Saltu al enhavo

Viktoro Amadeo la 1-a de Savojo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Viktoro Amadeo la 1-a de Savojo
12-a duko de Savojo
Regado 1630 ĝis 1637
Antaŭulo Karlo Emanuelo la 1-a de Savojo, lia patro
Sekvanto Francisko Jacinto de Savojo, lia filo
Savoja blazono en 1630
Savoja blazono en 1630
Ceteraj titoloj princo de Piemonto, grafo de Aosto, de Morianio, de Astio kaj Nico, reĝo de Kipro kaj Jerusalemo, markizo de Saluco
Persona informo
Naskiĝo 8-an de majo 1587 (1587-05-08)
en Torino
Morto 7-an de oktobro 1637 (1637-10-07) (50-jaraĝa)
en Verĉelo
Mortis per Malsano Redakti la valoron en Wikidata vd
Tombo Baziliko de Superga Redakti la valoron en Wikidata vd
Religio katolika eklezio vd
Lingvoj francaitala vd
Ŝtataneco Italio Redakti la valoron en Wikidata vd
Familio
Dinastio Savoja dinastio vd
Patro Karlo Emanuelo la 1-a de Savojo Redakti la valoron en Wikidata vd
Patrino Catalina Micaela of Spain (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Gefratoj Isabella of Savoy, Hereditary Princess of Modena (en) Traduki, Margaret of Savoy (en) Traduki, Prince Emanuele Filiberto of Savoy (en) Traduki, Prince Maurice of Savoy (en) Traduki, Tommaso Francesco, 1st Prince of Carignano (en) Traduki, Maria Apollonia of Savoy (en) Traduki, Philip Emmanuel, Prince of Piedmont (en) Traduki kaj Francesca Caterina of Savoy (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Edz(in)o Kristino de Francio (1619–) Redakti la valoron en Wikidata vd
Infanoj Princess Luisa Cristina of Savoy (en) Traduki, Princess Margaret Yolande of Savoy (en) Traduki, Henrieta Adelajda de Savojo, Karlo Emanuelo la 2-a de Savojo, Francisko Jacinto de Savojo, Princess Catherine Beatrice of Savoy (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Profesio
Okupo aristokrato
politikisto Redakti la valoron en Wikidata vd
Laborkampo Politiko, governance (en) Traduki kaj militaj aferoj Redakti la valoron en Wikidata vd
Aktiva en MadridoTorino vd
Aktiva dum 1625–1637 vd
titulara reĝo de Armenio
titulara reĝo de Jerusalemo
titulara reĝo de Kipro
vd Fonto: Vikidatumoj
vdr

Viktoro-Amadeo la 1-a de Savojo (itale : Vittorio-Amedeo I di Savoia), kiun oni kromnomis la "Leono de Suzo", naskiĝis en Torino la tiama ĉefurbo de la Savojoj Ŝtatoj je la 8-a de majo 1587 kaj mortis en Vercelli je la 7-a de oktobro 1637.

Li estis la filo de la 11-a duko de Savojo Karlo Emanuelo la 1-a "Granda" (1562-1630) kaj de lia edzino Katalino Mikaelino de Hispanio (1567-1597).

Post la morto de sia patro en 1630, li heredis la Domestrecon de Savojo kun la nobelecaj titoloj de 12-a duko de Savojo, princo de Piemonto, markizo de Saluco, grafo de Aosto, de Morianio, de Astio kaj Nico, reĝo de Kipro kaj Jerusalemo.

Li edziĝis en Parizo (ĉe Le Louvre) je la 10-a de februaro 1619 kun Kristino de Francio (1606-1663), kiu estis la dua filino de la franca reĝo Henriko la 4-a (1553-1610) kaj de lia edzino Maria de Mediĉo (1573-1642). Li tiel fariĝis la bofrato de la franca reĝo Ludoviko la 13-a, de la reĝo de Hispanio Filipo la 5-a kaj de la reĝo de Anglio Karlo la 1-a. Ŝi naskis al li sep gefilojn :

Kvankam li estis la bofrato de la franca reĝo, li militis kontraŭ li, malvenkis kaj sekve konsentis en 1632 la Traktaton de Cherasco. Kvar jarojn poste, li alianciĝis per la Traktato de Rivoli kun Francio kontraŭ Aŭstrio por konkeri Milanion. Li komence venkis en la bataloj de Fornavento dum 1636 kaj de Mombaldone en 1637, sed li subite mortis en 1637, eble venenigita de la hispanoj.

Lia infana filo Francisko Jacinto heredis la Domestrecon de Savojo kun sia patrino Kristino de Francio kiel regentino.

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]