Ĝarkhando

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

w1

Ĝarkhando
Origina nomo hindie झारखंड
Estas parto de Barato
Administra centro Ranĉi
Oficiala lingvo Hindia
Loĝantaro (laŭ la stato de 2011) 32 966 238
Loĝdenso 414 loĝ./km²
Areo 79 722 km² (7 972 200 ha)
Ĝarkhando sur la mapo de Barato
Ĝarkhando sur la mapo de Barato
Geografia situo 23° 21′ 0″ N, 85° 19′ 48″ O23.3585.33Koordinatoj: 23° 21′ 0″ N, 85° 19′ 48″ O [+]
Hor-zono UTC+05:30 [+]
ISO 3166-2 IN-JH
jharkhand.gov.in [+]
La kategorio en la Komunejo Ĝarkhando [+]
v  d  r
Information icon.svg

ĜarkhandoĜharkhando (hindie झारखंड) estas ŝtato respektive subŝtato en orienta Barato. Ĝarkhando iĝis aparta gubernio en la 15a de novembro 2000. Antaŭe, ĝi estis la suda parto de la subŝtato Biharo. Ĉirkaŭ Ĝarkhando estas la subŝtatoj Biharo (norde), Utar-Pradeŝo kaj Ĉatisgaro (okcidente), Oriso (sude), kaj Okcident-Bengalo (oriente).

La ĉefurbo de Ĝarkhando estas Ranĉi, kiu estas industria urbo. Kelkaj aliaj urboj kaj industriaj centroj de la subŝtato Ĝarkhando estas Jamshedpur, Bokar, Sindri, Gumla, Deoghar, Hazaribagh, Ramgarh kaj Dhanbad.

La nomo Ĝarkhando devenas de la hindia vorto "ĝhari" kiu signifas "arbeton" kaj "arbuston", do, "arbustejo". La subŝtato estas konata pro sia minerala riĉeco kaj biologia diverseco.

Lingvo, literaturo kaj kulturo[redakti | redakti fonton]

Ĝarkhando havas multajn lingvojn. Ili apartenas al tri lingvofamilioj. Hindo-Ariaj lingvoj inkluzivas la lingvojn angika, bhoĝpuri, khortha, nagpuri, sadri, hindia, urdua, orija kaj bengala. Ĝi ankaŭ estas hejmo por la lingvoj Munda -- kurmali, korku, santhali, mundari, bhumij, kharia kaj ho; kaj la dravidaj lingvoj korwa, oraon kaj paharia. Granda parto de la subŝtato parolas la hindian, bengalan kaj la orijan.

Biologia diverseco[redakti | redakti fonton]

La parkoj kaj bestĝardenoj en Ĝarkhando montras panoramon de biologia diverseco.

La nacia parko Betla, 25 km de la Daltonganĝ, havas aeron ĉ. 250 km². En ĝi troviĝas tigroj, elefantoj, gaŭroj, akvocervoj, aproj, pitonoj kaj simioj.

Administraj distriktoj[redakti | redakti fonton]

La subŝtato konsistas el 18 distriktoj kiuj estis parto de la suda Biharo. Kelkaj el ili estis reorganizitaj por krei 6 novajn distriktojn: Latehar, Saraikela Kharsawan, Jamtara, Sahebgunj, Khunti and Ramgarh. Nun la subŝtato havas 24 distriktojn.

Distriktoj de Ĝarkhando[redakti | redakti fonton]

  1. Ranchi
  2. Lohardaga
  3. Gumla
  4. Simdega
  5. Palamu
  6. Latehar
  7. Garhwa
  8. West Singhbhum
  9. Serikela Kharsawan
  10. East Singhbhum
  11. Dumka
  12. Jamtara
  13. Sahebganj
  14. Pakur
  15. Godda
  16. Hazaribagh
  17. Chatra
  18. Koderma
  19. Giridih
  20. Dhanbad
  21. Bokaro
  22. Deoghar
  23. Khunti
  24. Ramgarh