Viktoro Amadeo la 1-a de Savojo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Viktoro Amadeo la 1-a de Savojo
12-a duko de Savojo Arms of the House of Savoy.svg
Vittorio Amedeo I of Savoy1.jpg
Regado 1630 ĝis 1637
Antaŭulo Karlo Emanuelo la 1-a de Savojo, lia patro
Sekvanto Francisko Jacinto de Savojo, lia filo
Savoja blazono en 1630
Savoja blazono en 1630
Ceteraj titoloj princo de Piemonto, grafo de Aosto, de Morianio, de Astio kaj Nico, reĝo de Kipro kaj Jerusalemo, markizo de Saluco
Persona informo
Naskiĝo 8-an de aprilo 1587 (1587-04-08)
en Torino
Morto 7-an de oktobro 1637 (1637-10-07) (50-jara)
en Verĉelo
Mortokialo malsano [#]
Tombo Baziliko de Superga [#]
Religio katolika eklezio [#]
Familio
Dinastio Savoja dinastio [#]
Patro Karlo Emanuelo la 1-a de Savojo [#]
Patrino Infanta Catherine Michelle of Spain [#]
Gefratoj Isabella of Savoy • Margaret of Savoy, Vicereine of Portugal • Emanuel Filibert of Savoy • Prince Maurice of Savoy • Thomas Francis, Prince of Carignano • Maria Apollonia of Savoy • Philip Emmanuel of Savoy • Francesca Caterina of Savoy [#]
Edzino Kristino de Francio [#]
Idoj Princess Luisa Cristina of Savoy • Francisko Jacinto de SavojoKarlo Emanuelo la 2-a de Savojo • Princess Margaret Yolande of Savoy • Princess Henriette Adelaide of Savoy • Princess Catherine Beatrice of Savoy [#]
titulara reĝo de Armenio Armoiries Héthoumides.svg
titulara reĝo de Jerusalemo Armoiries de Jérusalem.svg
titulara reĝo de Kipro Armoiries Chypre.svg
[#] Fonto: Vikidatumoj
v  d  r
Information icon.svg

Viktoro-Amadeo la 1-a de Savojo (itale : Vittorio-Amedeo I di Savoia), kiun oni kromnomis la "Leono de Suzo", naskiĝis en Torino la tiama ĉefurbo de la Savojoj Ŝtatoj je la 8-a de majo 1587 kaj mortis en Vercelli je la 7-a de oktobro 1637.

Li estis la filo de la 11-a duko de Savojo Karlo Emanuelo la 1-a "Granda" (1562-1630) kaj de lia edzino Katalino Mikaelino de Hispanio (1567-1597).

Post la morto de sia patro en 1630, li heredis la Domestrecon de Savojo kun la nobelecaj titoloj de 12-a duko de Savojo, princo de Piemonto, markizo de Saluco, grafo de Aosto, de Morianio, de Astio kaj Nico, reĝo de Kipro kaj Jerusalemo.

Li edziĝis en Parizo (ĉe Le Louvre) je la 10-a de februaro 1619 kun Kristino de Francio (1606-1663), kiu estis la dua filino de la franca reĝo Henriko la 4-a (1553-1610) kaj de lia edzino Maria de Mediĉo (1573-1642). Li tiel fariĝis la bofrato de la franca reĝo Ludoviko la 13-a, de la reĝo de Hispanio Filipo la 5-a kaj de la reĝo de Anglio Karlo la 1-a. Ŝi naskis al li sep gefilojn :

Kvankam li estis la bofrato de la franca reĝo, li militis kontraŭ li, malvenkis kaj sekve konsentis en 1632 la Traktaton de Cherasco. Kvar jarojn poste, li alianciĝis per la Traktato de Rivoli kun Francio kontraŭ Aŭstrio por konkeri Milanion. Li komence venkis en la bataloj de Fornavento dum 1636 kaj de Mombaldone en 1637, sed li subite mortis en 1637, eble venenigita de la hispanoj.

Lia infana filo Francisko Jacinto heredis la Domestrecon de Savojo kun sia patrino Kristino de Francio kiel regentino.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]