: Bagdado: en bomba atenco 78 personoj pereis kaj ĉirkaŭ 128 vundiĝis
2010: Julia Gillard iĝis unua ĉefministrino de Aŭstralio
2014: En Finnlando ekfunkciis la registaro de Alexander Stubb
2014: Milito en Donecka Baseno: 9 ukrainaj soldatoj pereis rezulte de pafalterigo de separistoj de helikoptero Mi-8 apud Slavjansk
2016: Papo Francisko komencis pilgrimadon en Armenio
2017: Pollando: malfermo de la Muzeo pri Mitologio de Slavoj en Owidz (distrikto Starogardzki)
2018: Oficanta prezidento Recep Tayyip Erdoğan gajnis antaŭtempan prezidentan voĉdonadon, kaj reganta Partio de Justeco kaj Disvolviĝo antaŭtempan elekton al Granda Nacia Asembleo de Turkio
Invado de Rusio en Ukrainion:
- 2022: soldatoj de 80-a Memstara Aer-Paraŝuta Brigado el Lvovo paffaligis rusan helikopteron Ka-52; establita aprile Legio "Libera Rusio" kaptis soldaton mobilizitan en Lugansk, malpli ol 18 jaran; la invado kaŭzis morton de 338 infanoj, dum 4 monatoj 610 estis vunditaj; en Ĥersono eksplodis aŭto de kunlaboristo, kiu pereis kun sia ŝoforo; duontuna bombo estis forveturigita el Ĥarkovo (marte sendanĝerigita); en masakrita de rusoj Buĉa poloj malfermis du setlejojn por pli ol 700 ukrainaj internaj rifuĝintoj; en Ĥarkiva provinco rusoj pripafis ambulancon, vundita medicinisto
- Mondreago: Hundo Patron, okupiĝanta pri trovo de eksplodemaj materialoj ricevis laŭvican premion, ĉi-foje de irlandaj cinologoj; post malrespekto de estona aerspaco fare de rusaj aviadiloj, tie apudlime komencis ekzerci Fremdula Legio; Volodimir Zelenskij alparolis al festivalanoj en Glastonbury, petante pri "disvastigo de vero pri la milito kontraŭ Rusio"; rusa televido Zvezda TV: Ni uzas pezajn flamĵetilojn en Ukrainio; en Rusio frakasiĝis militista aviadilo Il-76; flago de Pollando estis forigita de la pola tombejo en Katin (Rusio)
- 2023: Pasinttage Rusio faris 11 aeratakojn al Ukrainio elpafante 53 raketojn — ukrainoj paffaligis 41 krozmisilojn kaj 3 senpilotajn aviadilojn; en nokta atako al Kievo pli ol 20 pafaĵoj estis detruitaj super la urbo, 3 personoj pereis, kaj 11 estis vunditaj; Kurska provinco estis pripafita el ukraina teritorio; generalo Valerij Zaluĵnij interparolis pri bezonoj de ukraina armeo kun usona generalo Mark Milley; atako de senpilota aviadilo al rusa urbo Ŝebekino;
- Provo de puĉo en Rusio: Fondinto de Wagner raportis el Rostov-na-Donu pri transpreno de kontrolo super ĉiuj ŝlosilaj militistejoj, kune kun la suda stabo, kaj informis pri grandegaj perdoj de Rusio, kiuj povas esti 3-4 oble pli grandaj kompare al oficialaj komunikoj; Wagneranoj okupis Voroneĵon; en Moskvo kaj Voroneĵa provinco estis enkondukita "reĝimo de kontraŭterorisma operaco"; hasta mesaĝo de Putin, legita de paperfolio, kontraŭ Prigoĵin, nomita perfidulo kaj lia privata armeo; rusiaj sekurecservoj ĉirkaŭis Wagner-Centron en Sankt-Peterburgo; Ramzan Kadirov deklaris pretecon batali kontraŭ Prigoĵin; konvojo de Grupo Wagner survoje al Moskvo estis pripafita de artilerio kaj helikoptero; Moskvon forlasis tri aviadiloj kun rusaj funkciuloj, direkte al Sankt-Peterburgo, aviadilo de Putin startis kaj malaperis de radaroj; sud-oriente de Moskvo estis starigitaj gardejoj kun mitraloj; BBC informis pri evakuo de muzeoj apud Moskva Kremlo; en Lipecka provinco aperis solduloj de Grupo Wagner — en la provinco estas detruataj surfacoj de vojoj; urbestro de Moskvo anoncis ke postmorgaŭa lundo estos libera tago, kaj ĝis la 1-a de julio oni nuligas amasajn aranĝojn sub la ĉielo; super la ĉefurbo flugas helikopteroj; Prigoĵin ordonis haltigi la marŝon de justeco al Moskvo (jam 200 km de ĝi) — Belorusio asertas, ke danke al Aljaksandr Lukaŝenka; la konvojo de Prigoĵin forlasis Rostov-na-Donu