Serĝipo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Serĝipo
portugale Sergipe

flago de Serĝipo

blazono de Serĝipo

flago de Serĝipo blazono de Serĝipo
Himno: himno de Serĝipo
Nomo de la loĝanto: sergipano
Situo de Serĝipo
Situo
 - Regiono nordorienta
 - Limnajbaroj Bahio kaj Alagoaso
 - Mezoregionoj 3
 - Mikroregionoj 13
 - Municipoj 75
Ĉefurbo Arakaĵuo
Registaro de 2015 ĝis 2018
 - Ŝtatestr(in)o Jackson Barreto (PMDB)
 - Vicŝtatestr(in)o Belivaldo Chagas Silva (PSB)
 - Federaciaj deputitoj 8
 - Ŝtataj deputitoj 24
Areo  
 - Entute 21 915 km² (26º)[1]
Loĝantaro 2015
 - proksimume 2 242 937 loĝ. (22º)
 - Loĝdenso 102,35 loĝ./km² (5º)
Ekonomio 2010
 - MEP R$ 23 932 000 (22º)
 - MEP po kapo R$ 12 536 (17º)
Sociaj indikiloj 2010
 - IHD 0,665 (20º) – meza
 - Vivdaŭro 71,6 jaroj (28º)
 - Analfabetismo 16,3% (19º)
Horzono UTC-3
Klimato tropika As
Mallongigo BR-SE
Retejo http://www.se.gov.br
Mapo de Serĝipo
v  d  r
Information icon.svg

Serĝipo (portugale Sergipe [serĵipj] {IFA:sɛx.'ʒi.pi}) estas subŝtato de Brazilo, trovita en la nordorienta regiono de la lando, limigita de la aliaj ŝtatoj Alagoaso (nordokcidente) kaj Bahio (okcidente kaj sude), krom Atlantika oceano (oriente). Serĝipo estas la plej malgranda ŝtato de Brazilo kaj okupas 21.910,3km², areo iomete pli granda ol tiu okupata de Israelo.

Ĝia ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Arakaĵuo. Aliaj urboj de Serĝipo kun relativa granda loĝantaro estas Lagarto, Itabaiana kaj Estância. Ankaŭ estas gravaj urboj São Cristóvão, la kvara plej antikva urbo de Brazilo, Nossa Senhora do Socorro kaj Barra dos Coqueiros, kiuj kune kun la ĉefurbo konstituas regionon konata kiel Granda Arakaĵuo.

Geografio[redakti | redakti fonton]

Serĝipo estas la plej malgranda subŝtato de Brazilo. Okdek procento de sia teritorio havas ebenan topografion kaj ne estas montoj pli altaj ol 300m. La klimato estas tropika, en plej internaj partoj ĝi estas duonseka.

Historio

En 1590 oni fondis burĝon São Cristóvão apud rivero Sergipe por garantii la posedon de la tero. Serĝipo restis preskaŭ nekonata ĝis Garcia d'Ávila, granda terposedanto, ekis la koloniadon de la regiono, en la 17-a jarcento. Komence, Serĝipo estis nur ne grava transirejo inter Pernambuko kaj Bahio. Kiam Nederlando invadis Brazilan Nordorienton Serĝipo estis okupita kaj oni disrabis la vilaĝojn de la regiono. En 1645 portugaloj rekonkeris Serĝipon.

En 1820 Serĝipo estis disigita de provinco Bahia. En 1889 ĝi iĝis unu el la nunaj 26 subŝtatoj de la Brazila federacio.

Ekonomio[redakti | redakti fonton]

Serĝipo havas tipan tropikan ekonomion. Krom tropika agrikulturo (sukerkano, oranĝo,ananaso,) ankaû gravas mara fiŝkaptado. Serĝipo estas produktado de nafton kaj cementon. Malpeza industrio, manartefaritaĵoj kaj turismo kompletigas la ekonomian bildon.

Kulturo[redakti | redakti fonton]

Plejparto de serĝipanoj estas mestizoj, en Serĝipo, do, estas forte miksita kulturo kun eŭropaj, afrikaj kaj indiĝenaj elementoj. La ĉefa religio estas unue katolikismo kaj due protestantismo, sed kandombleo estas disvastigita en malgrandaj marbordaj komunumoj. Spiritismo ankaŭ ĉeestas en grandaj urboj.

Turismo[redakti | redakti fonton]

En Serĝipo estas tipa tropika plaĝa turismo, sed speciala aparteco estas la ŝanco, per la rivero São Francisco aû per ŝoseo, atingi belan kanjonon situantan en la plej norda parto de la ŝtato kaj ekkoni ĉarman pejzaĝo en plena duonseka parto de brazila nordoriento .

Esperanto-movado[redakti | redakti fonton]

En Serĝipo aperis la Club Esperanto (angle) jam en 1907. Leĝo n-ro 759, de la 31-a de oktobro 1918, permesis la sendevigan instruadon de Esperanto ĉe la Normala Lernejo kaj ĉe la duagradaj lernejoj.

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. La signo º signifu "...-a rango el ĉiuj brazilaj subŝtatoj"

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]