Kandombleo: Malsamoj inter versioj

Salti al navigilo Salti al serĉilo
106 bitokojn aldonis ,  antaŭ 16 jaroj
e
adaptis la nomojn de la subŝtatoj al la vikipediaj artikoloj
e (plua bildo)
e (adaptis la nomojn de la subŝtatoj al la vikipediaj artikoloj)
[[Image:Mae_Aninha.jpg|thumb|right|'''Mãe Aninha''' - ''Iálorixá'' de la templo ''Ilê Axé Opó Afonjá'' en ''Salvador da Bahia'']]
 
'''Kandombleo''' (''Candomblé'') estas afrik-devena brazila [[religio]], kiu estas praktikata precipe en [[Brazilo]], sed ankaŭ en najbaraj landoj. Ĉi-tiu kredo venis al Brazilo el [[Afriko]]; ĝi estis kunprenitakunportita de afrikaj [[pastro]]j, kiuj estis alportataj kiel [[sklavo]]j el diversaj regionoj de Afriko meze de la [[15-a jarcento|15-a]] ĝis meze de la [[18-a jarcento|18-a]] jarcento.
 
Komence, Kandombleo estis malpermesata far la [[katolikismo|Katolika Eklezio]] kaj nur praktikata far sklavoj; iuj [[registaro]]j ĝin eĉ persekutis. Tamen ĝi transvivis pli ol kvar jarcentojn kaj rimarkinde disvastiĝis ekde la fino de sklaveco.
 
Nuntempe ĝi estas establita kaj pleje rekonata religio, kun anoj en ĉiuj klasoj de la socio kaj dekmiloj da [[templo]]j. En aktualaj [[enketo]]j, pli ol 2 milionoj brazilanoj deklaris Kandombleon sia religio (tio estas ĉ. 1,5 % de la tuta enloĝantaro).
 
En brazila [[kulturo]], malsamaj religioj ne ekskluzivas unu-la-alian; multaj homoj kun aliaj kredoj - laŭ iuj afrik-brazilaj kultur-organizoj ĝis 70 milionoj - kutime aŭ temp-al-tempe partoprenas Kandomble-ritualojn. [[Gedioj]], [[rito|ritualo]]j kaj [[festotago]]j de Kandombleo estas grava parto de la brazila [[folkloro]].
 
Oni distingu Kandombleon disde [[Umbando]] kaj [[Makumbo]]. Tiuj estas aliaj afrik-brazilaj religioj kun simila deveno. Same, Kondombleo estas malsama ol la aliaj afrik-devenaj religioj en [[Ameriko]], kiel [[Voduno]] en [[Haitio]], [[Santerio]] en [[Kubo]] aŭ [[Obeao]]. Ili disvolviĝis sendepende de ĝi kaj apenaŭ konatas en Brazilo.
La jena listo estas maldetala klasifiko de la plej gravaj nacioj, ilia religio kaj iliaj sanktaj lingvoj:
 
*[[Ketu]] aŭ ''Queto'' (ĉefe [[BahiaBahio]], sed ankaŭ preskaŭ ĉiuj aliaj regionoj) - [[Joruba lingvo|Joruba]] (portugale ''Iorubá'' aŭ ''Nagô'')
**''Efa'' kaj ''Ijexá'' en [[BahiaBahio]], [[Rio-de-Ĵanejro]] kaj [[San-PaŭloPaŭlio]]
**''Nagô'' aŭ ''Egba'' en [[Pernambuko]], [[Rio-de-ĴanejroĴanejrio]] kaj [[San-Paŭlo]]
**''Oió-ijexá'' aŭ ''Batuque-de-Naçao'' en [[Suda Rio-Grando|Rio Grande do Sul]]
**''Mina-nagô'' aŭ ''Tambor-de-Mina'' en [[MaranjaoMaranjo]]
**''Xangô'' en [[Pernambuko]], [[Paraibo]] kaj [[Alagoaso]]
**''Xambá'' en [[AlaboasoAlagoaso]] kaj [[Pernambuko]] (preskaŭ mortinta)
*[[Bantu]], [[Angola]] aŭ [[Batuque]] ([[Suda Rio-Grando|Rio Grande do Sul]], [[BahiaBahio]], [[Pernambuko]], [[Rio-de-ĴanejroĴanejrio]], [[Minas-Ĝerajso|Minas Gerais]], [[San-PaŭloPaŭlio]] kaj [[Gojaso|Goiás]]) - miksaĵo el [[Bantua lingvo|Bantua]], [[Kibunda lingvo|Kibunda]] kaj [[Kongola lingvo|Kongola]]
**''Bantu'', ''Angola'' aŭ ''Batuque'' ([[Suda Rio-Grando|Rio Grande do Sul]]) - miksaĵo el la ''Oió-ijexá''-lingvoj
**''Caboclo'' (kultas krom la [[Oriŝaoj]] ankaŭ [[indianoj|indianajn]] gediojn)
*[[Jeje]]. ''Jeje'' estast Esprimo el la [[Joruba lingvo]] signifanta ''fremdulo''. La Jejea nacio estiĝis en Brazilo el [[Fonoj]], kiuj ĉefe venis el [[Benino]]. ''Jeje'' praktikatas en [[BahiaBahio]], [[Rio-de-ĴaneiroĴanejrio]] kaj [[San-PaŭloPaŭlio]]. Ĝi uzas la [[Evea lingvo|Eve]]-[[Fona lingvo|Fonaj]]n lingvojlingvojn.
**''Mina Jejé'' en [[MaranjaoMaranjo]]
**''Babaçue'' en [[Parao]]
 
2 607

redaktoj

Navigada menuo