Politika ĝusteco

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

Politika ĝusteco (ofte adjektive uzata: politike ĝusta, angle Political Correctness [pəˈlɪtɪkəl kəˈrɛktnɪs] kaj politically correct, mallonge PC, P.C. kaj pc) estas politika frapvorto, kiu originas el anglalingvaj landoj kaj estas intertempe ankaŭ uzata alilingve. En la 1970-aj jaroj la usona nova maldekstro reenkondukis tiun ĉi esprimon, kiu estas rekta reuzo/traduko de la marksisma esprimo (ruslingve: "политически правильный", politike ĝusta) vaste uzata ekde la tempo de la rusa revolucio (1917), kun minimume ŝovita emfazo: por indiki '"lingvon, politikon aŭ mezurojn, kiuj celas eviti delikton aŭ malavantaĝon al membroj de specifaj grupoj en la socio"[1]. La esprimo politike ĝusta estiĝis en la usona movado por civitanaj rajtoj, provante efiki kontraŭ la diskriminacion de malplimultoj per neŭtrala lingvouzo. En la 1990-aj jaroj la politika dekstro en Usono reprenis la sloganon kaj uzis ĝin kiel kritikon de la “politike ĝusta lingvo” kun signifo implicanta cenzuron kaj limigon de la parollibero. Poste ankaŭ konservativuloj en Eŭropo reprenis ĉi tiun kritikon.

Ĝi signifas – preskaŭ ĉiam por denunci ĝin – sintenon de politikistoj kaj amaskomunikiloj, kiu konsistas en ekscesa maltroigo de esprimoj kiuj povus ofendi iun homan kategorion, ekzemple seksan aŭ rasan malplimulton.

Ofte oni trovas la eldiron, ke io estas “politike neĝusta”. Per tiu vortumo oni volas atentigi, ke estis tuŝita tabua sfero aŭ ke iu eldiro aŭ ago kontraŭas ies senton aŭ insinuon pri justeco kaj juro.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. (angla) Meghan Oretsky, Staff Pick Premiere: don’t call it a “turk shop”, La Vimeo Blogo, la 12-an de septembro 2018.