Ĝenerala Gubernio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
(Alidirektita el Ĉefgubernio)
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Situo de la Ĝenerala Gubernio en Pollando kaj Galicio

La nomo Ĝenerala GubernioĈefgubernio (germane Generalgouvernement; pole Generalne Gubernatorstwo) rilatis al teritorioj de la iama Dua Pola Respubliko, kiujn inter 1939 kaj 1945 nazia Germanio militokupis kaj ne rekte enigis en la teritorion de la Germana Regno, samkiel al la tie starigitaj administraj strukturoj sub ĉefguberniestro kaj nazia funkciulo Hans Frank kaj ties vicguberniestro Arthur Seyß-Inquart kun sidejo en Krakovo. Ĝi entenis komence areon de 95.000 km² kaj estis pligrandigita la 1-an de aŭgusto 1941 per la antaŭe sovetunie okupita Distrikto Galicio de la iama Dua Pola Respubliko je 142.000 km².

Proklamo de la Ĝenerala Gubernio flanke de Tria Regno estis malkonkorda al la internacia juro (konvencio de Hago el 1907) kaj konsekvence eksterleĝa. Tial la gubernio estis subjekto nek de internacia juro nek de publika.

Administra disdivido[redakti | redakti fonton]

Ĝenerala Gubernio estis dividita al kvar (poste kvin) administraj unuoj (distriktoj):

Regopovoj de Ĝenerala Gubernio la 8-an de aŭgusto 1940 informis ke la Pola Ruĝa Kruco povas daŭrigi sian protektan-sanitaran agadon kaj inform-registran - dum la periodo ĝis aprilo 1943 estis 7070 laborantoj, kiuj prizorgis 2 mln da personoj (invalidoj, vidvinoj kaj orfoj post soldatoj, deportitoj).

El kroniko de reprezalioj[redakti | redakti fonton]

1940

  • 31.08. En Krakovo okupada administracio en ĜG minacis mortpunon al polaj oficiroj, kiuj ne registriĝos; guberniestro Hans Frank decidis deporti de Krakovo 45-50 mil judojn, kaj Bruno Streckenbach dum konferenco de la regopovoj de ĜG konstatis: En la nuna momento oni deportas 120 000 polojn de Warthegau (Provinco Vartlando), kiuj devas malplenigi lokon por germanoj alvenantaj de Volinio
  • 17.08. El kroniko de Kazimierz Gorzkowski oni ekscias, ke en ĉirkaŭaĵoj de Krakovo disvastiĝas komunista propagando kaj la Ukraina Komitato en Krakovo laboras por Granda Ukrainio por enkorpigi polajn teritoriojn ĝis Okcidenta Bugo - de germanoj ricevis manĝohelpon por familioj, disvastigis malamon al poloj, krome deklaris, ke ĉiu ukraino dum la germana invado en Pollandon, soldato aŭ civilulo, laboris kiel spiono favore al Germanio
  • 18.08. Guberniesro Hans Frank duafoje sendis instrukcion pri subigo de kultura agado al la fako pri informado kaj propagando en la registaro de ĜG
  • 22.08. Germanaj regopovoj de ĜG konstatis ke multaj judoj en Krakovo vendas sian havaĵon, precipe meblojn al polaj kamparanoj

1941

  • 12.08. Registaro de ĜG skribe postulis transdonon de preĝejaj sonoriloj por militaj celoj ĝis la 1-a de septembro
  • 24.08. Germana polico en kelkaj urboj kaptis surstrate homojn por kontroli ĉu ili ne evitas laboron

1942

1944

  • 12.08. Pri konstruado de fortikaĵoj laboris 85 mil poloj

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Publikaĵoj[redakti | redakti fonton]

  • Janusz Gumkowski, Tadeusz Kułakowski, Zbrodniarze hitlerowscy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym (Krimuloj de Hitler antaŭ Plejsupera Nacia Tribunalo), Wydawnictwo Prawnicze, Varsovio 1965
  • Szymon Datner, Zbrodnie okupanta w czasie Powstania Warszawskiego w 1944 roku (Krimoj de okupanto dum la Ribelo de Varsovio en 1944), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Varsovio 1962
  • Czesław Madajczyk, Generalna Gubernia w planach hitlerowskich. Studia (Ĝenerala Gubernio laŭ planoj de Hitler. Studoj). , Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio, 1961
  • Roman Z. Hrabar, Hitlerowski rabunek dzieci polskich (1939–1945) (Hitlera homforkapto de polaj infanoj (1939-1945)), Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1960

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]