Radom

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Radom
Blazono
Radom (Pollando)
DMS
Red pog.svg
Mapo
Genitivo de la nomo Radomia
Provinco Mazovio
Distrikto-rajta Jes
Urba komunumo Jes
Aglomeraĵo -
Urborajtoj 13-a jarcento
Koordinatoj 51° 24′ N, 21° 10′ O51.421.166666666667Koordinatoj: 51° 24′ N, 21° 10′ O
Areo 111,71 km2
Loĝantaro 225845[1] (en 2006)
Loĝdenso 2022/km2
Poŝtkodo 26-600 do 26-621
Telefona antaŭkodo (+48) 48
Aŭtokodo WR
Estro Andrzej Kosztowniak
Titolo de estro Urbestro
Retpoŝto de estraro prezydent@magistrat.radom.pl
Ĝemelaj urboj (Slovakio) Banská Bystrica
(Latvio) Daugavpils
(Belorusio) Homel
(Bulgario) Stara Zagora
(Ukrainio) Ternopilo
(Rumanio) Ploieşti
(Rusio) Ozjori
(Hispanio) Talavera de la Reina
(Germanio) Magdeburgo
Komunuma retejo http://www.radom.pl
v  d  r
Information icon.svg

Radom (esperante: Radomo) estas urbo en la suda parto de Mazovio kaj en la mez-orienta Pollando. Radomo kun la 226 mil enloĝantoj estas la 14a urbo en Pollando, kaj en ĝi estas la sidejo de la katolika diocezo.

Prahistorio[redakti | redakti fonton]

La elfosaĵoj montras, ke en Radom kaj la ĉirkaŭaĵo estis la setlejoj jam de fino de paleolitiko tio estas praŝtonepoko (12.000-8.000 j. a.K.) ĝis la periodo de fruaj piastoj (10-a ĝis 12-a jarcentoj p.K.). Oni trovas la antikvaĵojn de la Kulturo de Ŝnura Ceramiko kaj de la Funelpokalkulturo (vidu la suban mapon). En la menciita tereno dum la bronzepoko (1700-700 j. a.K.) kaj en la ferepoko (700 j. a.K. - 500 j. p.K.) estis tie setlejoj antaŭ-slavaj kun la influo de Luzacia Kulturo (1200 j. a.K. - 400 j. p.K.) kaj la Przeworsk-kulturo. Ĉe la fino de la influoj de Romia Imperio kaj la periodo de la migroj de popoloj okazis la kultura hiato (tavolmanko) ĝis la apero de la slavoj komence de la 6a jc. La procedo de la setlado de slavoj daŭris ghis la apero de la konstantaj slavaj setlejoj en la frua Mezepoko (600-1200 j. p.K.). La kastelego "Piotrówka" en Radom fariĝis tre grava administra kaj komerca centro ĉe la limo inter Malgrandpolio kaj Mazovio kun la terenoj apud la riveroj Radomka kaj Iłżanka.

Historio[redakti | redakti fonton]

En la 8-a ĝis 9-a jarcentoj estas setlejo en la valo de la rivero Mleczna (legu: Mleĉna) (en la loko de nuna kvartalo nomata Malnova Urbo).

Dum la dua duono de la 10-a jarcento oni konstruas la defendan burgon.

En 1155 aperas la unua skriba informo pri Radomo en la buleo de la papo Hadriano la 4-a, kaj en 1233 la unua skriba mencio pri la radoma kastelestro Marko.

Dum la dua duono de la 13-a jarcento la Malnova Radomo ricevis la urborajton laŭ "Środa juro".

En 1340 Kazimiro la 3-a, nomata la Granda, fondas la Novan Radomon, kaj en 1364 Radomo ricevas la urborajton laŭ "Magdeburga juro".

Honoraj civitanoj[redakti | redakti fonton]

Internacia kunlaboro[redakti | redakti fonton]

Esperanto-movado en Radom[redakti | redakti fonton]

Flag of Esperanto.svg
La area de la funelpokalkulturo (TRB) en Eŭropo
Urbodomo (nun la arkivejo)
Strato de Stefan Żeromski, la ĉefa urba promenejo
Aŭlo de la Teknika Universitato en Radom / Radomo
La urba parto de la vojo n-ro 12

Ĉiusemajne okazas Esperanto-renkontiĝoj en la Civitana Resurso (Resursa Obywatelska) (ĵaŭde, je la 16 horo) kaj ĉiulunde en la Centro de NRO (Ne-registara organizaĵo) - konversacioj. Anoj de la Radoma Esperanto-klubo estas tre aktivaj en la urbo kaj partoprenas en la landaj kaj eksterlandaj Esperanto-aranĝoj.

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]