Hugo Chávez
El Vikipedio
Hugo Rafael CHÁVEZ FRÍAS /ugorafa'el 'ĉavesfrias/ (naskiĝis la 28-an de julio 1954 en Sabaneta) estas venezuela politikisto. Ekde 1998 li estas la prezidento de Venezuelo.
Enhavo |
[redaktu] Biografio
Li estas filo de Hugo de los Reyes Chávez kaj Elena Frías de Chávez. Malriĉaj instruistoj. Li estis ĉefe edukita de lia avino. Li inskribiĝis al militista kareoro, por havi ŝancon ludi basbalon, kiun li tre ŝatis. POs altaj militistaj studoj li iĝi gsi rango de ?????
Pos la "Caracazo" (manifetacioj en la urbo Caraso, kies subpremo de la tiama prezidanto, estis tre perforta kaj kaŭzis multajn mortojn en la malriĉa popolo) li komencis grupi kelkajn amikaj oficiroj en sekretan politikan societon.
Je la 4-a de februaro 1992 ili provis puĉon kontraŭ la tiama prezidento. La puĉo fiaskis, kaj li estis juĝata kaj kondamnita al malliberigo.
Post eksigo de la prezidento kaj elekto de alia, la niva prezidento amnistiis lin, kaj li esliris el malliberejo, li estis tiam akirita gandan popularecon kaj lia eliro de karcero estis salutita de popolaj manifestacioj.
Li tiam kreis laŭleĝan politikan partion kaj komencis agiti.
Li estis elektita unuafoje kiel prezidento la 6-an de novembro 1998. Prezentita per kunligo de plimalpli maldekstraj partioj kondukita de la MVR (Movado por 5-a Respubliko), Chávez venkis gajninte 56% de la voĉdonoj, la plej granda balota plimulto en Venezuelo dum la lastaj 40 jaroj. Samtempe la du tradiciaj partioj "Demokrata Agado" kaj "Copei", kiuj ĝis tiam dividis la povon, disfalis: la duo kune ricevis nur 9%.
Lia unua celo estis krei novan konstitucion. Elektiĝis Konstitucia asembleo. Kie estis maritato de liaj poruloj. La nova konstitucio de Venezuelo, nomita "Bolivara Konstitucio' estis submetita al referendumo, kaj aprobita de 75% de la voĉdonoj Do poste okazis denova porprezidanta baloto, kaj je la 30-a de julio 2000 li estis denove elektita, per 60% de la voĉdonoj.
La 15-an de aŭgusto 2004, okazis popol-voĉdonado pri li. La opozicio volis forigi lin i.a. pro lia laŭ ili simpatio al Fidel Castro, sed ĉ. 58 % voĉdonis por Chavez, tiel opozicio fiaskis. La opozicion apogis mone kaj spirite Usono, interne ĉefe la pli riĉaj homoj, la ĉavismanojn apogas ĉefe la pli malriĉa parto de la loĝantaro, kaj la neblankuloj. Usono agnoskis la rezulton la 17-an de aŭgusto, sed ne gratulis la venkinton.
En decembro li gajnis duan proprezidentan baloton per 63% kontrau 37 la sia kontraŭulo Manuel Rosales.
En 2007 li planis ŝnaĝi la Konstitucion de la lando. Post diskuto kaj aldoniĝoj al lia prezentita prejekto, tui ĉi esti prezentita al referendumo. La prejekto estis rufizita de la voĉdonantaro per 51% NE kontraŭ 49% JES. La konstituticio restas do tiu de 1999. Interalie unu konskvenco estas ke lia nuntempa mandato kiel Prezidento estas la lasta.
[redaktu] Lia politika agado
Malfacilas meti lin en ia tradicia modelo, per la personeco, la agostilo, la idearo, Chávez estas reganto maltipa. El modesta socia deveno, tre religia, li admonas profundan transformadon de la socio kadre de la funkciado kaj skrupula respekto de estantaj institucioj, kiel armilon li svingas dum kunvenoj la Bolivarian Konstitucion. Li ofte citas Kriston kaj Simonon Bolivaron, lian aŭspiciantan heroon.
[redaktu] Ideologie
Sian politikan agadon li enkapsulas sub la nomo "Revolucio bolivariana", kromnomita de kelkaj poruloj: la Revolución Bonita (la beleta revolucio).
- Kiel rilatas Simón Bolívar kaj la ideoj bolivarianismaj:
- Evoluo de lia penso: memdire li volis unue nur adapti la ekzistantan socian sistemon kaj krei "kapitalismon kun homa vizaĝo" (aludo al la celo de kelkaj kumunistoj dum jaroj 1960-aj krei "komunismon kun homa vizaĝo"). Fine li venis al konkludo, ke tio ne eblas, ke oni devas entute krei ian socialismon. Sed ne laŭ la modeloj fiaskintaj de la 20-a jarcento, do li lanĉis ekde fino de 2004 sian koncepton de "socialismo de la 21-a jarcento", kiu estas pli inspirita de kristanismo (kion li mem ofte agnoskas) ol de marksismo.
[redaktu] Vidu ankaŭ
- Socialismo de la 21-a jarcento
- Politiko de Venezuelo
- Merkosudo
- Néstor Kirchner
- Evo Morales
- Bolivarismaj rondoj
[redaktu] Eksteraj ligiloj
- Paĝo oficiala de registaro de Venezuelo
- komentoj de franco-venezuelano pri la popol-voĉdonado (portugallingve)
[redaktu] En Esperanto
 |
