Senrubeco

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

La senrubeco estas ambaŭ movado kiu celas ulskale malpliigi la kvanton de produktataj ruboj, (ekz. per la uzado de reuzeblaj produktoj prefere de forĵetendaj aŭ malnoviĝantaj produktoj, aŭ la aĉetado de grocaj nutraĵoj), kaj pli ĝenerala strategio kiu strebas malpliigon de la produkto de ruboj de la industria socio. Ĉi-tiu strategio apogiĝas sur:

  • Ŝanĝo de la procezoj de la produktado, promociante la refasonado de la vivcikloj de la produktaĵoj, celante favoradon de la reuzebleco de iliaj konsistaĵoj
  • Ŝanĝo de la procezoj de la plivalorigado de la ruboj, celante plenan forlason de la stokado en rubodeponejoj kaj de la brulado en cindrigiloj
  • Promociado de modera vivstilo.

Laŭ la Zero Waste International Alliance (angle: "Senrubeca internacia alianco"), senrubeco estas "konservado de ĉiuj rimedoj per respondeca produktado, konsumo, reuzado kaj reakiro de produktoj, pakumoj kaj materialoj sen cindrigado kaj sen surterajn, akvajn aŭ aerajn elfluoj, kiuj minacas la medion aŭ la homan sanon."[1]

Historio[redakti | redakti fonton]

Ekde la 70-aj jaroj, kelketaj civitanoj elektis senrubecan vivstilon, kontraŭe de la konsumema vivstilo proponita de la okcidenta civilizo, ili tiam ofte estis konsideritaj kiel marĝenuloj[2].
Preter ulaj iniciatoj, dum la 90-aj jaroj senrubecaj kolektivoj komencis struktuiĝi. En 2004 estis internacie akceptita la unua difino de senrubeco verkita de la Zero Waste International Alliance[1].

Ĝis 2008, « Senrubeco » estis esprimo uzita ĉefe por priskribi manufakturajn kaj municipajn rubmastrumadajn praktikojn. Bea Johnson, franc-usona ino loĝanta en Kalifornio, decidis apliki ĝin al sia 4-persona hejmo. En 2009, ŝi komencis konigi sian sperton tra la populara blogo Zero Waste Home (angle: "Senruba Hejmo"), kaj en 2010 estis menciata en artikolo de The New York Times[3]. La artikolo, kiu enkondukis la koncepton de senruba vivado, ricevis multajn kritikojn de homoj konfuzantaj ĝin por bohema vivmaniero. Ĉi-tiuj mallaŭdaj recenzoj ŝanĝiĝis post kiam fotoj de la familio kaj de ilia hejminterno estis vaste elsenditaj en tutmondajn amaskomunikilojn. En 2013, Johnson publikigis Zero Waste Home: The Ultimate Guide to Simplifying your Life by Reducing your Waste (angle: "Hejma senrubeco : la ultima manlibro por simpligi vian vivon per malpliigo de la rubaro")[4]. Kronigita "Biblio por la senrubeca-komencantoj" de Book Riot, ĝi provizas la simple sekveblan metodaron de la 5 R-oj (Refuse, Reduce, Re-use, Recycle, Rot[nb 1] ) kun ege praktikaj konsiloj pri la maniero forigi rubojn en hejmo. Tradukita en 27 lingvojn (ĝis 2019), la internacia furorlibro helpis disvastigi la koncepton al vasta publiko.

Iuj el la sekvantoj kaj legantoj de Johnson daŭrigis :

  • kreante siajn proprajn blogojn, kiel Lauren Singer[5], ekoligiisma aktivulo loĝanta en Novjorko, kies sociaj retkanaloj disvastigis la koncepton al la Y-Generacio
  • iniciatante butikojn, kiel Marie Delapierre, kiu estigis la unuan senpakuman butikon en Germanio[6]
  • lanĉante neprofitocelajn organizaĵojn, kiel Natalie Bino, kunfondinto de Zero Waste Switzerland (angle : "Senrubeca Svislando")[7]

Tra la jaroj, la senrubeca vivmaniero spertis signifan multiĝon de anoj. Miloj da sociaj retkanaloj, blogoj, senpakumaj butikoj[8], gamoj de reuzeblaj havaĵoj kaj organizacioj aperis tutmonde. Kaj siavice, la rapide evoluanta movado kreis postuladon por grandaj fimraoj, kiel ekz. Unilever kaj Procter kaj Gamble, koncepti reuzeblajn alternativojn kontrau la forĵetendaj objektoj.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Angle:
    • Rifuzi (unu-uzajn objektojn)
    • Malpliigi (la konsumadon de havaĵoj)
    • Reuzi (ĉion reuzeblan)
    • Recikligi (ĉion nereuzeblan)
    • Kompoŝtigi (la organikajn rubojn)

Referencoj[redakti | redakti fonton]