Nazo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
(Alidirektita el Nazo (organo))
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Naztruoj de maskla homo.

Nazo estas kompleksa parto de vizaĝo, kiu oni povas rigardi kiel organon. Ĝi havas multajn partojn kaj funkciojn.

La nazaj kavoj estas du trairejoj inter kiuj troviĝas apartigaĵo nomita septo. Ĉiu el ili prezentas du truojn: eksteran aŭ antaŭan (nazotruo) kaj internan aŭ malantaŭan (koano). Ĉe la ekstera parieto de ĉiu nazkavo troviĝas tri volviĝintaj ostlamenoj (konkoj): supra, meza kaj suba. Kaj ĉiu konko estigas kanalforman spacon (meato), kie aperas la duktoj de la frunta kaj maksila sinusoj, la larmodukto ktp. Mukozo, tre dika sur la konkoj, tegas la tutan internon de la nazkavoj kaj kontinuas ĝis tiu simila, kiu tegas la diversajn sinusojn, la faringon ktp.

Ĉe la volbo de la nazkavoj, malproksime de la naztruoj, troviĝas la olfakta regiono, kies flarĉeloj kuŝantaj ĉe la finaj disbranĉiĝoj de la olfaktaj nervoj ricevas la impresojn pri odoroj. Kaj ĉirkaŭ la nazo kuŝas diversaj enostaj faciaj kavaĵoj (fruntaj, maksilaj, etmoidaj kaj sfenoida sinusoj), kiuj kompletigas tiun kvazaŭan aparaton.

Normale la enspirata aero trairas la nazkavojn, kiuj varmigas, malsekigas kaj purigas ĝin tiel, ke ĝi povas senriske atingi la pulmojn. Speciale la vibrisoj (haroj en la naztruoj) kaj la muko, kiu lubrikas ĝian internon, havas la taskon haltigi la polverojn, mikrobojn ks., kiuj malpurigas la aeron. Krome la muko estas iom mikrobodetrua.

Krom spira organo, nazo ankaŭ estas la organo de la flarsenso, kiu intime ligiĝas kun la gustumado kaj ĝi servas ankaŭ kiel resonkorpo por la voĉo.

Filtrumophiltrum (en latina philtrum, en greka φίλτρον filtron) estas vertikala sulko inter nazo kaj supra lipo (PIV). Ĝi estas limigita de du malaltaj krestetoj en la haŭto kiu ĉirkaŭas ĝin.

Malsanoj[redakti | redakti fonton]

Sinusito, konata ankaŭ kiel sinusinfekto aŭ nazosinusito, estas malsano konsistanta en inflamo de sinusoj rezulte en simptomoj. Oftaj signoj kaj simptomoj estas dikigo de naza mukozo, ŝtopita nazo, kaj doloro ĉe la vizaĝo. Aliaj signoj kaj simptomoj povas esti febro, kapdoloro, malgrandigo de flarsento, gorĝodoloro, kaj tuso.

Nazo en poezio, literaturo kaj proverboj[redakti | redakti fonton]

Laŭ PIV,[1] nazo kiel organo de la flarsento en poezio, literaturo kaj proverboj[2][3] ankaŭ

Mi havas bonan nazon Zamenhof (mi suspektis ĝuste)
  • rigardiĝas kiel esprimilo de sentoj
Foriri kun longa nazo Zamenhof (pro mistrafo, elreviĝo)
teni la nazon supren Zamenhof (esti arogante fiera)
kuntiri la nazon (pro malplaĉo)
  • rigardiĝas kiel la ĉefa parto de la vizaĝo kaj signo de la persono
rigardu la fakton, kiuj sin trovas antaŭ via nazo Zamenhof
sur mia nazo ne estas skribite, ĉu mi havas monon Zamenhof
ne ŝovu la nazon en fremdan vazon Zamenhof
nazo supren, vento antaŭen Zamenhof
li vidas nur ĝis la pinto de sia nazo Zamenhof

Krome[redakti | redakti fonton]

Nazo en tekniko kaj materioscienco ankaŭ povas esti elstara parto de objekto, pli-malpli simila al nazo: Ekzemploj povas esti nazo de plugilo, de kruĉo, nazo de ŝipo aŭ de aviadilo.

Vidu ankaŭ: beko, faŭko, pruo.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Bildaro[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]