Kongo-baseno

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
la riverego Kongo kaj sia akvokolekta baseno

La Kongo-baseno troviĝas en Afriko, en la ekvadora regiono, en tre vasta malaltebena-baseno, kiu konsistas el la akvokolekta areo de la riverego Kongo.

La tute ujforma regionego troviĝas ĉ. Unu kvarono de la tropikaj pluvarbaroj de la mondo. Post la sudamerika amazona baseno ĝi estas la dua plej granda tropika arbaro.

Ĝia nomo la basreno havis kaj de la riverego kaj de la historia reĝlando Kongo, kiu situis ĉe la enbuŝiĝo de la Kongo en la atlantika oceano, de ekster la hodiaŭa konga baseno.

Situo ka geografio[redakti | redakti fonton]

La kongobaseno situas centre de la afrika kontinento, en la suda parto de Centrafriko, plejparte siur la regiono de la hodiaŭa [[Demokratia Respubliko Kongo, najbare al la Respubliko Kongo; La baseno etendiĝas la najbaraj ŝtatoj Centrafrika Respubliko, Kameruno, Ekvadorgvineo, Gabuno, Angolo kaj Zambio.

En la okcidento. nordokcidento kaj nordo la pejzaĝo transiras al la najbaraj montaj landoj. Laa alteco de la konga baseno havas nur 300 bis 400 m. La ŝtatoj apartenas parte al la nordekvatora montoĉeno. En la nordoriento, oriento kaj sudoriento la longa baseno transiras al la altmontara ĉeno de la longa ĉentrafrika ĉeno, kiu malaltigas direkte al la orientafrika rifto]]Ĝi allimas Ugandon, Ruandon, Burundon kaj Tanzanio kaj ankaŭ al la ĝis 5.109 m alta Ruwenzori-montaro – la plej alta monto de la Demokratia Respubliko Kongo apud la limo al Ugando.

En la sudoriento la konga baseno iras ĝis la Muchinga-montaro kaj tiel al [Zambio]]. En la sudo la baseno atingas la 1.500 m alta Lunda-montĉeno kaj eventuale ankoraŭ ĝis la altlando de Bié; la konga baseno do atingas Angolo.en la sudo la komgo-baseno atingas la mallarĝan , sed akvoriĉan zairo-marborda malaltlando. La okcidenta parto de la konga baseno malaltiĝas direkte al la Atlantiko kaj la malsupragvinea montoĉeno kie la rivero falis en tiun malaltlandon.

globa distribuo de la ofteco de fulmoj

Esploroj de la NASA montris, ke en la Kongo-baseno, precipe okcidente de la Centafrika montoĉeno, troviĝas la fulmofteco estas la plej granda de la mondo.

Arbara kaj Rivera Pejzaĝo[redakti | redakti fonton]

La regiono estas karakterizita de densaj kaj ĉiamverdaj pluvarbaroj, en kiuj kreskas pli ol 50 m altaj arboj. Krome ekzistas centoj da malgrandaj kaj grandaj fkankriveroj , kiuj enbuŝiĝis en la rivero Kongo.

Akvomastrumado (Hidrologio)[redakti | redakti fonton]

La kompleta regionego estas senakvigata de la Kongo (enbuŝiĝo 42.000 m³/s). Nur ĉe la atlantika marbordo inter Kameruno kaj Angolo la pluvarbaroj senakviĝis trans mallgrandaj riveroj tuj en la oceanon.

Lignomastrummado[redakti | redakti fonton]

Riveroj[redakti | redakti fonton]

Gravas la riveran sistemon de la rivero la Kongo (pliaj flankriveroj: vidu tie!)

Flaŭro[redakti | redakti fonton]

hipopotamoj

Mallonga listo de bestoj, kiuj vivas en la Kongo-baseno:

Lokoj[redakti | redakti fonton]

Retligoj[redakti | redakti fonton]