Beni

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en Kongo. Pri samnomata departemento en Bolivio temas artikolo Beniio.

Beni
Route principale de Beni.jpg
Administrado
Demografio
Geografio
Geografia situo 0° 30′ N, 29° 28′ O (mapo)0.529.466666666667Koordinatoj: 0° 30′ N, 29° 28′ O (mapo) [+]
Horzono UTC+01:00 [+]
Situo de Beni
Alia projekto
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo Beni, North Kivu [+]
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Beni estas grandurbo kaj universitata urbo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio).

Bazaj informoj[redakti | redakti fonton]

Geografio[redakti | redakti fonton]

Beni situas sur altebenaĵo en la nordorienta parto de la lando. Butembo troviĝas 43, Eduardo (lago) 70, Ugando 71, Albertlago 100, Bukavu 336, Isiro 337, Uvira 429, Kisangani 484, Lubumbashi 1365, Kinŝaso 1669, Boma 1961 km.

Klimato[redakti | redakti fonton]

En Beni la averaĝa temperaturo varias inter 21 kaj 23 °C. La plej granda varmo estas en februaro, en oktobro la temperaturo estas la plej malvarma. Jare pluvas po 1163 mm. La pluvo kulminas en aprilo kaj malkulminas en januaro kaj julio.

Historio[redakti | redakti fonton]

La kolonia erao komenciĝis en Beni en 1894, tiam vilaĝo fondiĝis. Pli frue arabaj sklavokomercistoj serĉis sklavojn, poste misiistoj alvenis. La belgoj faris komercan kaj administran centrojn el Beni. En 2001 furioza batalo okazis, kiel parto de 2-a interna milito. Ekde tiam trupoj de la Unuiĝintaj Nacioj gardas la pacon. En 2011 la urbo ricevis elektron.

En decembro 2018 Beni estis trafita de pli ol 200 kazoj de la Ebola virusa malsano (EVD) laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano. Beni situas proksime de Mangina, la epicentro de la Ebola-eksplodo en 2018-2019[2].

En 2020, ribelantoj de la Allied Democratic Forces (ADF)[3] laŭdire reĝisoris malliberejan fuĝon el la malliberejo Kangbayi kaj ili en multaj kazoj senkapigis 25 homojn en la vilaĝo Tingwe. La ribelantoj estis akuzitaj pri 800 mortigoj[4].

Ekonomio[redakti | redakti fonton]

Beni estas grava centro de produktado de kafo.

Edukado[redakti | redakti fonton]

Katolika dulingva univesitato de Kongo (Université Chrétienne Bilingue du Congo).

Trafiko[redakti | redakti fonton]

Beni havas flughavenon. Estas vojoj al Goma kaj Bunia. Estas ankaŭ malpli gravaj vojoj al Ugando kaj okcidenten.

Publika sano[redakti | redakti fonton]

Antaŭa belga ministro kaj fondinto de belga sekcio de Kuracistoj Sen Landlimoj, fondis kirurgian projekton (UNICHIR) por oferti medicinajn prizorgojn al 1,2 milionoj da homoj en la oriento de Kongo, regiono kiu jam de dekoj da jaroj suferas sub agresoj, ebola kaj kronvirusa malsanoj. UNICHIR ankaŭ volas trejni kuracistojn, flegistojn kaj administran personaron.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

Nacia parko Virunga estas proksime.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Nord-Kivuo

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Noto kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

Tiu ĉi artikolo estas parta traduko bazita sur la sama artikolo en la angla, franca kaj germana Vikipedioj.

  1. (fr) Institut National de la Statistique (November 2014). "Superficie et Densité de la Population en 2013". Bulletin Annuel des Statistiques Sociales, Province du Nord-Kivu (2013): 19.
  2. (en) "Democratic Republic of the Congo: Between Ebola and machetes", International Committee of the Red Cross, la 27-an de novembro 2018.
  3. (en)Thirty-six people are killed in DRC in 'revenge' attack by ADF rebels, The Guardian, la 14-an de aŭgusto 2016.
  4. (en) "At least 25 killed by rebels in eastern Congo; some beheaded". AP NEWS, la 1-an de januaro 2021