Gdańsk

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Gdansko
pole Gdańsk
urbo
Collage of views of Gdansk.jpg
Gdansk flag.svg
POL Gdańsk COA.svg
Flago Blazono

Oficiala nomo: pole Gdańsk
Moto: Nec temere, nec timide
(pol. Bez strachu, ale z rozwagą)

Urbo bordo Pollando
Provinco Pomeria Provinco

Situo Gdańsk
Supermara alteco 33 m
Koordinatoj 54° 22′ 0″ N, 18° 38′ 0″ O54.36666666666718.633333333333Koordinatoj: 54° 22′ 0″ N, 18° 38′ 0″ O
Plej alta punkto  
- alteco 180 m
Plej malalta punkto  
- malalteco -1

Areo 262 km² (26 200 ha)

Loĝantaro 462 249 [+] (31-a de decembro 2015)
- de aglomeraĵo 1 080 700

Estiĝo 10-a jarcento
Urbestro Paweł Adamowicz

Horzono MET (UTC+1)
- somera tempo MET (UTC+2)
Poŝtkodo 80-008 - 80-958
aŭtokodo GD
tel. antaŭkodo + (48) 58

Gdańsk (Pollando)
DEC
ButtonRed.svg
Situo de Gdansko enkadre de Pollando

Commons-logo.svgVikimedia Komunejo:  Gdańsk
Retpaĝaro: www.gdansk.pl

Portal.svg Pollando
v  d  r
Information icon.svg

Gdańsk (kaŝube Gduńsk; esperante Gdansko kaj Dancigo; germane Danzig) estas urbo ĉe la Balta maro kaj ĉefurbo de Pomeria Provinco (Województwo pomorskie) en Pollando. En Gdansko loĝas proksimume 461 865 homoj (stato de 2005).

Historio[redakti | redakti fonton]

Dum pli ol mil jaroj de sia historio, Gdansko apartenis al:

Dum la mezepoko la urbo apartenis al la komerca ligo Hanso.

Ĝis la fino de la Unua mondmilito la urbo apartenis al Germanio kaj poste de 1920 ĝis 1939 estis (germanlingva) libera urbo sub protekto de la Ligo de Nacioj. La urbo dum la jaro 1933 havis 238 000 loĝantojn.

Dum la jaro 1939 Germanio aneksis ĝin post milita konkero. Ekde 1945 la plej multaj germanaj loĝantoj, se ili ne jam estis fuĝintaj, estis elpelitaj.

Lech Wałęsa, la unua ŝtatestro de postkomunisma Pollando, antaŭe laboris tie en ŝipfarejo.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

Transporto[redakti | redakti fonton]

Gdańsk havas regulan trajnan konekton kun la ĉefurbo de Pollando, Varsovio. Ĝis la jaro 2011 vojaĝo daŭris preskaŭ 6 horoj. Pro la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 kaj tio, ke en Gdańsk kaj ankaŭ en Varsovio moderniĝis stadionoj, la linio estis modernigita kaj vojaĝo nun daŭras nur du horoj kaj 13 minutoj[1].

Partneraj urboj[redakti | redakti fonton]

Gdansko havas partnerajn rilatojn kun la sekvaj urboj:


Gravaj urbanoj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Galerio[redakti | redakti fonton]

Panorama-Gdańska-Grodzisko.jpg

Vidu EdE-D:

Esperanto en Gdańsk[redakti | redakti fonton]

Laŭ UEA (1928), pioniroj estis s-ino Anna Tuschinski kaj L. Rajkowski. La "Danciga Esperanto-Asocio" (DEA) estis fondita dum la jaro 1907 de s-ino Tuschinski. Dum ĝia 25-jara ekzistado, la Asocio plenumadis neinterrompitan varbadan kaj instruan laboron. Okazis kursoj en popolaltlernejo, krom tio por komercistoj, fervojistoj, tramistoj, soldatoj, policistoj, doganoficistoj ktp. En 1912 okazis en Dancigo la 7-a Germana Esperanto-Kongreso.

Dum 1927 (28-a de julio - 4-a de aŭgusto) en la urbo okazis la 19-a UK kun 905 kongresanoj el 35 landoj sub la prezido de Bernhard Aeltermann. Dum la malfermo, Carl A. Lindhagen, ĉefurbestro de Stokholmo, parolis Esperante. Oni plantis jubilean kverkon sur la Esperanto-Placo, kie staras ankaŭ Esperanto-monumento. Okazis enketo pri la lerneja instruado de Esperanto. Por Esperanto laboradis krom DEA ankaŭ katolika, laborista, bontemplana kaj pacista grupoj.

Post la 94-a UK en Bjalistoko, la 1-a ĝis 5-a de aŭgusto 2009 okazis en Malborko la Oficiala POST-KONGRESO de UEA, Alta Protektanto de la postkongreso estis Prezidanto de Pola Senato Bogdan Borusewicz. Kadre de ĝi estis unutaga vizito en Gdansko, Sopot kaj Gdynia, partoprenis en ĝi 68 esperantistoj el 26 landoj i.a. Prezidanto de UEA d-ro Probal Dasgupta, Prezidanto de Akademio de Esperanto (AdE prof. d-ro John C. Wells, Vicprezidantino de UEA Claude Nourmont, Vicprezidanto de Akademio de Esperanto (AdE) Brian Moon...([6])

Post la UK de 2009 en Bialistoko okazis ankaŭ Esperanto-renkonto en Gdansko kun riĉega programo (1-a ĝis 5-a de aŭgusto 2009, vidu la paĝaron de la grupo Gdansk-Sopot).

Dum Ago-Semajno en Malborko / Malbork en fino de jaro 2007 okazis por la 228 partoprenantoj 5-busa ekskurso al Gdańsk, Sopot, Gdynia kaj finiĝis en Tczew. Politikisto Leszek Czarnobaj estinte tiam Vic-prezidanto (Marŝalo) de Pomeria Sejmeto financis tiun tuttagan ekskurson.

En Gdansko jarŝanĝe de 2011/2012 okazis tria Junulara E-Semajno[7].

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. http://inforail.pl/text.php?id=19709
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 Gdansk, history. Official website.
  3. Barcelona internacional – Ciutats agermanades (hispane). © 2006–2009 Ajuntament de Barcelona. Alirita 2009-07-13.
  4. Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties. Saint Petersburg City Government. Alirita 2008-03-23.
  5. Bytów official web site
  6. Post la 94-a UK en Bjalistoko, la 1-a ĝis 5-a de aŭgusto 2009 okazis en Malborko la Oficiala POST-KONGRESO de UEA, Alta Protektanto de la postkongreso estis Prezidanto de Pola Senato Bogdan Borusewicz. La inaŭguro okazis en Gdinio kun partopreno de 80 esperantistoj el 28 landoj (el kvar kontinentoj) kaj krome du kaŝubaj folklor-ensembloj: el komunumo Linia - infan-junulara (45 persona) "Kaŝuba Familio" kaj plenkreskuloj el la folklor-ensemblo "Gdynia" (Gdinio) (29 persona). Partoprenis i.a. Prezidanto de UEA d-ro Probal Dasgupta, Prezidanto de Akademio de Esperanto (AdE prof. d-ro John C. Wells, Vicprezidantino de UEA Claude Nourmont, Vicprezidanto de Akademio de Esperanto (AdE) Brian Moon... , Gdanska Televido (TVGdańsk) kaj Gazeta Wyborcza [legu: gazeta viborĉa] (esperante Elekta gazeto) ... oni kune inaugŭris en Gdinio sur la Ŝtona Monto la novan ZEO-n "Esperanto-Kverkon" kion memorigas la dulingva memortabulo. Dum la postkongreso en Malborko estis inaŭgurita trilingva E-memorŝtono /Esperanto-pola-germana/ en la loko kie antaŭ 100 jaroj oni fondis E-grupon (precize la 16-an de aŭgusto 1909 jaro) kaj krome kavar aliaj ZEO-j, "Vatikano" (omagĥe al pola papo, Johano Paŭlo la 2-a /kiu estis esperantisto), "Barato" (inaŭguris ĝin prezidanto de UEA d-ro Probal Dasgupta), "Britio" (inaŭguris ĝin prezidanto de Akademio de Esperanto prof. John C. Wells) kaj "Usono" (inaŭguris ĝin vicprezidanto de Kongreso de Poloj en Usono, prof. Zbigniew Anthony Kruszewski, nepo de Antoni Grabowski), kaj pro tio la E-memorŝtono estas omaĝe la Patro de E-poezio Antoni Grabowski).
  7. http://jes.pej.pl/2011/loko.php