Octavio Paz

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Octavio Paz
Nobel-premiito Alfred Nobel mirrored.png
ambassador of Mexico to India
Paz0.jpg
Persona informo
Naskiĝo 31-an de marto 1914 (1914-03-31)
en Meksikurbo
Morto 19-an de aprilo 1998 (1998-04-19) (84-jara)
en Meksikurbo
Religio ateisto [#]
Lingvoj hispana [#]
Ŝtataneco MeksikoDua Hispana Respubliko [#]
Alma mater Universidad Nacional Autónoma de MéxicoUniversitato de Kalifornio ĉe Berkeley • Colegio Williams [#]
Familio
Edz(in)o Elena Garro • Marie José Tramini [#]
Profesio
Okupo poeto • kantotekstisto • diplomatofilozofotradukisto • eseisto • verkistopolitikisto [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Octavio PAZ (Oktávjo PAS) (naskiĝis la 31-an de marto, 1914 en Meksikurbo, mortis la 20-an de aprilo 1998) estis meksika verkisto, poeto, dramaturgo kaj diplomato. Paz estas konsiderata kiel unu el la plej gravaj hispanlingvaj verkistoj de la 20-a jarcento, gajninte la Nobel-premion pri literaturo en 1990 kaj unu el la plej grandaj hispanidaj poetoj de ĉiuj tempoj[1]. Lia unua kaj plej fama prozaĵo aperis en1950: El laberinto de la soledad (La labirinto de la soleco), esplorado de meksikaj kaj latin-amerikaj identecoj.

Biografio[redakti | redakti fonton]

Octavio Paz naskiĝis en Meksikurbo. Li komencis verki en 1931 kaj lia unua libro estis Luna silvestre (Sovaĝa luno, 1931). Li organizis kaj redaktoris plurajn kulturajn revuojn (Barandal, Taller), kaj en 1945 komencis sian diplomatan karieron, kiun li forlasis en 1968, kiel protesto pro la masakro de Tlaltelolko.

En 1950 li publikigis El laberinto de la soledad (La labirinto de la soleco), eseo en kiu li esploras la esencon de la meksikaneco. En 1981, Octavio Paz ricevis la Premion Cervantes kaj en 1990 la Nobelpremion de literaturo.

Ne nur mondkonata poeto, sed ankaŭ elstara eseisto, Octavio Paz forpasis post longa kancera malsano. Lia heredaĵo, tamen, estas vasta: ĉirkaŭ 15 dikaj volumoj kiuj kovras la sennombrajn aspektojn de lia intelekta agado: literaturo, historio, politika kritiko kaj, super ĉio, poezio. Li ja mem diris ke li deziris esti rigardata, antaŭ ĉio, kiel poeto.

Fragmentoj el sia poezio aperis esperante en la bulteno de Meksika Esperanto-Federacio, Ni ĉiuj kaj en la volumeto Octavio Paz (1914-1999) - Nobel-premiito pri literaturo (1990) publikigita en Świdnik en 1990.

Definitiva eldono de liaj kompletaj verkoj[redakti | redakti fonton]

Eldonita en Hispanio, inter 1999 kaj 2005, de Galaxia Gutenberg / Rondo de legantoj; kaj en Meksiko, en 2014, de la Fondo de Cultura Económica. Eldono preparita de la aŭtoro.

  • I. La casa de la presencia. Poezio kaj historio
  • II. Excursiones e incursiones. Fremda domajno. Fundación y disidencia. Hispana dominado
  • III. Generaciones y semblanzas. Meksika dominado. Sor Juana Inés de la Cruz o Las trampas de la fe
  • IV. Los privilegios de la vista. Universala moderna arto. Meksika arto
  • V. El peregrino en su patria. Historio kaj politiko de Meksiko
  • VI. Ideas y costumbres. La letero kaj la sceptro. Uzoj kaj simboloj
  • VII. Obra poética
  • VIII. Miscelánea. Fruaj skribaĵoj kaj intervjuoj

Literatura stilo[redakti | redakti fonton]

Neniu etikedo taŭgas por li, kvankam Paz mem agnoskis ke en lia trejnado "fundamentaj estis la superrealistoj, kun kiuj mi amikiĝis en la jaro 1946 aŭ 1947, kiuj tiutempe estis pli proksimaj al liberecanoj." Sendube estas, ke en la lasta poezio de Paz estas multe da esoterismo , sed, krom tio, lia tuta antaŭa poezio elstaras pro sia poezio kaj pro la senco de transsubstanco, kiun la aŭtoro donas al vortoj.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Superrealismo

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

(en) Octavio Paz, Nobelprice.org

(fr) Publikaĵoj de Octavio Paz, Persée, Ministère de l'Enseignement supérieur, de la Recherche et de l'Innovation

(es) Pegasos, biografio (Internet Archive)

(en) Bibliografio de Octavio Paz, Internet Speculative Fiction Database

(en) Octavio Paz, Goodreads.

(en) Octavio Paz, Discogs, Zink Media.

(en) Octavio Paz, MusicBrainz, Fondumo MetaBrainz (Foundation Metabrainz).

(en) Octavio Paz, Internet Movie Database, IMDb.com.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. (es) "Octavio Paz", Colegio Nacional. Colegio Nacional. Arkivita de la originalo, la 19-an de septembro 2011.