Jasina

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Taĉiv en Transkarpatio
Panoramo de Jasina
Katolika preĝejo de Jasina

Bazaj informoj[redakti | redakti fonton]

Jasina ukraine Ясіня, slovake Jasyna, hungare Kőrösmező, rumane Frasin estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv. Ankoraŭ 4 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Situo[redakti | redakti fonton]

La kvazaŭurbo situas en Karpatoj, en valo de Nigra Tiso, laŭ ĉefvojo kaj fervojo al Lviv. Montopasejo estas en la proksime. La nomo devenis en la hungara pri frakseno, kiu kreskiĝas dense inter la montoj. La slavoj tiun vorton tradukis (=jaseni). Raĥiv troviĝas 33, Uĵhorodo 274 km-ojn.

Historio[redakti | redakti fonton]

En 895 la hungaraj triboj okupis basenon de Karpatoj, la altaj montaroj estis limozono. La unua mencio devenis el 1555 pri la komunumo. Ĉirkaŭ ekde tiu tempo pro disfalo de Hungario la regiono poste apartenis al princlando Transilvanio. La katolika preĝejo konstruiĝis en 1785. En 1910 Rahó havis 9795 da loĝantoj (6824 da rutenoj, 1484 da germanoj kaj 1461 da hungaroj). En 1914 la rusa armeo okupis parton de la regiono. Fine de 1918 Jasina kun la proksimaj vilaĝoj deklaris respublikon, sed poste alvenis hungara armeeto. Komence de 1919 la respublikanoj ribelis kaj okupis la tutan distrikton, sed poste la rumana armeo okupis la distrikton. La politikistoj solvis la konflikton, pro la ĉeĥa-rumana amikeco la rumanoj retiriĝis kaj alvenis la ĉeĥoj. Ĝis 1920 la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Rahó, poste Ĉeĥoslovakio ricevis la regionon, kaze de formiĝos aŭtonomio por rutenoj. Tio ne pleniĝis. Tiuj regionoj, kie la hungaroj estis en majoritato, redoniĝis al Hungario en 1938. La restaĵo denove iĝis Respubliko, kiun la hungara armeo okupis en 1939, sed tuj formiĝis aŭtonomio. En 1944 la Ruĝa Armeo okupis la regionon, poste tuj ili kolektis la hungarajn kaj germanajn virojn por trudlabori. Plejparte ili mortis jam dum la forvojaĝo. Ukrainio sendependiĝis en 1991 kaj heredis la Transkarpatan provincon. La tiama vilaĝo ricevis la statuson urbotipa loĝloko en 1947.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]