Brandenburgio

Ĝemelurboj
gubernio Sajtama [+]

Brandenburgio
germane Brandenburg aŭ Land Brandenburg, malsuprasorabe Kraj Bramborska, platgermane: Land Brannenborg
Federacia lando
	Elaviadila vido al urbo Cottbus, unu el la lokoj de Brandenburgio Elaviadila vido al urbo Cottbus, unu el la lokoj de Brandenburgio
flago	blazono
flago	blazono
federacia lando [+]
Ĝemelurboj
gubernio Sajtama [+]
	Oficiala nomo: Brandenburg
Lando	Germanio
Federacia lando	Brandenburgio
Distriktoj	14 - Barnim; - Dahme-Spreewald; - Elbe-Elster; - Havelland; - Märkisch-Oderland; - Oberhavel; - Oberspreewald-Lausitz; - Oder-Spree; - Ostprignitz-Ruppin; - Potsdam-Mittelmark; - Prignitz; - Spree-Neiße; - Teltow-Fläming; - Uckermark
Eksterdistriktaj urboj	4 - Brandenburg an der Havel; - Cottbus; - Frankfurt (Oder); - Potsdam
Historiaj regionoj	6 - Reĝlando Prusio; - Germana Imperiestra Regno; - Luzacio; - Vajmara Respubliko; - Tria regno; - GDR
Najbaras kun	6 - Saksio-Anhalto Germanio; - Malsupra Saksio Germanio; - Meklenburgo-Antaŭpomerio Germanio; - Okcidentpomeria Provinco Pollando; - Lubuŝa Provinco Pollando; - Saksio Germanio
Konata loko	Spree-arbaro
Riveroj	Havel, Spree, Elbo, Odro, Luzacia Niso
Supermara alteco	0 m ü. NHN [+]
Ĉefurbo	Potsdamo
- koordinatoj	52° N, 13° O (mapo)52.39455555555613.060333333333 [+]
Plej alta punkto	Kutschenberg [+]
- alteco	201 m ü. NHN [+]
- koordinatoj	51° N, 14° O (mapo)51.365313.7272 [+]
Akvokolektejo	29 478,63 km² (2 947 863 ha) [+]
Areo	29 477 km² (2 947 700 ha)
Loĝantaro	2 556 747 (fine de decembro 2024)
Denseco	86,74 loĝ./km²
Malneta enlanda produkto	78,656 Mrd. EUR (2021)
Ŝuldoj	18,839 Mrd. EUR (31-a de marto 2022)
Senlaboreco	6 % (decembro 2023)
Regantaj partioj	SPD, CDU kaj Verduloj
Ministroprezidanto	Dietmar Woidke (SPD) ; (ekde 28-a de aŭgusto 2013)
Prezidento de ; federacilanda parlamento	Ulrike Liedtke (SPD)
Parlamento
	10 25 10 4 15 24 10 25 10 4 15 24 El 88 seĝoj ricevas: Linke: 10 ; SPD: 25 ; Grüne: 10 ; BVB/FW: 4 ; CDU: 15 ; AfD: 24 ;
Lasta baloto	1-a de septembro 2019
Sekvonta baloto	22-a de septembro 2024
Reprezento en ; Federacia Konsilio	4
Horzono	MET (UTC+1)
- somera tempo	MEST (UTC+2)
ISO 3166	DE-BR
Landa Eo-asocio	Esperanto-Asocio Berlin-Brandenburgio (EABB)
	Brandenburgio (Brandenburgio)
	Situa mapo de Brandenburgio
Brandenburgio (Tero)
	Distriktoj enkadre de Brandenburgio
	Brandenburgio
	Vikimedia Komunejo: Brandenburg
	Retpaĝaro: www.brandenburg.de/cms/list.php/bbstart
	v • d • r

Brandenburgio^[1] aŭ Brandenburgo^[2] estas federacia lando en la orienta parto de Germanio kiu plene ĉirkaŭas Berlinon. Ĝia germana nomo estas Brandenburg [BRANdenburk].^[3] Fine de decembro 2024 ĝi havis 2556747 loĝantojn.

Al Brandenburgio limas la germanaj federaciaj landoj Meklenburgo-Antaŭpomerio (norde), Saksio (sude), Saksio-Anhalto (okcidente) kaj en la oriento najbaras Pollando.

En Brandenburgio troviĝas la Esperanto-Stacio en Halbo (germane Halbe) sude de Berlino.

Geografio

Reliefo

En Brandenburgio ne ekzistas montaroj. La pejzaĝo tamen ne estas tute ebena. Ĝin modlis pluraj glaciepokoj. La plej alta punkto estas Hagelberg, kiu leviĝas 201 m super la marnivelon.

Akvaĵoj

Brandenburgio unuflanke konsideriĝas la plej akvoriĉa federacia lando de Germanio. Ekzistas pli ol 3.000 naturaj lagoj kaj multnombraj pliaj artefaritaj lagoj kaj lagetoj. Plue ekzistas pli ol 33.000 kilometroj da akvovojoj, el kiuj tamen la plejmulto ne estas riveroj, sed kanaloj. Aliflanke tamen la lando ricevas relative malmulte da pluvo kaj tial kolektiĝas malmulte da grundakvo. Pro la relativa pluvomanko ankaŭ ekzistas kompare malmultaj rojoj kaj riveretoj, kiuj trafluus la lagojn, kaj tial la mempurigo de la lagoj nur limigite funkcias.

Riveroj

La sekvaj riveroj tuŝas aŭ trafluas Brandenburgion per siaj tutaj aŭ partaj longoj:

Lagoj

La plej granda natura lago nomiĝas Schwielochsee, dua plej granda Scharmützelsee. Alia lago (eblus ankoraŭ mencii multajn) estas la Jungfernsee.

Urboj

La plej gravaj urboj en Brandenburgio estas:

Administra disdivido

En Brandenburgio ekzistas 14 distriktoj (Landkreise) kaj 4 eksterdistriktaj urboj.

Distriktoj

kun administraj centroj
Barnim, Eberswalde (BAR) Dahme-Spreewald, Lübben (Spreewald) (LDS) Elbe-Elster, Herzberg (Elster) (EE) Havelland, Rathenow (HVL) Märkisch-Oderland, Seelow (MOL) Oberhavel, Oranienburg (OHV) Oberspreewald-Lausitz, Senftenberg (OSL)	Oder-Spree, Beeskow (LOS) Ostprignitz-Ruppin, Neuruppin (OPR) Potsdam-Mittelmark, Belzig (PM) Prignitz, Perleberg (PR) Spree-Neiße, Forst (Lausitz) (SPN) Teltow-Fläming, Luckenwalde (TF) Uckermark, Prenzlau (UM)

Eksterdistriktaj urboj

Luzacio

La Luzacia lignita regiono - germane Lausitzer Braunkohlerevier, suprasorabe Łužiski brunicowy rewěr - estas lignitominada teritorio en la sudoriento de la federacia lando Brandenburgio kaj en la nordoriento de la federacia lando Saksio.

Teritoria pligrandigo de Prusio inter 1600 kaj 1795: ● *blue*: Margraflando Brandenburgio en 1600 ● *verde*: Duklando Prusio en 1600 ● *flave*: Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova Silezio 2. Varmio 3. Pomerio 4. Antaŭpomerio 5. Magdeburgo 6. Osnabrück 7. Minden 8. graflando Mark 9. Kleve ● *ruĝe*: pluse aneksitaj ĝis 1795

Servoj

Brandenburgia Teknologia Universitato
La Akademio de Sciencoj de Berlino kaj Brandenburgio aŭ plejeble proksima al la germanlingva originalo Berlin-Brandenburgia Akademio de Sciencoj, germane Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, latine Academia Scientiarum Berolinensis et Brandenburgensis, estas akademio de sciencoj fondita en 1992 per ŝtata traktato inter la federaciaj landoj Berlino kaj Brandenburgio. La akademio estas subjekto de publika juro kun la rajto je memadministrado.

Historio

La jaro 1157 estas konsiderata la fondjaro de la margraflando Brandenburgio, kiam la grafo kaj margrafo Alberto la Urso el la dinastio Askanier konkeris Brandenburgion kaj integrigis la teritorion en la Sanktan Romian Imperion de germana nacieco. De 1415 ĝis 1918, la regiono estis sub la regado de la Hohencolernoj. De 1701 ĝis 1946, la "margraflando" evoluis al la kerna teritorio de la reĝlando Prusio. La prusia provinco Brandenburgio, establita en 1815, ekzistis ĝis 1947. Post 1945, la parto de Brandenburgio oriente de la rivero Elbo kaj okcidente de la linio Oder-Neisse unue estis uzata por formi la federacian landon Brandenburgio (1947–1952), kiu en 1952 estis dividita en diversajn distriktojn de la socialisma Germana Demokratia Respubliko (GDR). Post la germana reunuiĝo, la lando-establa leĝo de la 22-a de julio 1990 kondukis al ĝia restarigo kiel federacia lando de la Federacia Respubliko Germanio.