B. Traven

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

B. TRAVEN (eble naskiĝis la 25-an de februaro 1882 – mortis la 4-an de marto26-an de marto 1969 en Meksiko, subŝtato Chiapas), estas la pseŭdonimo de germana verkisto, kiu priskribis la vivon de sociaj subigitoj, precipe de meksikaj indianoj. Liaj efektivaj nomo, naskiĝdato kaj biografiaj detaloj estis objekto de debatoj inter literatursciencistoj, sed estas certe, ke li pasigis la plej grandan parton de sia vivo en Meksiko.

Ret Marut, arestita en Londono en 1923.

Li estis la plej granda literatura mistero de la 20-a jarcento, ĉar li dum sia tuta vivo sekretigis sian identecon. Laŭ la plej populara hipotezo, li aktivis unue en Germanio kiel aktoro sub la nomo Ret Marut, partoprenis en la Bavaria Respubliko de Konsilantaroj, kaj ekde ĉirkaŭ 1924 li vivis en Ameriko. Eĉ kiel fama verkisto, kies verkojn oni sukcese filmis, li ne volis malkaŝi, kiu li fakte estas, ĉar laŭ lia opinio gravas la verko, ne la privata vivo. Tial oni supozis eĉ, ke li estas reĝa bastardo aŭ persekutata krimulo aŭ revoluciulo k.s. Aliaj nomoj kiu diversmaniere ligitiĝis al Traven inkludas Hal Croves, Richard Maurhut, Torsvan, Herman Albert Otto Max Feige. Oni eĉ supozis, ke li estas Jack London, kiu nur ŝajnigis memmortigon kaj daŭrigis sian literaturan agadon sub alia nomo kaj en alia lingvo. Alia teorio, de Will Wyatt post esplorfarado, estas ke la vera nomo de Marut/Traven estas Otto Feige, kiu devenis el Schwiebus, tiam en la provinco Brandenburgio, Germanio (post 1945 novnomita Świebodzin en Pollando).

Traven aŭtoris multajn romanojn, unu vojaĝraporton kaj multe da rakontoj, en kiuj kombiniĝas sensaciaj aventurtemoj kaj ironia humuro kun kritika sinteno pri la kapitalismo, kiu videbligas socialismajn kaj anarkiismajn simpatiojn. Li estas fama precipe pro siaj romanoj pri ekspluatataj meksikaj indianoj, kiujn oni dungis je preskaŭ sklavaj vivkondiĉoj ĉe arbohakado de mahagono – kiu hakis tro malmulte da arboj, estis dumnokte ĉeokaze eĉ pendigita sur arbo, sed ne je la kolo, sed je la manoj. Ankaŭ liaj ceteraj romanoj okupiĝas pri socialaj maljustaĵoj, praktikataj ĉe kotonrikoltantoj, maristoj, laboristoj ks.

La romanoj kaj rakontoj de B. Traven ĝuis (kaj ĝuas plu) grandan popularecon jam en la periodo inter la du mondmilitoj kaj ankaŭ post la Dua mondmilito. Li longe restis unu el la plej legataj verkistoj de la germanlingva populara literaturo. Liaj verkaĵoj estas tradukitaj en pli ol 24 lingvojn kaj laŭ taksoj atingas suman eldonon de almenaŭ 30 milionoj da liboj.[1][2] Laŭ nndb.com, Albert Einstein, je la demando al li farita: kiun libron li kunportus ironte sur dezertan insulon respondis: iun ajn kondiĉe ke ĝi estas libro de Traven.[3]

Verkoj[redakti | redakti fonton]

La rete atingeblaj verkoj havas ligilojn, kaj al esperantaj tradukoj, kaj al alialingvaj versioj.

Angla traduko: The Cotton-Pickers
Angla traduko: The Death Ship

Der Karren, Regierung, Der Marsch ins Reich der Caoba, Die Troza, Die Rebellion der Gehenkten kaj Ein General kommt aus dem Dschungel, apartenas al la Caobazyklus – la «Mahagonciklo».

Aliaj rete atingeblaj[redakti | redakti fonton]

De B. Traven:

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Jan-Christoph Hauschild: Zwischen Selbstinszenierung und Fremdkonstruktion: B. Travens Performance im Licht neuer Forschungsergebnisse ("Inter memsurscenigo kaj fremda konstruo: la publika vivo de B. Traven en lumo de novaj esploraj rezultoj"), prelego en la 7-a kongreso de la federacio de germanistaj asocioj en Hispanio, hispane Federación de Asociaciones de Germanistas de España, FAGE, germane iom pli koncize Spanischer Germanisten-Verband) en la universitato de Valencio, la 17-an de septembro 2010
  2. Roy Pateman: The Man Nobody Knows: The Life And Legacy Of B. Traven ("la viro kiun neniu konas: la vivo kaj heredaĵo de B. Traven"). University Press Of America 2005, ISBN 0-7618-2973-3, S. 1
  3. biografieto de Traven, kun mencio de la citaĵo de Einstein pri liaj libroj, en la retejo nndb.com (angle)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]